Hermann i Anna Muthesius, The Priory, Hammersmith, ok. 1900 | |
| Data i miejsce urodzenia |
20 kwietnia 1861 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
26 października 1927 |
| Dziedzina sztuki | |
| Epoka | |



Hermann Muthesius (właśc. Adam Gottlieb Hermann Muthesius) (ur. 20 kwietnia 1861 w Großneuhausen w Turyngii, zm. 26 października 1927 w Berlinie) – niemiecki architekt wczesnego modernizmu i teoretyk architektury. Muthesius krytykował styl secesyjny i był współzałożycielem Werkbundu.
Muthesius studiował w Berlinie w latach 1882–1883 historię sztuki i filozofię, a potem do 1887 architekturę, m.in. u Hermanna Endego. Następnie współpracował z Paulem Wallotem przy wznoszeniu gmachu Reichstagu.
Na przełomie XIX i XX w. przebywał jako przedstawiciel biura architektonicznego Ende & Böckmann w Tokio, a po krótkim pobycie pruskim Ministerstwie Robot Publicznych wyjechał celach studialnych do ambasady Niemiec w Londynie. W 1896 ożenił się ze śpiewaczką operową Anną Trippenbach, która porzuciwszy karierę muzyczną, zajęła się architekturą wnętrz. Muthesiusowie zamieszkali w Hammersmith nad Tamizą.
W tym czasie Muthesius rozpoczął też działalność jako publicysta, łącznie napisał około 500 książek i artykułów. Po powrocie w 1904, aż do przejścia na emeryturę, Muthesius pracował w pruskim Ministerstwie Handlu, odpowiedzialny za reformę szkół rzemiosła i szkół zawodowych. Jednocześnie rozpoczął działalność architektoniczną. Zapoznawszy się z postępowymi ruchami w Wielkiej Brytanii, stał się jednym z najważniejszych działaczy niemieckiej nowoczesnej architektury przed I wojną światową. Zbudował około 100 domów jednorodzinnych, zwykle opartych na angielskich wzorcach. W latach 1904–1905 opublikował trzytomowe dzieło Das englische Haus (pol. Dom angielski).
W 1907 podczas wykładu Muthesius opowiedział się za odrzuceniem ograniczeń stylowych i przesadnego zdobnictwa drugiej połowy XIX wieku. Wzburzeni kupcy i fabrykanci domagali się zwolnienia Muthesiusa. W wyniku zaistniałego skandalu i zintensyfikowanych dyskusji, postępowi artyści założyli jako wyraz solidarności z ideami Muthesiusa, Deutscher Werkbund. W Werkbundzie Muthesius stał się z czasem jednym z bardziej konserwatywnych członków, deklarując się przeciwko typizacji budownictwa. Po I wojnie światowej stał się wrogiem nowej architektury (niem. Neues Bauen), również w środowisku Bauhausu stał się persona non grata.
W 1927 r. zginął w wypadku tramwajowym.