George Steiner

Francis George Steiner
Ilustracja
George Steiner (2013)
Data i miejsce urodzenia

23 kwietnia 1929
Neuilly-sur-Seine

Data i miejsce śmierci

3 lutego 2020
Cambridge

Zawód, zajęcie

krytyk literacki, tłumacz, nauczyciel

Alma Mater

Uniwersytet Paryski

Odznaczenia

Francis George Steiner (ur. 23 kwietnia 1929 w Neuilly-sur-Seine, zm. 3 lutego 2020 w Cambridge) – amerykański krytyk literacki, eseista, filozof, nowelista, powieściopisarz, tłumacz i nauczyciel.

Życiorys

Studiował na uniwersytetach w Paryżu (Uniwersytet Paryski), Chicago, Harvardzie i Oxfordzie. Napisał 15 książek, w tym także powieści, przetłumaczonych na kilkanaście języków (do 1994 – na piętnaście). Pisał na temat związków pomiędzy językiem, literaturą i społeczeństwem oraz o Holocauście. Poliglota i polihistor. Był laureatem licznych stypendiów i nagród, m.in. Rhodes Scholarship (1950), Guggenheim Fellowship (1970/1971), Chevalier de la Légion d'Honneur rządu francuskiego (1984), PEN/Macmillan Silver Pen Award (1992), Truman Capote Lifetime Achievement Award (1998).

Krytyka

Krytyka twórczości Steinera przebiegała na wielu płaszczyznach. Przykładowo Paweł Majewski w recenzji Śmierci tragedii zwracał uwagę na „całkowite ignorowanie przez niego [Steinera] pozaliterackich uwarunkowań dzieła literackiego”. Przykładem jest Steinerowska interpretacja braku didaskaliów w sztukach teatralnych Racine’a jako celowego zabiegu artysty, podczas gdy oszczędność sztuk Racine’a wynikała w istocie z niewygodnych warunków ich wystawiania w komnatach Wersalu. Zarzuty wobec Steinera dotyczyły też zupełnego pomijania kontekstów literatury innej niż angielska, francuska i niemiecka; Steiner uznawał dziewiętnastowieczny romantyzm za moment upadku sztuki dramatycznej, mimo że właśnie wtedy rozkwitała ona m.in. w Polsce i Rosji. Ben Hutchinson podkreślał, że o ile odrzucanie przez Steinera literatury Stanów Zjednoczonych „można zrozumieć w kontekście jego nieskruszonego europeizmu”, problematyczne jest „wykluczenie praktycznie każdej interakcji z literaturami lub kulturami spoza Starego Kontynentu”. Steiner również nie poświęcał wiele miejsca twórczości kobiet.

Tłumaczenia na j. polski