Goffernik

Goffernik
Thomomys
zu Wied-Neuwied, 1839
Ilustracja
Goffernik kreci (T. talpoides)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

gryzonie

Podrząd

Supramyomorpha

Infrarząd

bobrokształtne

Rodzina

gofferowate

Podrodzina

Geomyinae

Plemię

Thomomyini

Rodzaj

goffernik

Typ nomenklatoryczny

Thomomys rufescens zu Wied-Neuwied, 1839

Synonimy
Podrodzaje i gatunki

10 gatunków (w tym 5 wymarłych) – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Goffernik (Thomomys) – rodzaj ssaków z podrodziny Geomyinae w obrębie rodziny gofferowatych (Geomyidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 110–190 mm, długość ogona 40–90 mm, długość tylnej stopy 21–33 mm, długość ucha 5–9 mm; masa ciała 45–209 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1839 ryoku niemiecki przyrodnik Maximilian zu Wied-Neuwied w artykule zatytułowanym Nowy rodzaj norników, opublikowanym w czasopiśmie „Nova Acta Physico-medica Academiae Caesareae Leopoldino-Carolinae Naturae Curiosum”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) goffernik kreci (T. talpoides).

Etymologia

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiary Status
IUCN
 Thomomys monticolus J.A. Allen, 1893 goffernik górski gatunek monotypowy endemit Stanów Zjednoczonych: południowe Góry Kaskadowe i środkowa Sierra Nevada; rozdzielnie w południowej części góry Yolla Bolly (Kalifornia i zachodnia Nevada) DC: 12–16 cm
DO: 5–9 cm
MC: 70–110 g		  LC 
 Thomomys mazama C.H. Merriam, 1897 goffernik preriowy 15 gatunków (w tym 1 wymarły) endemit Stanów Zjednoczonych: liczne rozłączne populacje w północnym Waszyngtonie, zachodnim Oregonie i północno-zachodniej Kalifornii DC: 14–17 cm
DO: 5–8 cm
MC: 80–130 g		  LC 
Thomomys idahoensis C.H. Merriam, 1901 goffernik stokowy 3 podgatunki endemit Stanów Zjednoczonych: Idaho, zachodnia Montana, południowo-zachodni Wyoming i skrajnie północne Utah DC: 12–15 cm
DO: 4–7 cm
MC: 45–90 g		  LC 
 Thomomys clusius Coues, 1875 goffernik samotny gatunek monotypowy endemit Stanów Zjednoczonych: południowy Wyoming (2 miejsca w południowo-wschodnich hrabstwie Sweetwater i południowo-zachodnim hrabstwie Carbon) DC: 10–13 cm
DO: 5–7 cm
MC: 40–70 g		  LC 
 Thomomys talpoides (J. Richardson, 1828) goffernik kreci 54 podgatunki Kanada (od środkowej Alberty) na południe do zachodnich Stanów Zjednoczonych (na południe do Kalifornii, północnej Arizony i północnego Nowego Meksyku) DC: 11–19 cm
DO: 5–8 cm
MC: 65–209 g		  LC 

Opisano również gatunki wymarłe z terenów dzisiejszych Stanów Zjednoczonych:

Uwagi

  1. ↑ Podgatunek T. talpoides.
  2. ↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Thomomys Wied-Neuwied, 1839.
  3. ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. 1 2 M. zu Wied-Neuwied. Eine neue gattung der wühlmäuse. „Nova Acta Physico-medica Academiae Caesareae Leopoldino-Carolinae Naturae Curiosum”. 19 (1), s. 377, 1839. (niem.).
  2. ↑ J.F. von Brandt. Bemerkungen über die Sciurospalacoïden, eine fragliche neue Nagerfamilie. „Mémoires de l’Académie impériale des sciences de St.-Pétersbourg”. Sixième Serie. 7, s. 188, 1855. (niem.).
  3. 1 2 3 J.W. Gidley & C.L. Gazin. New Mammalia in the Pleistocene Fauna from Cumberland Cave. „Journal of Mammalogy”. 14 (4), s. 354, 1933. DOI: 10.2307/1373954. (ang.).
  4. 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 225–228. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  5. 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 304. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 M. Hafner: Family Geomyidae (Pocket Gophers). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher Jr. & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 251–253. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).
  7. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Thomomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-02-26].
  8. 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 198–199. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  9. ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 625, 1904. (ang.).
  10. ↑ C.J. Burgin, J.S. Zijlstra, M.A. Becker, H. Handika, J.M. Alston, J. Widness, S. Liphardt, D.G. Huckaby & N.S. Upham: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.1) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-04-13]. (ang.).
  11. ↑ Taxonomy: – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-19]. (ang.).
  12. ↑ J.S. Zijlstra, Thomomys Wied-Neuwied, 1839, Hesperomys project (Version 23.8.1), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2023-09-29] (ang.).
  13. ↑ T.S. Kelly. Two Pliocene (Blancan) vertebrate faunas from Douglas County, Nevada. „PaleoBios”. 16 (1), s. 16, 1994. (ang.).
  14. ↑ R.W. Wilson. A rodent fauna from later Cenozoic beds of southwestern Idaho. „Carnegie Institution of Washington Publication”. 440, s. 122, 1933. (ang.).
  15. ↑ W.J. Sinclair. New Mammalia from the Quaternary caves of California. „University of California Publications, Bulletin of the Department of Geology”. 4 (7), s. 146, 1905. (ang.).
  16. ↑ G.G. Simpson. Pleistocene mammals from a cave in Citrus County, Florida. „American Museum novitates”. 328, s. 6, 1928. (ang.).

Bibliografia