Hadasa Rubin

Hadasa Rubin
Data i miejsce urodzenia

1912
Jampol

Data i miejsce śmierci

2003
Hajfa, Izrael

Narodowość

żydowska

Dziedzina sztuki

literatura, poezja

Odznaczenia
Medal 10-lecia Polski Ludowej

Hadasa Rubin (ur. 1912 w Jampolu, zm. 2003 w Hajfie) – polska i izraelska poetka żydowskiego pochodzenia, tworząca w języku jidysz, także działaczka społeczności żydowskiej.

Życiorys

Urodziła się w Jampolu w rodzinie żydowskiej Dovida Rubina. Ukończyła polską szkołę średnią w Krzemieńcu. Dzieciństwo i młodość spędziła w Galicji Wschodniej, skąd na początku lat 30. XX w. przeniosła się do Wilna. W okresie międzywojennym była aktywistką komunistyczną, a za swoją działalność była więziona. Wówczas zadebiutowała jako poetka i wydała liryki Durch kratn. Od 1934 była związana z grupą poetycką Jung Wilne.

Okres II wojny światowej spędziła w Kirgizji w sowieckiej Azji Środkowej.

W 1946 jako repatriantka wróciła do Polski i zamieszkała w Szczecinie. Pełniła funkcję sekretarza Żydowskiego Towarzystwa Kultury, a w latach 1950–1952 przewodniczącej szczecińskiego oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. W 1953 przeprowadziła się do Warszawy. W latach 1956–1959 była pracownikiem pisma „Yidishe shriftn”. W swoich bezpośrednio powojennych utworach podejmowała tematykę Zagłady, wojny i zaangażowania w komunizm. Jej liryki osobiste cechuje ściszony głos i empatia. Na tle maskulinizacji postaci kobiecych w kulturze socrealistycznej, utwory Hadasy Rubin cechują się typowo kobiecymi pierwiastkami: delikatnością, nadwrażliwością zmysłów, przekazem między babką (matką) a córką. Wydany w 1957 roku tom Trit in der nacht zawiera wiele wierszy rozrachunkowych z własną przeszłością polityczną.

19 stycznia 1955 na wniosek Ministra Kultury i Sztuki została odznaczona Medalem 10-lecia Polski Ludowej.

W 1960 z mężem i córką wyemigrowała do Izraela. Współpracowała m.in. z pismem „Di Goldene Kejt”. Czerpiąc inspirację z życia izraelskiego, wydała cztery tomy poezji (ostatni w 1995) roku. Polskie przekłady opublikowano w antologiach poezji żydowskiej.

Zmarła w 2003 w Hajfie.

Twórczość

w Polsce

w Izraelu

Przypisy

  1. ↑ Często w źródłach (np. tutaj) pojawia się błędna data urodzenia: 1906.
  2. ↑ Rubin, Hadase (Hadasa) (1912–2003) — the Congress for Jewish Culture [online], congressforjewishculture.org [dostęp 2023-12-04].
  3. ↑ Przystanek Poezja. Hadasa Rubin [online], Teatr Żydowski [dostęp 2023-12-04] (pol.).
  4. 1 2 3 YIVO | Rubin, Hadasah [online], yivoencyclopedia.org [dostęp 2023-12-04].
  5. 1 2 3 Rubin Hadasa | Wirtualny Sztetl [online], sztetl.org.pl [dostęp 2023-12-04].
  6. ↑ zob. Joanna Lisek, Jung Wilne - żydowska grupa artystyczna, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2005, s. 72-74
  7. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400 (ISAP) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
  8. ↑ zob. np. Salomon Łastik, Arnold Słucki, Antologia poezji żydowskiej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1983, s. 483-6

Bibliografia

Linki zewnętrzne