Hymenogaster

Podziemniczek
Ilustracja
Hymenogaster sublilacinus
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

podziemniczkowate

Rodzaj

podziemniczek

Nazwa systematyczna
Hymenogaster Vittad.
Monogr. Tuberac. (Milano): 30 (1831)
Typ nomenklatoryczny

Hymenogaster citrinus Vittad. 1831

Budowa owocnika

Hymenogaster Vittad. (podziemniczek) – rodzaj grzybów z rodziny Hymenogastraceae.

Charakterystyka

Liczne gatunki to grzyby podziemne (hypogeiczne). Do rodzaju Hymenogaster początkowo należało 8 gatunków, obecnie jest ich wielokrotnie więcej i rodzaj ten jest jednym z najbogatszych gatunkowo rodzajów wnętrzniaków. Typem nomenklatorycznym jest Hymenogaster citrinus. Gatunki rodzaju Hymenogaster tworzą ektomykoryzę z licznymi gatunkami drzew, głównie z rodzin brzozowate, wrzosowate, bukowate, mirtowate, sosnowate, wierzbowate i lipowate. Nie są związane z określonym gatunkiem drzewa, mogą żyć w mykoryzie z licznymi gatunkami drzew. Mykoryza ta jest korzystna również dla drzew; wspomaga je pobieraniu składników odżywczych i odgrywa ważną rolę w ochronie, przywracaniu lub odbudowie ekosystemów.

Przy oznaczaniu gatunków uwzględnia się takie cechy morfologiczne, jak: kolor lub przebarwienie bazydiokarpów w stanie świeżym oraz cechy bazydiospor (w tym kolor, kształt i ornamentacja).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hymenogastraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Rodzaj Hymenogaster utworzył Carlo Vittadini w 1831 r. Gatunkiem typowym jest Hymenogaster citrinus Vittad. 1831. Polską nazwę nadał Feliks Teodorowicz w 1933 r., używał też nazwy żywotek. Synonimy naukowe: Dendrogaster Bucholtz, Fechtneria Velen., Hysterogaster C.W. Dodge, Radiogaster Lloyd, Rhizopogoniella Soehner.

Gatunki występujące w Polsce:

Niektóre inne:

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Nazwy polskie według Władysława Wojewody i Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów. Wykaz gatunków według W. Wojewody i innych źródeł.

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2014-02-15] (ang.).
  2. 1 2 Ting Li, Ning Mao, Haoyu Fu, Yuxin Zhang, Li Fan, Five New Species of the Genus Hymenogaster (Hymenogastraceae, Agaricales) from Northern China, „J Fungi (Basel)”, 10 (4), 2024, 272. doi=10.3390/jof10040272, PMID: 38667943.
  3. 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 326, ISBN 83-89648-09-1.
  4. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-02-15] (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-03-04].
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-12].
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Tomasz Krzyszczyk, Grzyby hypogeiczne Polski. Indeks gatunków [online], Grzyby hypogeiczne Polski [dostęp 2024-12-06].
  8. ↑ Piotr Chachuła, Piotr Mleczko, Izabela A. Wierzbowska, Wiktoria Kędzior, Grzyby podziemne Pienińskiego Parku Narodowego nowe dane o różnorodności i rozmieszczeniu, „Fragm. Florist. Geobot. Polon.”, 27 (2), 2020, s. 359–378, DOI: 10.35535/ffgp-2020-0020 [dostęp 2024-12-05].
  9. 1 2 3 Według Index Fungorum takson niepewny.
  10. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).