Gruff Rhys

Gruff Rhys
Imię i nazwisko	Gruffudd Maredudd Bowen Rhys
Data i miejsce urodzenia	18 lipca 1970 ; Haverfordwest, Pembrokeshire, Walia
Instrumenty	gitara, śpiew, instrumenty klawiszowe, saz, harmonijka ustna, perkusja, gitara basowa
Gatunki	rock alternatywny, pop psychodeliczny, indie pop, electropop
Zawód	muzyk, wokalista, autor tekstów, kompozytor, producent, reżyser filmowy, pisarz
Aktywność	od 1988
Wydawnictwo	Turnstile, Rough Trade, Team Love
	Zespoły
	Super Furry Animals
	Odznaczenia
	Welsh Music Prize (2011)
	Multimedia w Wikimedia Commons

Gruff Rhys, właśc. Gruffudd Maredudd Bowen Rhys (ur. 18 lipca 1970 w Haverfordwest) – walijski muzyk, wokalista, autor tekstów, kompozytor, producent, reżyser filmowy i pisarz. Jest współzałożycielem i frontmanem zespołu Super Furry Animals, a także twórcą solowym oraz członkiem electro-popowego duetu Neon Neon(inne języki). Uważany jest za jedną z kluczowych postaci ruchu kulturalnego znanego jako Cool Cymru(inne języki).

Wczesne życie

Gruff Rhys urodził się 18 lipca 1970 roku w Haverfordwest w hrabstwie Pembrokeshire, ale dorastał w walijskojęzycznym miasteczku Bethesda w północnej Walii. Jest synem poety Ioana Bowen Reesa oraz Margaret Wynn Meredith. Edukację odebrał w Ysgol Dyffryn Ogwen w Bethesda, a następnie ukończył studia artystyczne na Manchester Metropolitan University(inne języki). Jako piętnastolatek grał na perkusji w lokalnym zespole Machlud. W późniejszych latach występował również w zespole Emily, zanim stał się znany jako frontman Ffa Coffi Pawb.

Kariera muzyczna

Ffa Coffi Pawb

Na początku lat 90. Rhys stał na czele walijskojęzycznego zespołu Ffa Coffi Pawb, który stał się jednym z wiodących wykonawców na walijskiej scenie muzycznej w okresie ruchu Cool Cymru. Zespół podpisał kontrakt z wytwórnią Ankstmusik i wydał trzy albumy: Clymhalio, Dalec Peilon oraz Hei Vidal!.

Super Furry Animals

Po rozwiązaniu Ffa Coffi Pawb w 1993 roku Rhys wraz z perkusistą Dafyddem Ieuanem założył zespół Super Furry Animals. W składzie znaleźli się również Cian Ciaran, Huw Bunford i Guto Pryce. Zespół zadebiutował w 1996 roku albumem Fuzzy Logic, wydanym nakładem Creation Records. Kolejne albumy, takie jak Radiator (1997), Guerrilla (1999) i Mwng (2000), ugruntowały pozycję grupy na scenie brytyjskiej. Album Mwng, nagrany w całości w języku walijskim, pozostaje najlepiej sprzedającym się walijskojęzycznym albumem w historii.

Zespół zasłynął również z ekscentrycznych występów scenicznych, w tym z dmuchanych niedźwiedzi i niebieskiego czołgu z napisem „SFA”, który wożono na festiwale muzyczne. Super Furry Animals wydali łącznie dziewięć albumów studyjnych, a ich ostatni singiel „Bing Bong” ukazał się w 2016 roku. W 2026 roku zespół ogłosił powrót na scenę.

Kariera solowa

Rhys rozpoczął karierę solową jeszcze w czasie aktywności Super Furry Animals. Jego pierwszy album solowy, Yr Atal Genhedlaeth, ukazał się 24 stycznia 2005 roku nakładem wytwórni Placid Casual. Był to album w całości nagrany w języku walijskim, na którym większość instrumentów zagrał sam Rhys.

Drugi album, Candylion, wydany 8 stycznia 2007 roku przez Rough Trade, zawierał akustyczne piosenki pop w języku angielskim, hiszpańskim i walijskim. Trzeci album, Hotel Shampoo (14 lutego 2011), powstał w oparciu o kolekcję kosmetyków hotelowych, które Rhys gromadził podczas tras koncertowych; w 2011 roku zdobył za niego inauguracyjną nagrodę Welsh Music Prize.

W maju 2014 roku ukazał się album American Interior, będący częścią wielomedialnego projektu obejmującego film, książkę i aplikację mobilną. Projekt opowiadał historię Johna Evansa, walijskiego podróżnika z XVIII wieku, który poszukiwał legendarnego walijskiego plemienia w Ameryce Północnej.

Kolejne albumy solowe Rhysa to Babelsberg (2018), Pang! (2019), Seeking New Gods (2021) oraz Sadness Sets Me Free (2024). Jego dziewiąty album solowy, Dim Probs, ukazał się we wrześniu 2025 roku.

