Glistnica

Glistnica [askarioza]
Ascariosis
ilustracja
Klasyfikacje
ICD-10

B77

DiseasesDB

934

MedlinePlus

000628

MeSH

D001196

Ascaris lumbricoides

Glistnica (askarioza, łac. ascariosis, ang. ascariasis) – choroba pasożytnicza powodowana przez glisty.

Etiologia

Cykl życiowy glisty ludzkiej.
 Osobny artykuł: Glista ludzka.

Chorobę wywołuje glista ludzka (Ascaris lumbricoides), pasożyt jelita cienkiego człowieka. Podobne gatunki pospolite u innych ssaków mogą przypadkowo zarazić człowieka np. glista świńska (Ascaris suum), glista psia (Toxocara canis) i glista kocia (Toxocara cati).

Drogi zarażenia:

Epidemiologia

Jest najczęstszą na świecie robaczycą przewodu pokarmowego (około 1 mld ludzi zarażonych). Intensywne inwazje i powikłania glistnicy są przyczyną około 20 tysięcy zgonów rocznie na świecie. Najczęściej inwazje występują w krajach z nierozwiniętym problemem kanalizacji (w południowo-wschodniej Azji ponad 80%, w Afryce 34% populacji – głównie dzieci). W Europie glistnicę stwierdza się sporadycznie, w Polsce także znikomo.

Objawy i przebieg

Glistnica najczęściej jest bezobjawowa, choć może objawiać się:

Pasożyt zazwyczaj bytuje w jelicie cienkim przyczepiony do błony śluzowej. Żywi się nabłonkiem jelita i treścią jelitową. Reakcja człowieka na zakażenie zależy od intensywności inwazji i indywidualnej wrażliwości gospodarza. Objawy chorobowe zależą od okresu zakażenia. Wyróżnia się trzy etapy:

W pierwszym okresie występują przede wszystkim objawy alergiczne, w drugim okresie mogą wystąpić objawy uszkodzenia wątroby, śródbłonków naczyniowych, ścian pęcherzyków płucnych z krwawieniem i odczynami zapalnymi. W trzecim etapie szkodliwe działanie wywiera obecność dojrzałej glisty w jelicie, która zatruwa organizm żywiciela produktami przemiany materii. Przemieszczające się w kierunku płuc larwy mogą spowodować glistnicę płucną, inaczej zwaną zespołem Löefflera, która jest łagodną, samoograniczającą się chorobą objawiającą się gorączką, świstami, eozynofilią i kaszlem, leczącą się samoistnie w ciągu 2–3 tygodni. Przy jego wystąpieniu nie należy stosować leków zabijających glisty, ponieważ martwe mogą spowodować większe szkody niż żywe.

Możliwe powikłania:

U pacjentów poddanych znieczuleniu glisty mogą dostać się do jamy ustnej, a co za tym idzie, doprowadzić do zatkania dróg oddechowych, skurczu oskrzeli lub nawet zatrzymania oddechu.

Leczenie

W leczeniu glistnicy stosuje się pyrantel, albendazol albo mebendazol. Przy masowej infestacji skuteczny jest cytrynian piperazyny. Glisty żyją dwa lata i nie rozmnażają się w ciele chorego, dlatego gdy nie doszło do ponownego zakażenia, pacjent może samoistnie wyzdrowieć.

Klasyfikacja ICD10

kod ICD10nazwa choroby
ICD-10: B77Glistnica [askarioza]
ICD-10: B77.0Glistnica z powikłaniami jelitowymi
ICD-10: B77.8Glistnica bez innych powikłań
ICD-10: B77.9Glistnica, nieokreślona

