Gustaw Iszkowski

Gustaw Iszkowski
Gustaw von Iszkowski
podpułkownik podpułkownik
Data i miejsce urodzenia

11 sierpnia 1878
Lwów

Data i miejsce śmierci

7 sierpnia 1951
Francja

Przebieg służby
Lata służby

przed 1908 do 1918

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier

Jednostki

4 Pułk Dragonów (austro-węgierski)

Stanowiska

szef placówki HK-Stelle

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa

Odznaczenia

Gustaw Marian Ryszard von Iszkowski (ur. 11 sierpnia 1878 we Lwowie, zm. 7 sierpnia 1951 we Francji) – polski żołnierz, oficer Sztabu Generalnego Armii Austro-Węgier, szef HK-Stelle we Lwowie (1908–1912), attaché wojskowy w Hadze (1916–1918). Jeden z oficerów prowadzących Józefa Piłsudskiego (od jesieni 1908).

Życiorys

Był oficerem Armii Austro-Węgier polskiej narodowości. Służył w stopniu kapitana, po czym w listopadzie 1908 został awansowany do stopnia kapitana I klasy sztabu generalnego w korpusie, przydzielony wówczas do 4 Pułku Dragonów. Od 1908 do 1912 był szefem placówki wywiadowczej, HK-Stelle (Hauptkundschaftstelle) we Lwowie; w tym czasie od jesieni 1908 w stopniu kapitana był oficerem prowadzącym zwerbowanego do współpracy wywiadowczej Józefa Piłsudskiego (na zlecenie Maximiliana Ronge) oraz wciągnął Walerego Sławka na listę konfidentów, ale poza kartoteką główną, na zasadzie kontaktu specjalnego. Podczas I wojny światowej w stopniu majora sztabu generalnego kierował HK-Stelle w Jędrzejowie. Został awansowany na stopień podpułkownika sztabu generalnego z dniem 1 listopada 1915. W tym stopniu był szefem oddziału wywiadowczego (Nachrichten-Abteilung) na obszarze okupowanym. Następnie służył w stopniu podpułkownika sztabu generalnego armii austriackiej.

Wiosną 1919, prawdopodobnie żeby pozamykać swoje sprawy, przyjechał do Polski. Został zaproszony do Warszawy przez Józefa Piłsudskiego, który usiłował namówić go do zaciągnięcia się w szeregi Wojska Polskiego. Według Ryszarda Świętka powołującego się na relację Józefa Rybaka (1882–1953), Iszkowski miał odmówić. Według relacji Rybaka (który odwiedził go w Antibes w 1928) stwierdził „Dla mnie w Polsce Piłsudskiego miejsca nie ma. Za dużo wiem!”.

W 1919 został wpisany na tajną „czarną listę” Ministerstwa Spraw Wojskowych, która zawierała wykaz oficerów, którym odmówiono prawa do służby w Wojsku Polskim. Wyemigrował do Francji i zamieszkał w Antibes koło Cannes. Zmarł w 1951 we Francji, został pochowany na cmentarzu w Antibes.

Życie prywatne

Był synem Romualda (1848-1904, inżynier budownictwa, radca ministerialny, pośmiertnie uszlachcony) i Zofii z domu Wex (według innego źródła Stefanii). Miał braci Stefana, Romana oraz siostry Julię, Zofię.

W 1907 ożenił się z Jadwigą Puchalską, z którą miał syna Romualda (ur. 1907). W trakcie pobytu w Holandii (1916–1918) ożenił się z Angeline Lamers, narodowości holenderskiej i „nie musiał martwić się o przyszłość”. W 1941 urodziła im się córka, Marie Charlotte.

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Iszkowski 2017 ↓.
  2. ↑ Świętek 1998 ↓, s. 43.
  3. 1 2 Staroń 2010 ↓, s. 7–8.
  4. ↑ Kronika. Awans listopadowy w armii. „Głos Rzeszowski”. 47, s. 2, 1908-11-22.
  5. ↑ Jerzy Gaul, Legiony Polskie w orbicie zainteresować służb wywiadowczych (1914–1916), „Kwartalnik Historyczny”, 2, 1994, s. 28.
  6. ↑ Świętek 1998 ↓, s. 414–417.
  7. ↑ Świętek 1998 ↓, s. 422.
  8. ↑ Jerzy Gaul. Działalność Oddziału Wywiadowczego przy Departamencie Wojskowym Naczelnego Komitetu Narodowego (1914–1915). „Kwartalnik Historyczny”. 85 (3), s. 260-261, 1994.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Ranglisten des Kaiserlichen und Königlichen Heeres 1918. Wiedeń: 1918, s. 75.
  10. ↑ Jerzy Jampolski: Wspomnienia z czasów okupacji austrjackiej w Królestwie Kongresowem. Kraków: Krakowska Spółka Wydawnicza, 1924, s. 12, 13.
  11. 1 2 Kronika. „Głos Rzeszowski”, s. 3, Nr 15 z 2 kwietnia 1916.
  12. 1 2 3 Świętek 1998 ↓, s. 57.
  13. 1 2 3 Sylwester Korwin Kruczkowski: Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austrjackich w czasie od roku 1773 do 1918: dalej tych osób, którym wymienieni władcy zatwierdzili dawne tytuły książęce względnie hrabiowskie lub nadali tytuły hrabiów i baronów jak niemniej tych, którym zatwierdzili staropolskie szlachectwo. Lwów: 1935, s. 31.

Bibliografia