HMS Jupiter (1938)

HMS Jupiter (F85)
Ilustracja
Historia
Stocznia

Yarrow w Glasgow

Położenie stępki

28 września 1937

Wodowanie

27 października 1938

 Royal Navy
Wejście do służby

16 czerwca 1939

Zatonął

27 lutego 1942 w bitwie na Morzu Jawajskim

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

standardowa: 1760 t
pełna: 2330 t

Długość

108,6 m

Szerokość

10,8 m

Zanurzenie

3,9 m

Napęd
2 turbiny parowe o mocy łącznej 40 000 KM,
2 kotły parowe Admiralicji,
2 śruby
Prędkość

36 w.

Zasięg

5500 mil morskich przy 15 w.

Uzbrojenie
6 x 120 mm (3xII),
4 x 40 mm plot. (1xIV),
8 wkm 12,7 mm plot. (2xIV),
10 wt (2xV), bg, 2 mbg
(stan na 1939 - szczegóły poniżej)
Załoga

218

HMS Jupiter – brytyjski niszczyciel okresu II wojny światowej, należący do typu J, w służbie w latach 1939–1942. Nosił znak taktyczny F85. W odróżnieniu od innych niszczycieli tego typu, służył także na Dalekim Wschodzie, gdzie został zatopiony 27 lutego 1942.

Budowa

 Osobny artykuł: Niszczyciele typu J/K/N.

Stępkę pod budowę okrętu położono 28 września 1937 w stoczni Yarrow & Company w Scotstoun w Glasgow we Szkocji, kadłub wodowano 27 października 1938. Okręt otrzymał nazwę od rzymskiego boga Jowisza (ang. Jupiter). Wszedł do służby w Royal Navy 16 czerwca 1939. W tej samej stoczni zbudowano też niszczyciel HMS „Kipling” identycznego typu K.

Służba

Morze Północne 1939–1940

HMS „Jupiter” wszedł do służby tuż przed wybuchem II wojny światowej, w skład 7. Flotylli Niszczycieli komandora Philipa Macka, bazującej po wybuchu wojny w ujściu rzeki Humber, jako część sił Humber Force, a następnie Home Fleet (Floty Metropolii). Przez pierwsze miesiące wojny niszczyciele flotylli patrolowały i pełniły służbę eskortową na Morzu Północnym. W kwietniu 1940 „Jupiter” wziął udział w kampanii w Norwegii, m.in. wychodząc w morze 7 kwietnia w kierunku Norwegii ze Scapa Flow w osłonie głównych sił floty adm. Forbesa (z okrętami liniowymi HMS „Rodney”, „Valiant” i „Repulse”). Po kampanii, „Jupiter” został przydzielony do 5. Flotylli Niszczycieli Home Fleet komandora Louisa Mountbattena.

31 sierpnia 1940 „Jupiter” pod flagą komandora Mountbattena wraz z HMS „Jackal”, „Kelvin” i „Vortigern” osłaniał niszczyciele 20. Flotylli w akcji minowania wód holenderskich na północny zachód od Texel, podczas której utracono na niemieckich minach niszczyciele „Esk” i „Ivanhoe”, a „Jupiter” brał udział w akcji holowania uszkodzonego HMS „Express”(inne języki).

W nocy 11–12 października 1940 „Jupiter” wziął udział w operacji Medium, ostrzeliwując wraz z pancernikiem HMS „Revenge” i niszczycielami 5 Flotylli port w Cherbourgu. W nocy 17-18 października wraz z niszczycielami 5 Flotylli wziął udział w potyczce z niemieckimi niszczycielami „Hans Lody”, „Karl Galster” i „Friedrich Ihn”, bez strat po obu stronach.

29 listopada 1940 wziął udział wraz z HMS „Javelin”, „Kashmir”, „Jackal”, i „Jersey” w potyczce z niemieckimi niszczycielami „Karl Galster”, „Hans Lody” i „Richard Beitzen”, urządzającymi rajd pod brytyjskie wybrzeże, podczas której uszkodzony został brytyjski niszczyciel „Javelin”.

29-30 grudnia 1940 osłaniał wraz z niszczycielami „Kashmir” i „Jersey” operację GQ stawiania min w Zatoce Biskajskiej przez stawiacz min HMS „Adventure”.

Morze Śródziemne i Atlantyk 1941

W styczniu 1941 „Jupiter” i „Jersey” zostały wysłane do Gibraltaru i między 6 a 11 lutego 1941 brały udział w operacji Grog, osłaniając Zespół H (okręty liniowe HMS „Renown” i HMS Malaya, lotniskowiec HMS „Ark Royal”, krążownik HMS „Sheffield” i niszczyciele), atakujący 9 lutego porty włoskie w Genui (okręty artyleryjskie) i Livorno (lotnictwo pokładowe). 3 marca 1941 „Jupiter” powrócił do Wielkiej Brytanii.