Przypisy

  1. 1 2 Daniela de Lima Corvino, Steve Bhimji, Ascariasis, „StatPearls”, StatPearls Publishing, 2017, PMID: 28613547 [dostęp 2017-08-17].
  2. ↑ Maryam Hassan Esfehani, Abdolhadi Jahanshahi, Amirhossein Karimi, -, Management of Accidental Finding of Ascaris Lumbricoides During Emergent Abdominal Surgery: A Case Report and Review of the Literature, „Chirurgia (Bucharest, Romania: 1990)”, 111 (4), 2016, s. 350–352, ISSN 1221-9118, PMID: 27604675 [dostęp 2017-08-17].
  3. ↑ Kazimierz Janicki: Domowy poradnik medyczny. Warszawa: PZWL, 1988, s. 414. ISBN 83-200-1175-2.
  4. 1 2 3 Ravindra Gehlot, Shekhar Suman Saxena, Indira Kumari, Virendra Verma, Aditya Bidwaikar, Post Extubation Bronchospasm in an Undiagnosed Case of Ascariasis: Anaesthetic Challenges, „Journal of Clinical and Diagnostic Research : JCDR”, 11 (2), 2017, UD01–UD02, DOI: 10.7860/JCDR/2017/22744.9415, ISSN 2249-782X, PMID: 28384964, PMCID: PMC5376854 [dostęp 2017-08-17].
  5. 1 2 Karthik Ganesh Ramamoorthy, Anaesthesia and Ascaris pneumonia (Loeffler's syndrome), „Indian Journal of Anaesthesia”, 59 (2), 2015, s. 125–126, DOI: 10.4103/0019-5049.151379, ISSN 0019-5049, PMID: 25788748, PMCID: PMC4357880 [dostęp 2017-08-17].
  6. ↑ Donboklang Lynser, R.S. Thangkhiew, Demitrost Laloo, M.D. Hek, Evarisalin Marbaniang, Acute pancreatitis due to ascariasis: a sonographic pictorial essay on four cases, „Emergency Radiology”, 23 (3), 2016, s. 303–307, DOI: 10.1007/s10140-016-1394-1, ISSN 1438-1435, PMID: 27059341 [dostęp 2017-08-17].
  7. ↑ Mohammad S Khuroo, Ajaz A Rather, Naira S Khuroo, Mehnaaz S Khuroo, Hepatobiliary and pancreatic ascariasis, „World Journal of Gastroenterology”, 22 (33), 2016, s. 7507–7517, DOI: 10.3748/wjg.v22.i33.7507, ISSN 1007-9327, PMID: 27672273, PMCID: PMC5011666 [dostęp 2017-08-17].
  8. ↑ Ramazan Aydin, Tumay Bekci, Meltem Ceyhan Bilgici, Ahmet Veysel Polat, Sonographic diagnosis of ascariasis causing small bowel obstruction, „Journal of clinical ultrasound: JCU”, 42 (4), 2014, s. 227–229, DOI: 10.1002/jcu.22100, ISSN 1097-0096, PMID: 24132881 [dostęp 2017-08-17].
  9. ↑ Alfredo Chiappe, Kovy Arteaga, Cristhian Resurrección, Marcos Ñavincopa, Eduardo Ticona, Intestinal obstruction due to Ascaris lumbricoides infection in a geriatric patient, „Revista Chilena De Infectologia: Organo Oficial De La Sociedad Chilena De Infectologia”, 33 (5), 2016, s. 572–575, DOI: 10.4067/S0716-10182016000500014, ISSN 0717-6341, PMID: 28112343 [dostęp 2017-08-17].
  10. ↑ Marcos Sforza, Katarina Andjelkov, Renato Zaccheddu, Dejan Ivanov, Slobodan Krstić, An unusual case of ascariasis of the appendix, „Srpski Arhiv Za Celokupno Lekarstvo”, 139 (11-12), 2011, s. 809–811, ISSN 0370-8179, PMID: 22338481 [dostęp 2017-08-17].
  11. ↑ Cheikh Diouf, Ahmed Kane, Ndeye Aby Ndoye, Oumar Ndour, Aimé Lakh Faye-Fall, [Volvulus of the small bowel due to ascaris lumbricoides package: about a case], „The Pan African Medical Journal”, 24, 2016, s. 208, DOI: 10.11604/pamj.2016.24.208.8963, ISSN 1937-8688, PMID: 27795803, PMCID: PMC5072876 [dostęp 2017-08-17].
  12. ↑ Sachidanand Jee Bharati, Tumul Chowdhury, Keshav Goyal, Jaikishan Anandani, Airway obstruction by round worm in mechanically ventilated patient: An unusual cause, „Indian Journal of Anaesthesia”, 55 (6), 2011, s. 637–638, DOI: 10.4103/0019-5049.90639, ISSN 0019-5049, PMID: 22223922, PMCID: PMC3249885 [dostęp 2017-08-17].
  13. ↑ J. Kevin Bailey, Petra Warner, Respiratory arrest from Ascaris lumbricoides, „Pediatrics”, 126 (3), 2010, e712–715, DOI: 10.1542/peds.2010-0163, ISSN 1098-4275, PMID: 20679304 [dostęp 2017-08-17].

Bibliografia

Linki zewnętrzne