Hyrachyus

Hyrachyus
Leidy, 1871
Ilustracja
Szkielet gatunku Hyrachyus eximius
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

nieparzystokopytne

Podrząd

gruboskórce

Nadrodzina

Rhinocerotoidea

Rodzina

Hyracodontidae

Rodzaj

Hyrachyus

Typ nomenklatoryczny

Hyrachyus agrarius Leidy, 1871 (= Lophiodon modestus Leidy, 1871)

Synonimy
Gatunki

14 gatunków – zobacz opis w tekście

Multimedia w Wikimedia Commons

Hyrachyus – wymarły rodzaj ssaków nieparzystokopytnych z rodziny Hyracodontidae.

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmował gatunki występuje od wczesnego do środkowego eocenu w Ameryce Północnej i Eurazji:

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1871 roku amerykański paleontolog Joseph Leidy w artykule zatytułowanym Uwagi dotyczące kopalnych kręgowców z Wyoming, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Hyrachyus modestus.

Etymologia

Podział systematyczny

Do rodzaju należały następujące gatunki:

Gatunek Autor i rok opisu Miejsce typowe Holotyp Etymologia
Hyrachyus affinis (Marsh, 1871) Lower Bridger, w pobliżu Grizzly Buttes, 1 mi (2 km) od Marsh’s Fork, Bridger Basin, Wyoming, Stany Zjednoczone prawy P4 i M1–3 (sygnatura YPM VP 012530) ze zbiorów Yale Peabody Museum łac. adfinis lub affinis ‘pokrewny, sprzymierzony, sąsiedzki’, od ad ‘ku, w kierunku’; finis ‘koniec, granica’
Hyrachyus asiaticus Ranga Rao & Obergfell, 1973 Kalakote, Indie być może w zbiorach Oil and Natural Gas Corporation łac. Asiaticus ‘azjatycki’, od gr. Ασιατικος Asiatikos ‘azjatycki’, od Ασια Asia ‘Azja’
Hyrachyus crista Qi Tao, 1987 Bayan Ulan, Mongolia Wewnętrzna, Chiny szczęka z P4–M3 (sygnatura IVPP V5722) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology łac. crista ‘grzebień, pióropusz’
Hyrachyus douglassi Wood, 1934 Sage Creek, około 7 mi (11 km) na północny wschód od Limy, Montana, Stany Zjednoczone większa część żuchwy ze wszystkimi zębami z wyjątkiem P1, przednią część czaszki z siekaczami i zębami przedtrzonowymi oraz szczyt żuchwy (sygnatura CM 784) ze zbiorów Carnegie Museum of Natural History Earl Douglass (1862–1931), amerykański paleontolog
Hyrachyus eximius Leidy, 1871 formacja Upper Bridger, Henry’s Fork, Wyoming, Stany Zjednoczone fragmentaryczna lewa żuchwa z P4 i M1 (sygnatura ANSP 10320) ze zbiorów Academy of Natural Sciences of Drexel University łac. eximius ‘wybrać, wyróżnić’, od eximere ‘zabrać’, od emere ‘kupić’
Hyrachyus lunanensis Huang Xueshi & Qi Tao, 1982 gmina Lunan, Junnan, Chiny lewa szczęka z P4–M3 (sygnatura IVPP V6515) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology Lunan, Junnan, Chiny
Hyrachyus metalophus Zhou Mingzhen & Qi Tao, 1982 formacja Kuanchuang w Xintai, Szantung, Chiny fragment szczęki z M1–2 (sygnatura IVPP V6391), żuchwa z mlecznymi P3–4 (sygnatura IVPP V6392–2) i żuchwa z M1–3 (sygnatura IVPP V6392–2) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology gr. μετα meta ‘obok, tuż przy’; λοφος lophos ‘grzebień, czub’
Hyrachyus minimus (J.B. Fischer, 1829) Argenton-sur-Creuse, Indre, Francja zęby trzonowe i kły łac. minimus ‘najmniejszy’, forma wyższa od parvus ‘mały’
Hyrachyus minor Huang Xueshi & Qi Tao, 1982 gmina Lunan, Junnan, Chiny prawa szczęka z P4–M3 (sygnatura IVPP V6517) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology łac. minor ‘mniejszy’, forma wyższa od parvus ‘mały’
Hyrachyus modestus (Leidy, 1871) Smith’s Fork, Green River, Wyoming, Stany Zjednoczone fragment lewej żuchwy z wyłamanymi zębami(sygnatura USNM:V:110) ze zbiorów Narodowego Muzeum Historii Naturalnej łac. modestus ‘prosty, skromny, niepozorny’, od modus ‘miara, standard’
Hyrachyus neimongoliensis Qi Tao, 1987 Huhe Bulak, Mongolia Zewnętrzna, Chiny niekompletna czaszka z lewymi P2, P4 i M1–3 (sygnatura IVPP V5721) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology Mongolia Wewnętrzna, Chiny
Hyrachyus tongi Huang Xueshi & Wang Jingwen, 2002 Huoshipo, Guojiazhuang, Wangmao, Yuanqu, Shanxi, Chiny złamana czaszka z prawie kompletnymi zębami policzkowymi P1–4, M1–3 i P1–M3 (sygnatura IVPP V13100) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology Tong Yongsheng, chiński paleontolog
Hyrachyus tumidus Bai Bin, Meng Jin, Zhang Chi, Gong Yanxin & Wang Yuanqing, 2020 formacja Arshanto, Nuhetingboerhe, Mongolia Zewnętrzna, Chiny prawa szczęka ze złamanymi P3–M2 (sygnatura IVPP V26253.1) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology łac. tumidus ‘spuchnięty’

