Hymenoscyphus

Pucharek
	; Owocniki pucharka źdźbłowego na łodydze
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	workowce
Klasa	patyczniaki
Rząd	tocznikowce
Rodzina	tocznikowate
Rodzaj	pucharek
	Nazwa systematyczna
	Hymenoscyphus Gray; Nat. Arr. Brit. Pl. (London) 1: 673 (1821)
	Typ nomenklatoryczny
	Hymenoscyphus fructigenus (Bull.) Gray 1821
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Hymenoscyphus Gray (pucharek) – rodzaj grzybów z rodziny tocznikowatych (Helotiaceae).

Charakterystyka

Grzyby owocnikowe o drobnych, miseczkowatych owocnikach na wyraźnym trzonie. Saprotrofy o galaretowatej lub woskowatej konsystencji. Worki 8-zarodnikowe otwierające się wierzchołkowym, amyloidalnym otworem. Parafizy zwykle cylindryczne, przeważnie proste. Askospory elipsoidalne do wrzecionowatych lub lekko nierównoboczne, szkliste i nieamyloidalne.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Helotiaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Takson utworzył Samuel Frederick Gray w 1821 r. Synonimy: Belospora Clem., Ciboriella Seaver, Hymenoscypha (Fr.) W. Phillips, Peziza trib. Hymenoscypha Fr., Septatium Velen. Nazwa polska według B. Gumińskiej i W. Wojewody.

Gatunki występujące w Polsce:

Hymenoscyphus albidus (Gillet) W. Phillips 1887 – pucharek jesionowy
Hymenoscyphus albopunctus (Peck) Kuntze 1898
Hymenoscyphus calyculus (Fr.) W. Phillips 1887 – pucharek kielichowaty
Hymenoscyphus carpini (Batsch) Gminder 2016
Hymenoscyphus carpinicola (Rehm) Arendh. 1979
Hymenoscyphus caudatus (P. Karst.) Dennis 1964
Hymenoscyphus epiphyllus (Pers.) Rehm ex Kauffman 1929
Hymenoscyphus fagineus (Pers.) Dennis 1964 – pucharek bukowy
Hymenoscyphus fraxineus (T. Kowalski) Baral, Queloz & Hosoya 2014 – pucharek jesiononaczyniowy
Hymenoscyphus friesii (Sacc.) Arendh. 1979
Hymenoscyphus fructigenus (Bull.) Gray 1821 – pucharek owocowy
Hymenoscyphus herbarum (Pers.) Dennis 1964 – pucharek źdźbłowy
Hymenoscyphus humuli (Lasch) Dennis 1964
Hymenoscyphus imberbis (Bull.) Dennis 1964 – pucharek gładki
Hymenoscyphus immutabilis (Fuckel) Dennis 1964
Hymenoscyphus kathiae (Korf) Baral 2005
Hymenoscyphus laetus (Boud.) Dennis 1964
Hymenoscyphus lacteus (Cooke) Kuntze 1898
Hymenoscyphus lepismoides Baral & Bemmann 2013
Hymenoscyphus lutescens (Hedw.) W. Phillips 1887
Hymenoscyphus menthae (W. Phillips) Baral 1985
Hymenoscyphus mycetophilus (Peck) Svrček 1977
Hymenoscyphus ombrophiliformis Svrček 1977
Hymenoscyphus phyllogenus (Rehm) Kuntze 1898
Hymenoscyphus phyllophilus (Desm.) Kuntze 1898
Hymenoscyphus rhodoleucus (Fr.) W. Phillips 1887
Hymenoscyphus repandus (W. Phillips) Dennis 1964
Hymenoscyphus rokebyensis (Svrček) Matheis 1979
Hymenoscyphus salicellus (Fr.) Dennis 1964
Hymenoscyphus scutula (Pers.) W. Phillips 1887 – pucharek kończykowy
Hymenoscyphus serotinus (Pers.) W. Phillips 1887
Hymenoscyphus subferrugineus (Nyl.) Dennis 1964
Hymenoscyphus vernus (Boud.) Dennis 1964
Hymenoscyphus vitellinus (Rehm) Kuntze 1898
Hymenoscyphus vitigenus (De Not.) Dennis 1964.

