Gomphostemma

*Gomphostemma*
	; Gomphostemma heyneanum
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	jasnotowce
Rodzina	jasnotowate
Rodzaj	Gomphostemma
	Nazwa systematyczna
	Gomphostemma Wall. ex Benth.; Edwards's Bot. Reg. 15: t. 1292 (1830)
	Typ nomenklatoryczny
	non designatus
Synonimy
	Taitonia Yamam.;
	Taitonia Yamam.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Gomphostemma – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje 30 gatunków. Rośliny te występują w południowo-wschodniej Azji od Indii po Chiny, Filipiny i Wielkie Wyspy Sundajskie. Jest to jeden z nielicznych rodzajów z rodziny jasnotowatych występujący w tropikalnych lasach deszczowych i na ich obrzeżach.

Niektóre gatunki, zwłaszcza G. javanicum, wykorzystywane są jako rośliny lecznicze.

Morfologia

Pokrój: Byliny i krzewy o pędach pokrytych gwiazdkowatymi i prostymi włoskami.
Liście: Ogonkowe, z brzegiem blaszki ząbkowanym lub piłkowanym.
Kwiaty: Zebrane w siedzące lub szypułkowe wierzchotki wyrastające w okółkach w szczytowej części pędów, czasem na osobnych pędach kwiatonośnych, tworzących kłosopodobne lub wiechopodobne kwiatostany złożone. Podsadki wspierające okółki są okrągławe do równowąsko lancetowatych. Kielich dzwonkowaty lub rurkowaty, 10-żyłkowy, z 5 ząbkami równej lub podobnej długości. Korona kwiatu z dwiema wargami, fioletowa, żółta lub biała, bez pierścienia włosków wewnątrz. Górna warga prosta, całobrzega lub z wycięciem na końcu, rzadko z kończykiem. Dolna warga szeroka, trójłatkowa, ze środkową łatką największą. Pręciki cztery, dwusilne, z nitkami owłosionymi, z pylnikami par pręcików równoległymi i przytulonymi. Szyjka słupka na szczycie z rozwidlonym znamieniem, schowana w rurce korony.
Owoce: Rozłupki jajowate, rzadko kulistawe, pomarszczone, gładkie lub owłosione. W poszczególnych kwiatach dojrzewa ich od 1 do 4.

Rodzaj z plemienia Gomphostemmateae w obrębie podrodziny Lamioideae z rodziny jasnotowatych Lamiaceae.

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2024-12-12] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2024-12-12] (ang.).
1 2 3 4 5 Gomphostemma Wall. ex Benth., [w:] Plants of the World Online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2024-12-12] .
↑ Gomphostemma Wall. ex Benth.. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2024-12-12].
1 2 3 4 5 Gomphostemma Bentham. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2024-12-12].
1 2 3 4 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Lamiales. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 215. ISBN 978-3-642-62200-7.
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 396, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
↑ Genus Gomphostemma Wall. ex Benth.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2024-12-12].