Przypisy

  1. 1 2 3 J.M. Leidy. Remarks on Fossil Vertebrates from Wyoming. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 23, s. 229, 1871. (ang.).
  2. ↑ O.C. Marsh. Notice of new Tertiary mammals. „The American journal of science and arts”. Third series. 5 (29), s. 407, 1873. (ang.).
  3. ↑ E.L. Troxell. Horned Eocene ungulates. „The American journal of science”. Fifth series. 4 (19), s. 33, 1922. (ang.).
  4. ↑ B. Bai, J. Meng, Y.-Q. Wang, H.-B. Wang & L. Holbrook. Osteology of The Middle Eocene Ceratomorph Hyrachyus modestus (Mammalia, Perissodactyla). „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 2017 (413), s. 3, 2017. DOI: 10.1206/0003-0090-413.1.1. (ang.).
  5. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 343.
  6. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 196.
  7. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 154, OCLC 11069271 (ang.).
  8. ↑ J.S. Zijlstra, †Hyrachyus Leidy, 1871, Hesperomys project (Version 25.11.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-11-06] (ang.).
  9. ↑ O.C. Marsh. Notice of some new fossil mammals from the Tertiary formation. „The American journal of science and arts”. Third series. 2 (7), s. 37, 1871. (ang.).
  10. ↑ Wood 1934 ↓, s. 216.
  11. ↑ Lophiodon affinis Marsh, 1871. [w:] The Collections [on-line]. Yale Peabody Museum. [dostęp 2025-11-06]. (ang.).
  12. ↑ The Key to Scientific Names ↓, affinis [dostęp 2025-11-06].
  13. 1 2 A. Ranga Rao & F. A. Obergfell. Hyrachyus asiaticus, new species of an Upper Eocene Tapiroid (Mammalia, Perissodactyla) from Kalakot, India. „Special Paper of the Directorate of Geology, Oil and Natural Gas Commission”. 3, s. 1–8, 1973. (ang.).
  14. ↑ The Key to Scientific Names ↓, asiaticus [dostęp 2025-11-09].
  15. ↑ Qi 1987 ↓, s. 42.
  16. 1 2 3 4 B. Bai, Y. Wang, Q. Li, H. Wang, F. Mao, Y. Gong & J. Meng. Biostratigraphy and diversity of Paleogene Perissodactyls from the Erlian Basin of Inner Mongolia, China. „American Museum novitates”. 3914, s. 50, 2018. (ang.).
  17. ↑ The Key to Scientific Names ↓, crista [dostęp 2025-11-09].
  18. 1 2 Wood 1934 ↓, s. 208.
  19. ↑ Woods 1934 ↓, s. 208.
  20. ↑ E. Douglass. New vertebrates from the Montana Tertiary. „Annals of Carnegie Museum”. 2 (2), s. 156, 1903. (ang.).
  21. 1 2 Wood 1934 ↓, s. 199.
  22. ↑ The Key to Scientific Names ↓, eximius [dostęp 2025-11-09].
  23. 1 2 3 4 Huamg i Qi 1982 ↓, s. 321.
  24. 1 2 3 周明镇 & 齐陶 / M. Zhou & T. Qi. 山东新泰中始新世化石哺乳类新材料 / Mammals from the Middle Eocene Kuanchuang Formation of Xintai, Shandong. „古脊椎动物学报 / Vertebrata PalAsiatica”. 20 (4), s. 309, 1982. (chiń. • ang.).
  25. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 154.
  26. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 144.
  27. 1 2 3 J.B. Fischer: Synopsis Mammalium. Stuttgardtiae: J.G. Cottae, 1830, s. 413. (łac.).
  28. ↑ The Key to Scientific Names ↓, minimus [dostęp 2025-11-09].
  29. 1 2 3 Huamg i Qi 1982 ↓, s. 323.
  30. ↑ The Key to Scientific Names ↓, minor [dostęp 2025-11-09].
  31. ↑ J.M. Leidy: IV. — Report on the vertebrate fossils of the tertiary formations of the west. W: F.V. Hayden (red.): Preliminary report of the United States Geological Survey of Wyoming: and portions of contiguous territories, (being a second annual report of progress). Washington: U.S. Government Printing Office, 1871, s. 357. (ang.).
  32. 1 2 Wood 1934 ↓, s. 191.
  33. ↑ USNM V 110. [w:] Collections [on-line]. National Museum of Natural History. [dostęp 2025-11-09]. (ang.).
  34. ↑ The Key to Scientific Names ↓, modestus [dostęp 2025-11-09].
  35. 1 2 3 4 Qi 1987 ↓, s. 39.
  36. 1 2 3 4 黄学诗 &　王景文 / X. Huang & J. Wang. 犀貘(哺乳纲,奇蹄目,貘超科) 化石在垣曲盆地的发现 / Notes on Hyrachyus (Mammalia, Perissodactyla, Tapiroidea) from the Middle Eocene of Yuanqu Basin, Shanxi Province. „古脊椎动物学报 / Vertebrata PalAsiatica”. 40 (3), s. 212, 2002. (chiń. • ang.).
  37. 1 2 3 4 B. Bai, J. Meng, C. Zhang, Y. Gong & Y. Wang. The origin of Rhinocerotoidea and phylogeny of Ceratomorpha (Mammalia, Perissodactyla). „Communications Biology”. 3 (1), s. 10, 2020. DOI: 10.1038/s42003-020-01205-8.

Bibliografia