Haemorhous

	Haemorhous
	Swainson, 1837
	; Samiec dziwuszki czerwonoczelnej (H. cassinii)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	łuszczakowate
Podrodzina	łuskacze
Plemię	Carduelini
Rodzaj	Haemorhous
	Typ nomenklatoryczny
	Fringilla purpurea Gmelin
Synonimy
	Burrica Ridgway, 1887;
	Burrica Ridgway, 1887;
Gatunki
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Haemorhous – rodzaj ptaków z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae).

Występowanie

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej.

Morfologia

Długość ciała 12,5–16,5 cm, masa ciała 18,7–37,8 g.

Systematyka

Etymologia

Nazwa rodzajowa jest połączeniem słów z języka greckiego: αἱμα haima, αἱματος haimatos – „krew” oraz ορρος orrhos – „kuper” (por. αἱμορρους haimorrhous – „spływać krwią”; epitet gatunkowy Fringilla haemorrhoa Lichtenstein, 1820 (= syn. Haemorhous mexicanus)).

Gatunek typowy

Fringilla purpurea Gmelin

Podział systematyczny

Takson wyodrębniony ostatnio z Carpodacus. Do rodzaju należą następujące gatunki:

Haemorhous mexicanus (Statius Muller, 1776) – dziwuszka ogrodowa
Haemorhous cassinii (S.F. Baird, 1854) – dziwuszka czerwonoczelna
Haemorhous purpureus (J.F. Gmelin, 1789) – dziwuszka purpurowa

Uwagi

↑ Autor opisu taksonu nie wyjaśnił pochodzenia nazwy rodzajowej, ale prawdopodobnie to zdrobnienie łacińskiego słowa Burrus, starej formy nazwy Pyrrhus (πυρρος purrhos – „czerwony”).

Przypisy

↑ Haemorhous, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. Londyn: John Taylor, 1837, s. 295. (ang.).
↑ R. Ridgway: A manual of North American birds. Filadelfia: J.B. Lippincott, 1887, s. 390. (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Finches, euphonias, longspurs, Thrush-tanager. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-01-25]. (ang.).
↑ N. Collar, I. Newton, P. Clement, V. Arkhipov: Family Fringillidae (Finches). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, David A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 15: Weavers to New World Warblers. Barcelona: Lynx Edicions, 2010, s. 584–585. ISBN 978-84-96553-68-2. (ang.).
↑ Haemorhous, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-17] (ang.), [archiwum].
↑ A. Arnaiz-Villena, J. Guillén, V. Ruiz-del-Valle, E. Lowy, J. Zamora, P. Varela, D. Stefani, L.M. Allende. Phylogeography of crossbills, bullfinches, grosbeaks, and rosefinches. „Cellular and Molecular Life Sciences”. 58 (8), s. 1159–1166, 2001. (ang.).
↑ S.-J. Yang, F.-M. Lei, Z.-H. Yin. Molecular phylogeny of rosefinches and Rose Bunting (Passeriformes, Fringillidae, Urocynchramidae). „Acta Zootaxonomica Sinica”. 31 (3), s. 453–458, 2006. (chiń.).
↑ J.T. Weir, E. Bermingham, D. Schluter. The Great American Biotic Interchange in birds. „Proceedings of the National Academy Sciences”. 106 (51), s. 21737–21742, 2009. DOI: 10.1073/pnas.0903811106. (ang.).
↑ H.R.L. Lerner, M. Meyer, H.F. James, M. Hofreiter, R.C. Fleischer. Multilocus Resolution of Phylogeny and Timescale in the Extant Adaptive Radiation of Hawaiian Honeycreepers. „Current Biology”. 21 (21), s. 1–7, 2011. DOI: 10.1016/j.cub.2011.09.039. (ang.).
↑ D. Zuccon, R. Prŷs-Jones, P.C. Rasmussen, P.G.P. Ericson. The phylogenetic relationships and generic limits of finches (Fringillidae). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 62 (2), s. 581–596, 2012. DOI: 10.1016/j.ympev.2011.10.002. (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Carduelini Vigors, 1825 (wersja: 2024-10-23). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-04-01].

[a-3] Autor opisu taksonu nie wyjaśnił pochodzenia nazwy rodzajowej, ale prawdopodobnie to zdrobnienie łacińskiego słowa Burrus, starej formy nazwy Pyrrhus (πυρρος purrhos – „czerwony”).

[itis-1] Haemorhous, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Swainson-2] W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. Londyn: John Taylor, 1837, s. 295. (ang.).

[Ridgway-4] R. Ridgway: A manual of North American birds. Filadelfia: J.B. Lippincott, 1887, s. 390. (ang.).

[ioc-5] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Finches, euphonias, longspurs, Thrush-tanager. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-01-25]. (ang.).

[hbw15-6] N. Collar, I. Newton, P. Clement, V. Arkhipov: Family Fringillidae (Finches). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, David A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 15: Weavers to New World Warblers. Barcelona: Lynx Edicions, 2010, s. 584–585. ISBN 978-84-96553-68-2. (ang.).

[hbwalive-7] Haemorhous, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-17] (ang.), [archiwum].

[cmls58-8] A. Arnaiz-Villena, J. Guillén, V. Ruiz-del-Valle, E. Lowy, J. Zamora, P. Varela, D. Stefani, L.M. Allende. Phylogeography of crossbills, bullfinches, grosbeaks, and rosefinches. „Cellular and Molecular Life Sciences”. 58 (8), s. 1159–1166, 2001. (ang.).

[azs31-9] S.-J. Yang, F.-M. Lei, Z.-H. Yin. Molecular phylogeny of rosefinches and Rose Bunting (Passeriformes, Fringillidae, Urocynchramidae). „Acta Zootaxonomica Sinica”. 31 (3), s. 453–458, 2006. (chiń.).

[pnas106-10] J.T. Weir, E. Bermingham, D. Schluter. The Great American Biotic Interchange in birds. „Proceedings of the National Academy Sciences”. 106 (51), s. 21737–21742, 2009. DOI: 10.1073/pnas.0903811106. (ang.).

[cb21-11] H.R.L. Lerner, M. Meyer, H.F. James, M. Hofreiter, R.C. Fleischer. Multilocus Resolution of Phylogeny and Timescale in the Extant Adaptive Radiation of Hawaiian Honeycreepers. „Current Biology”. 21 (21), s. 1–7, 2011. DOI: 10.1016/j.cub.2011.09.039. (ang.).

[mpe62-12] D. Zuccon, R. Prŷs-Jones, P.C. Rasmussen, P.G.P. Ericson. The phylogenetic relationships and generic limits of finches (Fringillidae). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 62 (2), s. 581–596, 2012. DOI: 10.1016/j.ympev.2011.10.002. (ang.).

[mk-13] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Carduelini Vigors, 1825 (wersja: 2024-10-23). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-04-01].