Hermann Broch

Hermann Broch
	; Hermann Broch w 1909 roku
Data i miejsce urodzenia	1 listopada 1886 ; Wiedeń
Data i miejsce śmierci	30 maja 1951 ; New Haven
Narodowość	austriacka
Język	niemiecki
Dziedzina sztuki	powieść, dramat
Epoka	modernizm
	Ważne dzieła
	Śmierć Wergilego
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Cytaty w Wikicytatach

Hermann Broch (ur. 1 listopada 1886 w Wiedniu, zm. 30 maja 1951 w New Haven) – austriacki pisarz.

Życiorys

W 1938 był krótko więziony przez nazistów; został zwolniony dzięki staraniom Jamesa Joyce’a.

Od 1939 przebywał w Stanach Zjednoczonych. Był jednym z odnowicieli prozy XX wieku, obrońcą wartości humanistycznych przed faszyzmem (Kusiciel). Jest zaliczany do najwybitniejszych dwudziestowiecznych pisarzy niemieckojęzycznych. Jego najbardziej znane powieści to Śmierć Wergilego, Lunatycy i Autobiografia duchowa. Od 1949 był profesorem Uniwersytetu Yale w New Haven.

Twórczość

Twórczość dostępna w języku polskim

(1961) Niewinni. Powieść w jedenastu opowiadaniach
(1963) Śmierć Wergilego
(1970) Kusiciel
(1997) Lunatycy
(1998) Kilka uwag o kiczu i inne eseje
(1998) Radosna apokalipsa Wiednia około roku 1880
(2005) Autobiografia duchowa
(2008) Ostatni wybuch manii wielkości. Mowa pożegnalna Hitlera
(2010) Rozgrzeszenie | Z powietrza wzięte. Dramaty
(2014) Wieża Babel. Hofmannsthal i jego czasy (fragment książki Hofmannsthal und seine Zeit)

Niemieckojęzyczne wydanie zbiorowe dzieł

Hermann Broch, Kommentierte Werkausgabe, hg. von Paul Michael Lützeler. Frankfurt am Main. Suhrkamp Verlag, 1974–1981.

KW1: Die Schlafwandler.Eine Romantrilogie
KW2: Die Unbekannte Groesse. Roman
KW3: Die Verzauberung. Roman
KW4: Der Tod des Vergil. Roman
KW5: Die Schuldlosen. Roman in elf Erzaehlungen
KW6: Novellen
KW7: Dramen
KW8: Gedichte
KW9/1+2: Schriften zur Literatur
KW10/1+2: Philosophische Schriften
KW11: Politische Schriften
KW12: Massenwahntheorie
KW13/1+2+3: Briefe

Przypisy

1 2 3 4 Hermann Broch, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-10-31] (ang.).
1 2 3 Broch Hermann, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2016-10-31] .
↑ The Death of Virgil, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-10-31] (ang.).
↑ The Sleepwalkers, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-10-31] (ang.).
↑ Niewinni. Powieść w jedenastu opowiadaniach, WandaW. Jedlicka (tłum.), WitoldW. Wirpsza, EgonE. Naganowski, Warszawa: Czytelnik, 1961 .
↑ Śmierć Wergilego, MariaM. Kurecka, WitoldW. Wirpsza (tłum.), Warszawa: Czytelnik, 1963 .
↑ Kusiciel, EdytaE. Sicińska (tłum.), Anna M.A.M. Linke, Warszawa: Czytelnik, 1970 .
↑ Lunatycy, SławomirS. Błaut (tłum.), JakubJ. Lichański, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1997 .
↑ Kilka uwag o kiczu i inne eseje, DanutaD. Borkowska, JanJ. Garewicz, RyszardR. Turczyn (tłum.), Warszawa: Czytelnik, 1998 .
↑ Radosna apokalipsa Wiednia około roku 1880, RyszardR. Turczyn (tłum.), „Teatr” (2), Warszawa 1998, s. 8–11 .
↑ Autobiografia duchowa, Paul MichaelP.M. Lützeler (tłum.) i inni, Warszawa: Czytelnik, 2005 .
↑ Ostatni wybuch manii wielkości. Mowa pożegnalna Hitlera, MaciejM. Ganczar (tłum.), „Odra”, 48 (5), Wrocław 2008, s. 39–44 .
↑ Rozgrzeszenie | Z powietrza wzięte. Dramaty, MaciejM. Ganczar (tłum.), Warszawa: Agencja Dramatu i Teatru „ADiT”, 2010 .
↑ Wieża Babel. Hofmannsthal i jego czasy, RyszardR. Turczyn (tłum.), „Przegląd Polityczny” (125), Gdańsk 2014, s. 81–87 .

