Henryk Zachmost

Henryk Zachmost
Zorza, Pedał
Ilustracja
Henryk Zachmost (ze zbiorów NAC)
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia

26 listopada 1924
Pabianice

Data i miejsce śmierci

7 lutego 1989
Piotrków Trybunalski

Przebieg służby
Lata służby

1942–1945

Siły zbrojne

Polskie Siły Zbrojne w ZSRR
Polskie Siły Zbrojne
Armia Krajowa

Jednostki

20 Pułk Piechoty (PSZ), Oddział V Łączności Sztabu Okręgu Białystok AK

Stanowiska

oficer radiotelegrafista, dowódca plutonu radiołączności okręgu, zastępca szefa oddziału

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa,
akcja „Burza” w Okręgu Białystok AK

Późniejsza praca

kontroler w Ochronie Skarbowej, kierownik referatu ubezpieczeń, p.o. kierownika inspektoratu, naczelnik Wydziału Nadzoru Ubezpieczeń Majątkowych Oddziału Wojewódzkiego PZU

Odznaczenia

Henryk Zachmost pseud.: Zorza, Pedał (ur. 26 listopada 1924 w Pabianicach, zm. 7 lutego 1989 w Piotrkowie Trybunalskim) – żołnierz Armii Andersa i Polskich Sił Zbrojnych, oficer Armii Krajowej, kapitan łączności czasu wojny, cichociemny, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Przed wybuchem wojny był gimnazjalistą. We wrześniu 1939 roku miał 15 lat, nie został zmobilizowany. W 1940 roku został wywieziony z rodziną w głąb ZSRR do łagru. Po podpisaniu układu Sikorski-Majski 27 lutego 1942 roku wstąpił do 20 pułku piechoty. Uczył się w szkole podchorążych. Po przejściu pod dowództwo brytyjskie w Iranie został we wrześniu 1942 roku przerzucony do Wielkiej Brytanii.

Zgłosił się do służby w kraju. Po przeszkoleniu w radiotelegrafii został zaprzysiężony 10 lipca 1943 roku i przetransportowany do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. Zrzutu dokonano w nocy z 8 na 9 kwietnia 1944 roku w ramach operacji „Weller 6” dowodzonej przez kpt. naw. Antoniego Freyera (zrzut na placówkę odbiorczą „Nil 1” 4 km na wschód od stacji kolejowej Rozprza). Po aklimatyzacji w Warszawie początkowo pozostawał w dyzpozycji szefa łączności Komendy Głównej AK jako oficer radiooperator, w lipcu dostał przydział na stanowisko dowódcy plutonu radiołączności Oddziału V Łączności Sztabu Okręgu Białystok AK. Pełnił również funkcję zastępcy szefa Oddziału. W czasie akcji „Burza” utrzymywał łączność Sztabu Okręgu z Komendą Główną AK. Brał również udział w akcjach bojowych: m.in. w ataku na posterunek żandarmerii we wsi Kulesze, starcie z oddziałem SS w lipcu i sierpniu 1944 roku.

Po wkroczeniu oddziałów radzieckich na teren okręgu został 20 sierpnia 1944 roku aresztowany przez NKWD i wywieziony do łagru w głębi ZSRR. Wrócił do Polski we wrześniu 1948 roku.

Od lutego 1949 roku pracował w: Ochronie Skarbowej w Kutnie (1949–1951, jako kontroler), a później przez kilka dekad w PZU, początkowo jako kierownik referatu ubezpieczeń w Kutnie, od 1955 roku w Piotrkowie Trybunalskim, kolejno na stanowiskach: kierownika referatu Ubezpieczeń Majątkowych, zastępcy kierownika inspektoratu, p.o. kierownika inspektoratu, dyrektora oddziału i od lipca 1975 roku – naczelnika Wydziału Nadzoru Ubezpieczeń Majątkowych Oddziału Wojewódzkiego PZU.

W 1957 roku zdał maturę w Państwowym Liceum Ogólnokształcącym dla Pracujących w Piotrkowie Trybunalskim, a w 1962 roku ukończył Roczne Studium Zaoczne Ekonomiki Przemysłu, zorganizowane przy Dyrekcji Szkolenia Ekonomicznego w Katowicach.

Od 1949 roku należał do Związku Zawodowego Pracowników Państwowych i Społecznych. W 1959 roku wstąpił do Związku Ochotniczych Straży Pożarnych. Od 1968 roku był członkiem ZBoWiD, od 1966 roku PZPR i od 1969 roku – Frontu Jedności Narodu.

Awanse

Ordery i odznaczenia

Życie rodzinne

Był synem Michała, policjanta, i Marty z domu Gogolewskiej. W 1949 roku ożenił się ze Stefanią Posielską (ur. w 1923 roku). Mieli troje dzieci: Henrykę (ur. w 1950 roku), Elżbietę (ur. w 1952 roku) i Stanisława (ur. w 1958 roku).

Przypisy

  1. ↑ Łukomski G., Polak B., Suchcitz A., Kawalerowie Virtuti Militari 1792 - 1945, Koszalin 1997, s. 536.

Bibliografia

Linki zewnętrzne