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków według M.A. Chmiel (bez przypisów) oraz innych autorów (opisani przypisami). Źródła nazw polskich oznaczone przypisami.

Przypisy

1 2 3 4 BarbaraB. Gumińska BarbaraB., WładysławW. Wojewoda WładysławW., Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, s. 157, ISBN 83-09-00714-0 .
↑ PanagiotisP. Delivorias PanagiotisP., IoannisI. Dimitriadis IoannisI., ZacharoulaZ. Gonou-Zagou ZacharoulaZ., EvangeliaE. Kapsanaki-Gotsi EvangeliaE., Some interesting species of Hymenoscyphus from Greece, „Mycologica Balcanica”, 105 (7), 2010, s. 105–110 [dostęp 2023-03-11] (ang.).
1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-10] (ang.).
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
1 2 3 4 Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-12] .
1 2 3 4 5 6 7 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-03-04] .
↑ Na grzyby [online] [dostęp 2015-01-12] [zarchiwizowane z adresu 2014-01-02] .
↑ T.T. Kowalski T.T., M.M. Białobrzeski M.M., A.A. Ostafińska A.A., The occurrence of Hymenoscyphus pseudoalbidus apothecia in the leaf litter of Fraxinus excelsior stands with ash dieback symptoms in southern Poland, „Acta Mycol.”, 48 (2), 2013, s. 135–146 .
↑ M.M. Kozłowska M.M., W.W. Mułenko W.W., V.P.V.P. Heluta. V.P.V.P., Fungi of the Roztocze region (Poland and Ukraina) Part II. A checklist of microfungi and larger Ascomycota, Lublin: Tow. Wyd. Nauk. Libropolis, 2015 .
↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
↑ Maria AlicjaM.A. Chmiel Maria AlicjaM.A., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany PAN, 2006, s. 54–58, ISBN 978-83-89648-46-4 .

[gum-1] 1 2 3 4 BarbaraB. Gumińska BarbaraB., WładysławW. Wojewoda WładysławW., Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, s. 157, ISBN 83-09-00714-0 .

[hym-2] PanagiotisP. Delivorias PanagiotisP., IoannisI. Dimitriadis IoannisI., ZacharoulaZ. Gonou-Zagou ZacharoulaZ., EvangeliaE. Kapsanaki-Gotsi EvangeliaE., Some interesting species of Hymenoscyphus from Greece, „Mycologica Balcanica”, 105 (7), 2010, s. 105–110 [dostęp 2023-03-11] (ang.).

[if-3] 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-10] (ang.).

[sf-4] Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).

[kom-5] 1 2 3 4 Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-12] .

[lit-6] 1 2 3 4 5 6 7 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-03-04] .

[atlas-7] Na grzyby [online] [dostęp 2015-01-12] [zarchiwizowane z adresu 2014-01-02] .

[kow-8] T.T. Kowalski T.T., M.M. Białobrzeski M.M., A.A. Ostafińska A.A., The occurrence of Hymenoscyphus pseudoalbidus apothecia in the leaf litter of Fraxinus excelsior stands with ash dieback symptoms in southern Poland, „Acta Mycol.”, 48 (2), 2013, s. 135–146 .

[koz-9] M.M. Kozłowska M.M., W.W. Mułenko W.W., V.P.V.P. Heluta. V.P.V.P., Fungi of the Roztocze region (Poland and Ukraina) Part II. A checklist of microfungi and larger Ascomycota, Lublin: Tow. Wyd. Nauk. Libropolis, 2015 .

[if2-10] Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).

[chm-11] Maria AlicjaM.A. Chmiel Maria AlicjaM.A., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany PAN, 2006, s. 54–58, ISBN 978-83-89648-46-4 .