Bibliografia

Jeffrey B. Berlin: Der unveröffentlichte Briefwechsel zwischen Antoinette von Kahler und Hermann Broch unter Berücksichtigung einiger unveröffentlichter Briefe von Richard Beer-Hofmann, Albert Einstein und Thomas Mann; in: „Modern Austrian Literature. Journal of the International Arthur Schnitzler Research Association”, Vol. 27, No. 2, 1994. Riverside, CA (USA): University of California at Riverside, 1994, S. 39–76
Budi Hardiman, Fransisco: Die Herrschaft der Gleichen. Masse und totalitäre Herrschaft. Eine kritische Überprüfung der Texte von Georg Simmel, Hermann Broch, Elias Canetti und Hannah Arendt. Frankfurt/M. u.a. (Peter Lang) 2001
Stephen D. Dowden (Ed.): Hermann Broch. Literature, Philosophy, Politics. The Yale Broch Symposium 1986. Columbia, SC (USA): Camden House, Inc. 1988
Manfred Durzak: Hermann Broch. Realienbücher für Germanisten, Abt. Literaturgeschichte. Stuttgart: J.B. Metzler Verlag, 1967.
Thomas Eicher, Paul M. Lützeler, Hartmut Steinecke (Hgg): Hermann Broch. Politik, Menschenrechte – und Literatur? Oberhausen (Rhld): Athena-Verlag, 2005
Daniel Hoffmann: Broch, Hermann. In: „Metzler Lexikon der deutsch-jüdischen Literatur, hrsg. von Andreas B. Kilcher. Stuttgart: J.B. Metzler Verlag, 2000, S. 88–90
Michael Kessler unter Mitarbeit von Marianne Gruber, Barbara Mahlmann-Bauer, Christine Mondon und Friedrich Vollhardt: 'Hermann Broch. Neue Studien. Festschrift fuer Paul Michael Luetzeler zum 60. Geburtstag’. Tuebingen: Stauffenburg, 2003
Michael Kessler & Paul Michael Lützeler (Hg.): Hermann Broch. Das dichterische Werk. Tübingen: Staufenberg Verlag, 1987
Paul Michael Luetzeler. 'Hermann Broch – Ethik und Politik’. Muenchen: Winkler, 1972.
Paul Michael Lützeler. Hermann Broch. Eine Biographie. Frankfurt a.M.: Suhrkamp Verlag, 1985
Paul Michael Luetzeler (Hg.): 'Hermann Broch – Briefe ueber Deutschland 1945–1949. Die Korrespondenz mit Volkmar von Zuehlsdorff’. Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1986.
Paul Michael Lützeler (Hg.): Hermann Broch. Ein Lesebuch. Frankfurt a.M.: Suhrkamp Verlag, 1987
Paul Michael Lützeler & Michael Kessler (Hg.): Brochs theoretisches Werk. Frankfurt a.M.: Suhrkamp Verlag, 1988
Paul Michael Luetzeler (Hg.): 'Hermann Broch – Das Teesdorfer Tagebuch fuer Ea von Allesch’. Frankfurt a. M.: Suhrkamp, 1995.
Paul Michael Luetzeler (Hg.): 'Hannah Arendt – Hermann Broch. Briefwechsel 1946 bis 1951. Frankfurt am Main: Juedischer Verlag im Suhrkamp Verlag, 1996
Paul Michael Luetzeler: 'Die Entropie des Menschen. Studien zum Werk Hermann Brochs. Wuerzburg: Koenigshausen & Neumann, 2000.
Paul Michael Luetzeler (Hg.): 'Der Tod im Exil. Hermann Broch – Annemarie Meier-Graefe. Briefwechsel 1950-51'. Frankfurt a. M.: Suhrkamp, 2001.
Paul Michael Lützeler (Bearbeiter): Hermann Broch 1886-1951. Eine Chronik. Marbacher Magazin 94/2001. Marbach a.N.: Deutsche Schillergesellschaft, 2001
Paul Michael Luetzeler, Kulturbruch und Glaubenskrise. Brochs „Schlafwandler” und Gruenewalds „Isenheimer Altar”. Tuebingen: Francke, 2001.
Paul Michael Luetzeler (Hg.): 'Freundschaft im Exil: Thomas Mann und Hermann Broch’. Frankfurt a.M.: Klostermann, 2004
Paul Michael Luetzeler (Hg.): 'Hermann Broch – Ruth Norden. Transatlantische Korrespondenz’. Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 2005.
Heinz Politzer: Hermann Broch: „Zur Feier meines Ablebens”; in: „Der Monat. Eine internationale Zeitschrift”, 3. Jg., Heft 36, 1951 (Berlin-Dahlem), S. 630–632.
Monika Ritzer: Hermann Broch und die Kulturkrise im frühen 20. Jahrhundert. Stuttgart: 1988.
Egon Vietta: Hermann Broch. In memoriam; in: „Der Monat. Eine internationale Zeitschrift”, 3. Jg., Heft 36, 1951 (Berlin-Dahlem), S. 616–629.
Józef Zarek: Intertextová nadväznosť. O „Metodologických poviedkach” Rudolfa Slobodu a Pavla Vilikovského v porovnaní s „Metodologickou novelou” Hermanna Brocha, w: Slovensko-Poľsko. Bilaterálne vztahy v procese transformácie. Red. J. Hvišč. Bratislava: LUFEMA, 2008, s. 123–136. ISBN 978-80-89058-26-6.

