Hulajpole

Hulajpole
Гуляйполе
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo

 Ukraina

Obwód

 zaporoski

Hromada

Hulajpole(inne języki)

Powierzchnia

24,75 km²

Populacja (20.12.2025)

 

• liczba ludności

150

Nr kierunkowy

6145

Kod pocztowy

70200

Położenie na mapie obwodu zaporoskiego
Mapa konturowa obwodu zaporoskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Hulajpole”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, po prawej znajduje się punkt z opisem „Hulajpole”
Ziemia47°39′37″N 36°16′54″E/47,660278 36,281667
Strona internetowa

Hulajpole (ukr. Гуляйполе, Hulajpołe) – miasto na Ukrainie, w obwodzie zaporoskim, w rejonie połohowskim, siedziba hromady(inne języki). W 2001 roku liczyło 16 829 mieszkańców. W 2022 roku liczyło 12 786 mieszkańców.

Historia

Muzeum w Hulajpolu

Miejscowość jest położona w niewielkiej dolinie rzeki Hajczur(inne języki). W czasach kozackich stały tu wieże obserwacyjne, uprzedzające o atakach Tatarów z Krymu. Po likwidacji Siczy Zaporoskiej przez Katarzynę II, Rosja zlokalizowała tu umocnioną wojskową wieś (1785), celem obrony przed pozostającymi na wolności Kozakami, napadającymi na karawany kupieckie. Nazwa wzięła się prawdopodobnie od wielkich połaci niezagospodarowanych ziem wokoło. W 1795 mieszkało tu 906 osób. Pierwsi osadnicy to chłopi z guberni połtawskiej, kijowskiej i czernihowskiej, a także rodziny mołdawskie i niewielka liczba Zaporożców (potem, w XIX wieku, osiedlono tu także Niemców i polskie rodziny z okolic Kamieńca Podolskiego). We wsi nie było ulic, a osada dzieliła się na sotnie. Na wojnę z Napoleonem (1812) wioska wysłała osiemnastu żołnierzy. XIX wiek był okresem rozwoju Hulajpola, które leżało na skrzyżowaniu szlaków handlowych z Rosji na Krym i z zachodu w kierunku Zagłębia Donieckiego. W 1865 planowano tu umieścić stolicę powiatu, pomysł ten jednak upadł – stolicą zostało Zaporoże (ówczesny Aleksandrowsk). W 1882 niemiecki przedsiębiorca Krüger założył we wsi fabrykę maszyn rolniczych. Nieco później, podobny zakład otworzył Żyd – Borys Kerner. Z czasem powstały kolejne zakłady, w tym wielki młyn Schrödera (zachowany do dziś), a także liczne sklepy, szkoła, cerkiew, synagoga i teatr Koloseum. Powyższe nie wpływało jednak na edukację i poprawę zdrowotności hulajpolskiej społeczności. Śmiertelność dzieci między pierwszym a piątym rokiem życia wynosiła 50%. Odmówiono też przeprowadzenia kolei przez wieś w obawie przed zastraszeniem cieląt. W 1902 wysoki był też analfabetyzm chłopów, do tego stopnia, że powstało powiedzenie Głupi jak hulajpolska gromada. Polscy osadnicy z czasem całkowicie zasymilowali się z otoczeniem – pozostały jedynie do dziś nazwiska: Zabłocki, Zaremba, Dombrowski.

Powyższe było przyczyną narastania nastrojów rewolucyjnych w regionie (np. Związek Biednych Chłopów). Wieś była miejscem narodzin Nestora Machno i stolicą Republiki Hulajpole w latach 1918–1919.

W miejscowości odbywał się festiwal muzyki rockowej Makhno Fest.

Podczas wojny rosyjsko-ukraińskiej Hulajpole zostało zdobyte przez Rosjan w grudniu 2025 roku.

Demografia

W 2001 roku liczyło 16 829, z czego jako język ojczysty 15 903 wskazało ukraiński, 881 rosyjski, 18 ormiański, 8 białoruski, 5 mołdawski, a 10 inny.

W 2022 roku liczyło 12 786 mieszkańców.