Heliodoxa

Heliodoxa
Gould, 1850
Ilustracja
Brylancik rubinowy (H. rubinoides)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

krótkonogie

Rodzina

kolibrowate

Podrodzina

paziaki

Plemię

Heliantheini

Rodzaj

Heliodoxa

Typ nomenklatoryczny

Trochilus leadbeateri Bourcier, 1847

Gatunki

10 gatunków – zobacz opis w tekście

Heliodoxa – rodzaj ptaków z podrodziny paziaków (Lesbiinae) w rodzinie kolibrowatych (Trochilidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Centralnej (Kostaryka i Panama) i Południowej (Kolumbia, Wenezuela, Gujana, Brazylia, Ekwador, Peru i Boliwia).

Morfologia

Długość ciała 10–17 cm; masa ciała 5,1–10,2 g; samce są z reguły większe i cięższe od samic.

Systematyka

Etymologia

  • Leadbeatera: epitet gatunkowy Trochilus leadbeateri Bourcier, 1843; Benjamin Leadbeater (1773–1851), brytyjski wypychacz i ornitolog zajmujący się handlem związanym z historią naturalną. Gatunek typowy: Trochilus leadbeateri Bourcier, 1843.
  • Clytolaema: gr. κλυτος klutos „wspaniały”, od κλεω kleō „świętować”; λαιμος laimos „gardło”. Gatunek typowy: Trochilus rubineus J.F. Gmelin, 1788 (= Trochilus rubricauda Boddaert, 1783).
  • Heliodoxa: gr. ἡλιος hēlios „słońce”; δοξα doxa „chwała, wspaniałość”, od δεχομαι dekhomai „chwalić”.
  • Ionolaima: gr. ιον ion „fioletowy”; λαιμος laimos „gardło”. Gatunek typowy: Trochilus schreibersii Bourcier, 1847.
  • Phaiolaima: gr. φαιος phaios „brązowy”; λαιμος laimos „gardło”. Gatunek typowy: Trochilus rubinoides Bourcier & Mulsant, 1846.
  • Eugenia: Cesarzowa Eugenia (1826–1920; rządziła w latach 1853–1870), żona Napoleona III. Gatunek typowy: Eugenia imperatrix Gould, 1856.
  • Agapeta: gr. αγαπητος agapētos „serdecznie kochany”, od αγαπη agapē, αγαπης agapēs „miłość”. Gatunek typowy: Aphantochroa gularis Gould, 1860; młodszy homonim Agapeta Hübner, 1822 (Lepidoptera).
  • Aspasta: gr. ασπαστος aspastos „pożądany, mile widziany”. Nowa nazwa dla Leadbeatera Bonaparte, 1849.
  • Polyplancta: gr. πολυπλαγκτος poluplanktos „ciągle w ruchu” (tj. z rodzaju), od πολυς polus „więcej”; πλαγκτος planktos „wędrowny”, od πλαζω plazō „wędrować”. Gatunek typowy: Trochilus (Lampornis) aurescens Gould, 1846.
  • Lampraster: gr. λαμπρος lampros „znakomity”; αστηρ astēr, αστερος asteros „gwiazda”. Gatunek typowy: Lampraster branickii Taczanowski, 1874.
  • Placophorus: gr. πλαξ plax, πλακος plakos „płyta” (np. metal); φορος phoros „noszący”, od φερω pherō „nosić”. Gatunek typowy: Aphantochroa ? gularis Gould, 1860.
  • Hypolia: gr. ὑπο hupo „pod”; λειος leios „gładki”. Gatunek typowy: Trochilus leadbeateri Bourcier, 1843; młodszy homonim Hypolia Ridgway, 1875 (Fringillidae).
  • Xanthogenyx: gr. ξανθος xanthos „żółty”; γενυς genus „szczęka”. Gatunek typowy: Xanthogenyx salvini d’Hamonville, 1883 (= Heliodoxa xanthogonys Salvin & Godman, 1882).
  • Agapetornis: rodzaj Agapeta F. Heine Sr., 1863; ορνις ornis, ορνιθος ornithos „ptak”. Nowa nazwa dla Agapeta F. Heine Sr., 1863.
  • Smaragdochroa: gr. σμαραγδος smaragdos „szmaragd”; χροα khroa, χροας khroas „wygląd, kolor”, od χρως khrōs, χρωτος khrōtos „cera, karnacja”. Gatunek typowy: Heliodoxa jacula Gould, 1850.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki: