Gujawa

Gujawa
	; Morfologia (Psidium guajava)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	mirtowce
Rodzina	mirtowate
Rodzaj	gujawa
	Nazwa systematyczna
	Psidium L.; Sp. Pl. 1: 470. 1753
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Gujawa, gruszla (Psidium L.) – rodzaj obejmujący około 100 gatunków roślin tropikalnych z rodziny mirtowatych, znany też pod nazwami guawa, gwajawa, gojawa, psydia. Rośliny te występują na Karaibach, w Ameryce Środkowej i w północnej części Ameryki Południowej.

Morfologia

Pokrój: Drzewa lub krzewy o wysokości 6–10 m.
Liście: Owalne, długości 5–15 cm.
Kwiaty: Białe, z pięcioma płatkami i licznymi pręcikami.
Owoce: Jadalne, o kształcie okrągłym lub gruszkowatym (średnica 3–10 cm), cienka i delikatna skórka, barwa – jasnozielona, żółta, czerwona lub różowa. Miąższ owocu jasny lub czerwonawy o silnym i charakterystycznym zapachu z małymi twardymi nasionami.

Systematyka

Rodzaj należący do podrodziny Myrtoideae, rodziny mirtowatych (Myrtaceae Juss.), która wraz z siostrzaną grupą Vochysiaceae wchodzi w skład rzędu mirtowców (Myrtales). Rząd należy do kladu różowych (rosids) i w jego obrębie jest kladem siostrzanym bodziszkowców.

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Myrtanae Takht., rząd mirtowce (Myrtales Rchb.), podrząd Myrtinae Burnett., rodzina mirtowate (Myrtaceae Juss.), rodzaj gruszla (Psidium L.).

Wykaz gatunków według The Plant List

Psidium acranthum Urb.
Psidium acunae Borhidi
Psidium acutangulum Mart. ex DC.
Psidium albescens Urb.
Psidium amplexicaule Pers.
Psidium apiculatum Mattos
Psidium appendiculatum Kiaersk.
Psidium araucanum Soares-Silva & Proença
Psidium arboreum Vell.
Psidium australe Cambess.
Psidium bahianum Landrum & Funch
Psidium balium Urb.
Psidium brevifolium Alain
Psidium brownianum Mart. ex DC.
Psidium calyptranthoides Alain
Psidium canum Mattos
Psidium cattleianum Afzel. ex Sabine – gujawa truskawkowa, gruszla truskawkowa, katleja
Psidium cauliflorum Landrum & Sobral
Psidium celastroides Urb.
Psidium claraense Urb.
Psidium cymosum Urb.
Psidium densicomum Mart. ex DC.
Psidium dictyophyllum Urb. & Ekman
Psidium donianum O.Berg
Psidium dumetorum Proctor
Psidium eugenii Kiaersk.
Psidium firmum O.Berg
Psidium friedrichsthalianum (O.Berg) Nied.
Psidium fulvum McVaugh
Psidium galapagaeum Hook.f.
Psidium ganevii Landrum & Funch
Psidium giganteum Mattos
Psidium glaziovianum Kiaersk.
Psidium globosum Larrañaga
Psidium grandifolium Mart. ex DC.
Psidium guajava L. – gujawa pospolita, gruszla jabłkowa (właściwa)
Psidium guyanense Pers. – gujawa gwinejska, gruszla gwinejska
Psidium haitiense Alain
Psidium harrisianum Urb.
Psidium hotteanum Urb. & Ekman
Psidium huanucoense Landrum
Psidium inaequilaterum O.Berg
Psidium itanareense O.Berg
Psidium jacquinianum (O.Berg) Mattos
Psidium jakuscianum Borhidi
Psidium kennedyanum Morong
Psidium langsdorffii O.Berg
Psidium laruotteanum Cambess.
Psidium longipetiolatum D.Legrand
Psidium lourteigiae D.Legrand
Psidium loustalotii Britton & P.Wilson
Psidium maribense Mart. ex DC.
Psidium minutifolium Krug & Urb.
Psidium misionum D.Legrand
Psidium missionum Legr.
Psidium montanum Sw. – gujawa górska, gruszla górska
Psidium munizianum Borhidi
Psidium myrsinites DC.
Psidium myrtoides O.Berg
Psidium nannophyllum Alain
Psidium nummularia (C.Wright ex Griseb.) C.Wright
Psidium nutans O.Berg
Psidium oblongatum O.Berg
Psidium oblongifolium O.Berg
Psidium oligospermum Mart. ex DC.
Psidium oncocalyx Burret
Psidium orbifolium Urb.
Psidium ovale (Spreng.) Burret
Psidium parvifolium (Griseb.) Griseb.
Psidium pedicellatum McVaugh
Psidium pigmeum Arruda
Psidium pulverulentum Krug & Urb.
Psidium raimondii Burret
Psidium ramboanum Mattos
Psidium refractum O.Berg
Psidium reptans (D.Legrand) Soares-Silva & Proença
Psidium reversum Urb.
Psidium rhombeum O.Berg
Psidium riparium Mart. ex DC.
Psidium robustum O.Berg
Psidium rostratum McVaugh
Psidium rotundatum Griseb.
Psidium rufum Mart. ex DC.
Psidium rutidocarpum Ruiz & Pav. ex G.Don
Psidium salutare (Kunth) O.Berg
Psidium sartorianum (O.Berg) Nied.
Psidium schenckianum Kiaersk.
Psidium scopulorum Ekman & Urb.
Psidium sessilifolium Alain
Psidium sintenisii (Kiaersk.) Alain
Psidium sorocabense O.Berg
Psidium striatulum DC.
Psidium tenuirame Urb.
Psidium trilobum Urb. & Ekman
Psidium × hasslerianum Barb.Rodr.

Wartości odżywcze

Jadalne owoce gujawy pospolitej mają bardzo wysoką zawartość witaminy C (ok. pięć razy większą, niż pomarańcze). Zmniejsza się ona o około 20%, jeśli owoc jest zakonserwowany w syropie. Miąższ i nasiona owocu są też dobrym źródłem pektyny.

Zastosowanie

Niektóre gatunki są uprawiane w wielu krajach tropikalnych ze względu na swoje owoce, które spożywa się na surowo lub używa do przygotowywania rozmaitych deserów, a także galaretek, soków, dżemów i słodyczy. Z guawy przyrządza się także herbatę (owoce i liście).
Liście tej rośliny mają także właściwości lecznicze (działanie przeciwbiegunkowe i przeciwbakteryjne).
Liście i kora w medycynie ludowej są używane jako środek na dyzenterię.