Helena Eilstein

Helena Eilstein
Data urodzenia

2 lutego 1922

Data i miejsce śmierci

15 listopada 2009
Warszawa

Zawód, zajęcie

filozof

Grób Heleny Eilstein na cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie

Helena Eilstein (ur. 2 lutego 1922, zm. 15 listopada 2009 w Warszawie) – polska filozofka i wolnomyślicielka żydowskiego pochodzenia, emerytowana profesor filozofii Uniwersytetu Nowego Meksyku w Albuquerque.

Życiorys

Ukończyła Gimnazjum Ewy Strauch-Szlezyngierowej w Warszawie.

W czasie drugiej wojny światowej Helena Eilstein uciekając przed nazistami wyemigrowała do Związku Radzieckiego, do Kirgiskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej do miejscowości Osz. Po zakończeniu wojny wróciła do Polski. Od 1949 do 1952 roku studiowała filozofię na Uniwersytecie Warszawskim, którą ukończyła uzyskaniem tytułu magistra.

W latach 50. XX wieku Eilstein wyjechała na staż do Stanów Zjednoczonych w ramach stypendium otrzymanego od Fundacji Forda.

Pracę kandydacką z zakresu materializmu dialektycznego obroniła w 1960 roku. Od 1951 do 1954 roku pracowała w Polskiej Akademii Nauk, zaś od 1954 do 1957 roku pracowała na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1957–1968 była Kierownikiem Pracowni Zagadnień Filozoficznych Nauk Przyrodniczych w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN oraz od 1959, po Kołakowskim, redaktor naczelną Studiów Filozoficznych. W 1969 po antysemickiej nagonce, która była następstwem wydarzeń marcowych, wyjechała z Polski. Wpierw udała się do Anglii gdzie spędziła rok, a następnie do Stanów Zjednoczonych. Wykładała wpierw od 1971 do 1972 roku na Uniwersytecie w Pittsburghu, a następnie wykładała na Uniwersytecie Stanowym Nowego Meksyku (UNM) w Albuquerque w stanie Nowy Meksyk. W 1993 roku powróciła do Polski jako emerytka. Na emeryturze udzielała się w polskim środowisku filozoficznym i opublikowała ponad 50 prac naukowych.

Główną dziedziną jej zainteresowań zawodowych były metafizyczne i epistemologiczne zagadnienia nauk przyrodniczych, zwłaszcza fizyki. Interesowała się jednak również antropologią filozoficzną oraz problemami moralności, a także religią. Po odejściu od marksizmu jej światopogląd filozoficzny mieścił się w nurcie materializmu (w metafizycznym rozumieniu) i realizmu naukowego. W odniesieniu do problemów filozofii człowieka nazywała go naturalizmem radykalnym. Jej publikacje i wykłady były głównie z zakresu filozofii przyrody oraz epistemologii.

W ciągu swojego życia Eilstein napisała ponad 110 prac naukowych. Helena Eilstein pisała także bajki filozoficzne, które ukazały się po jej śmierci.

Zmarła w Warszawie. Pochowana została na cmentarzu komunalnym Północnym na Wólce Węglowej.

Prace

Publikacje książkowe
Artykuły