Neon Neon

W 2007 roku Rhys nawiązał współpracę z amerykańskim producentem Boom Bipem, tworząc electro-popowy projekt Neon Neon. Ich pierwszy album, Stainless Style (2008), był koncepcyjnym albumem opowiadającym o życiu Johna DeLoreana, założyciela DeLorean Motor Company, i został nominowany do Mercury Prize w 2008 roku. Drugi album, Praxis Makes Perfect (2013), opowiadał historię włoskiego działacza i wydawcy Giangiacomo Feltrinellego.

Współprace

Rhys współpracował z wieloma artystami, użyczając swojego wokalu m.in. w utworze „Dial: Revenge” zespołu Mogwai, „Fear of Guitars” (FC Kahuna), „Just War” (Danger Mouse i Sparklehorse) oraz „Superfast Jellyfish” zespołu Gorillaz.

Działalność filmowa i literacka

Rhys jest również reżyserem filmowym i autorem książek. W 2010 roku wspólnie z Dylanem Gochem wyreżyserował film dokumentalny Separado!, opowiadający o jego podróży do Patagonii w poszukiwaniu dalekiego krewnego, muzyka René Griffithsa. W 2014 roku ukazała się jego książka American Interior, będąca reportażem historycznym o Johnie Evansie. W 2022 roku skomponował muzykę do filmu The Almond and the Seahorse z udziałem Rebel Wilson i Charlotte Gainsbourg.

Styl muzyczny

Twórczość Rhysa wymyka się prostym klasyfikacjom, łącząc elementy rocka psychedelicznego, popu, electro i muzyki eksperymentalnej. Jego teksty cechuje inteligentny humor, surrealizm i zaangażowanie w tematykę walijskiej tożsamości kulturowej.

Dyskografia

Albumy solowe:

Yr Atal Genhedlaeth (2005)
Candylion (2007)
Hotel Shampoo (2011)
American Interior (2014)
Babelsberg (2018)
Pang! (2019)
Seeking New Gods (2021)
Sadness Sets Me Free (2024)
Dim Probs (2025)

Albumy z Super Furry Animals:

Fuzzy Logic (1996)
Radiator (1997)
Guerrilla (1999)
Mwng (2000)
Rings Around the World (2001)
Phantom Power (2003)
Love Kraft (2005)
Hey Venus! (2007)
Dark Days/Light Years (2009)

Albumy z Neon Neon:

Stainless Style (2008)
Praxis Makes Perfect (2013)

Nagrody

2011 – Welsh Music Prize za album Hotel Shampoo.
2008 – nominacja do Mercury Prize za album Stainless Style (Neon Neon).

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Gruff Rhys. Apple Music. [dostęp 2026-09-12].
1 2 3 4 5 6 Gruff Rhys: ‘Welsh is still being invented as a pop language’. The Guardian, 2025-10-09. [dostęp 2026-09-12].
↑ Gruff Rhys talks Super Furry Animals reunion, new solo album, touring with Oasis & more. BrooklynVegan, 2025-10-13. [dostęp 2026-09-12].
1 2 Super Furry Animals' Gruff Rhys wins Welsh Music Prize. BBC News, 2011-10-22. [dostęp 2026-09-12].
1 2 American interior: the quixotic journey of John Evans. WorldCat. [dostęp 2026-09-12].
1 2 Gruff Rhys - In the Studio. Factory International, 2023-11-24. [dostęp 2026-09-12].
↑ Super Furry Animal with a love for his native tongue. Connacht Tribune, 2026-01-15. [dostęp 2026-09-12].
↑ Gruff Rhys films Patagonian quest. BBC News, 2010-08-04. [dostęp 2026-09-12].

[apple-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Gruff Rhys. Apple Music. [dostęp 2026-09-12].

[guardian-2] 1 2 3 4 5 6 Gruff Rhys: ‘Welsh is still being invented as a pop language’. The Guardian, 2025-10-09. [dostęp 2026-09-12].

[brooklynvegan-3] Gruff Rhys talks Super Furry Animals reunion, new solo album, touring with Oasis & more. BrooklynVegan, 2025-10-13. [dostęp 2026-09-12].

[bbc-4] 1 2 Super Furry Animals' Gruff Rhys wins Welsh Music Prize. BBC News, 2011-10-22. [dostęp 2026-09-12].

[worldcat-5] 1 2 American interior: the quixotic journey of John Evans. WorldCat. [dostęp 2026-09-12].

[factory-6] 1 2 Gruff Rhys - In the Studio. Factory International, 2023-11-24. [dostęp 2026-09-12].

[connacht-7] Super Furry Animal with a love for his native tongue. Connacht Tribune, 2026-01-15. [dostęp 2026-09-12].

[bbc-separado-8] Gruff Rhys films Patagonian quest. BBC News, 2010-08-04. [dostęp 2026-09-12].