Linki zewnętrzne

Komentowany zbiór linków. ub.fu-berlin.de. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-04-24)].

[Encyclopaedia_Britannica-1] 1 2 3 4 Hermann Broch, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-10-31] (ang.).

[Encyklopedia_PWN-2] 1 2 3 Broch Hermann, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2016-10-31] .

[Encyclopaedia_Britannica_2-3] The Death of Virgil, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-10-31] (ang.).

[Encyclopaedia_Britannica_1-4] The Sleepwalkers, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-10-31] (ang.).

[5] Niewinni. Powieść w jedenastu opowiadaniach, WandaW. Jedlicka (tłum.), WitoldW. Wirpsza, EgonE. Naganowski, Warszawa: Czytelnik, 1961 .

[6] Śmierć Wergilego, MariaM. Kurecka, WitoldW. Wirpsza (tłum.), Warszawa: Czytelnik, 1963 .

[7] Kusiciel, EdytaE. Sicińska (tłum.), Anna M.A.M. Linke, Warszawa: Czytelnik, 1970 .

[8] Lunatycy, SławomirS. Błaut (tłum.), JakubJ. Lichański, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1997 .

[9] Kilka uwag o kiczu i inne eseje, DanutaD. Borkowska, JanJ. Garewicz, RyszardR. Turczyn (tłum.), Warszawa: Czytelnik, 1998 .

[10] Radosna apokalipsa Wiednia około roku 1880, RyszardR. Turczyn (tłum.), „Teatr” (2), Warszawa 1998, s. 8–11 .

[11] Autobiografia duchowa, Paul MichaelP.M. Lützeler (tłum.) i inni, Warszawa: Czytelnik, 2005 .

[12] Ostatni wybuch manii wielkości. Mowa pożegnalna Hitlera, MaciejM. Ganczar (tłum.), „Odra”, 48 (5), Wrocław 2008, s. 39–44 .

[13] Rozgrzeszenie | Z powietrza wzięte. Dramaty, MaciejM. Ganczar (tłum.), Warszawa: Agencja Dramatu i Teatru „ADiT”, 2010 .

[14] Wieża Babel. Hofmannsthal i jego czasy, RyszardR. Turczyn (tłum.), „Przegląd Polityczny” (125), Gdańsk 2014, s. 81–87 .