Georges-Eugène Haussmann

Georges-Eugène Haussmann
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

27 marca 1809
Paryż

Data i miejsce śmierci

11 stycznia 1891
Paryż

Senator
Okres

od 1857

Odznaczenia
Avenue de la Grande Armée, jedna z 12 arterii wytyczonych przez Haussmana wychodzących od Łuku Triumfalnego

Georges-Eugène Haussmann (ur. 27 marca 1809 w Paryżu, zm. 11 stycznia 1891 tamże) – francuski urbanista, twórca planu urbanistycznej przebudowy Paryża (1852–1856).

Napoleon III Bonaparte chciał przekształcić Paryż, mający jeszcze plan urbanistyczny typowy dla miast średniowiecznych, w nowoczesną metropolię. Nie obyło się to bez znacznego uszczerbku dla średniowiecznych i nowszych zabytków, ponieważ dokonano, jak się ocenia, zmian w ok. 60% paryskich budynków. Baron Haussmann jako prefekt departamentu Sekwany (1853–1870) podjął się tego zadania. W latach 1852–1870 przy nakładzie olbrzymich środków finansowych, wyburzył i przebudował w Paryżu kilka dzielnic, realizując szerokie aleje, parki (Lasek Buloński), place gwiaździste (Place de l’Étoile) oraz dwa szeregi biegnących okrężnie bulwarów. Miasto wzbogaciło się wtedy o ponad 95 km nowych ulic, tysiące nowych budowli, gmach wielkiej opery, fortyfikacje.

Poszczególne rozwiązania architektoniczne wprowadzone przez barona Haussmanna były przede wszystkim odzwierciedleniem jego koncepcji, między innymi oparcia układów ulic na liniach prostych, lecz również zadań utylitarnych lub militarnych. Mając w pamięci rozruchy powstańcze z lat 30. XIX w., 1832, 1834 oraz 1839 chciano też ułatwić przeprowadzanie operacji wojskowego ich tłumienia.

W 1857 Haussmann został senatorem, a w 1867 – członkiem francuskiej Akademii Sztuk Pięknych. Został udekorowany Krzyżem Wielkim Legii Honorowej w 1862. W późniejszym wieku zajął się pisaniem wspomnień – Mémoires (3 tomy, wydane 1890–1893).

Zmarł w Paryżu; pochowany na cmentarzu Père-Lachaise. Jego imię uczczono nazywając jedną z ulic Boulevard Haussmann.

Przypisy

  1. 1 2 Georges Eugène Haussmann (1809-1891) w Wirtualnym Muzeum Protestantyzmu (dostęp 2024-01-29).
  2. ↑ Haussmann Georges Eugène, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2024-01-30].
  3. ↑ Stanisław Knapkowski. Mit dziewiętnastowiecznego Paryża. Praktyka teoretyczna 3(37)/2020.
  4. ↑ Georges-Eugène Haussmann (dostęp 2024-01-29).
  5. ↑ Rafał Dobek, Hausmmann – budowniczy nowego Paryża [online], Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza, 2019 [dostęp 2026-02-22] (pol.).
  6. ↑ Pierre Pinon. Paris, biographie d’une capitale. Hazan Paris 1999.
  7. ↑ Georges-Eugène Haussmann w encyklopedii Brittanica (dostęp 2024-01-29).