W I połowie 1941 „Jupiter” został przydzielony do 6. Flotylli Niszczycieli Home Fleet. Brał udział w operacji przeciw niemieckiemu pancernikowi „Bismarck”, eskortując pancerniki HMS „King George V” i „Rodney” już po starciu, 28 maja 1941. Brał następnie udział z niszczycielami HMS „Bedoiun” i „Tartar” oraz krążownikiem „Nigeria” w poszukiwaniu i przechwyceniu 28 czerwca 1941 niemieckiego statku rozpoznania pogodowego „Lauenberg” koło Jan Mayen.

We wrześniu „Jupiter” został przeniesiony do 14. Flotylli Niszczycieli Floty Śródziemnomorskiej w Aleksandrii, dokąd dopłynął, wokół Afryki, 25 września. Nocą 21/22 października ostrzeliwał wraz z „Jervis” i „Kandahar” stanowiska artylerii koło Tobruku, a 23 października z „Napier”, „Nizam” i „Hasty” bombardował Sollum.

Daleki Wschód 1941-1942

W listopadzie 1941 „Jupiter” wraz z niszczycielem HMS „Encounter”(inne języki) został przydzielony do eskorty okrętów liniowych HMS „Prince of Wales” i „Repulse”, przerzucanych na Daleki Wschód (Zespół G - Force G). 29 listopada niszczyciele przybyły do Kolombo na Cejlonie, następnie spotkały się z okrętami liniowymi na morzu i 2 grudnia 1941 przybyły do Singapuru. Dowódcą okrętu był wówczas kmdr ppor. Norman Thew.

W chwili przystąpienia Japonii do wojny po stronie Osi 7 grudnia 1941, „Jupiter” znajdował się w remoncie w Singapurze i nie wziął udziału w rajdzie Zespołu Z i bitwie pod Kuantanem. Wszedł następnie w skład międzynarodowego zespołu alianckiego ABDA, na wodach Indonezji. Używany był głównie w służbie eskortowej. 17 stycznia 1942, eskortując transportowiec wojska USS „Mount Vernon”, wykrył w cieśninie Sunda japoński okręt podwodny I-60 (dawniej podawano I-160), atakując go najpierw bombami głębinowymi, a po jego uszkodzeniu i wypłynięciu oraz następującym pojedynku artyleryjskim, zatopił go ogniem dział. Odniósł przy tym sam uszkodzenia dziobowych dział od ognia działa 120 mm japońskiego okrętu i zginęło trzech marynarzy. 12-13 lutego eskortował atakowane przez lotnictwo statki ewakuujące uchodźców z Singapuru na Jawę, transportując ich także samemu na pokładzie.

Wziął udział w bitwie na Morzu Jawajskim, podczas której zatonął 27 lutego 1942 ok. 21.25 na własnej (holenderskiej) zagrodzie minowej, postawionej przez stawiacz min „Gouden Leeuw" u północnego wybrzeża Jawy, na pozycji 6°45′S 112°06′E/-6,750000 112,100000 (w starych publikacjach spotykana była błędna wersja o zatopieniu go przez japońskie okręty). Zginęło 96 członków załogi (dowódca ocalał). Część uratowanych trafiła później do japońskiej niewoli, gdzie część zginęła.

Dowódcy:

Dane techniczne

Opis okrętu i szczegółowe dane - zobacz Niszczyciele typu J/K/N

Uzbrojenie i wyposażenie:

Uwaga - dane dotyczące uzbrojenia odnoszą się ogólnie do okrętów typu J, daty zmian w przypadku konkretnego okrętu są orientacyjne.

Wyposażenie

Przypisy

  1. 1 2 Według O.A. Rubanow... i uboat.net. Część publikacji podaje 25 czerwca 1939.
  2. ↑ Jürgen Rohwer, Chronik des Seekrieges 1939-1945 - 1940 August
  3. ↑ Jürgen Rohwer, Chronik des Seekrieges 1939-1945 - 1940 Oktober
  4. ↑ Jürgen Rohwer, Chronik des Seekrieges 1939-1945 - 1940 November
  5. ↑ Jürgen Rohwer, Chronik des Seekrieges 1939-1945 - 1941 Februar, Wilkin, Alpha Kenneth (kopia)
  6. ↑ Wilkin, Alpha Kenneth. geocities.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-24)]. (kopia)
  7. ↑ Don Kindell, NAVAL EVENTS, OCTOBER 1941, Part 1 of 2
  8. 1 2 Geoffrey Mason, HMS JUPITER (G 85) - J-class Destroyer w serwisie naval-history.net [dostęp 20-11-2010]
  9. ↑ Don Kindell, NAVAL EVENTS, JANUARY 1942, Part 2 of 2
  10. ↑ Don Kindell, NAVAL EVENTS, FEBRUARY 1942, Part 1 of 2
  11. ↑ O. Rubanow, Eskadriennyje... (ewidentna omyłka w tej publikacji odnośnie do szerokości geograficznej północnej zamiast południowej)
  12. ↑ Don Kindell, NAVAL EVENTS, FEBRUARY 1942, Part 2 of 2

Bibliografia