Stopień ochrony IP
Stopień ochrony IP (od ang. ingress protection) – parametr charakteryzujący obudowę urządzenia elektrycznego, informujący o poziomie zabezpieczenia użytkownika przed dostępem do niebezpiecznych części oraz samego urządzenia przed penetracją czynników zewnętrznych.
Oznaczenia
Kod IP składa się z liter „IP”, dwóch cyfr charakterystycznych i opcjonalnie z dwóch liter – dodatkowej i uzupełniającej.
Znaczenie poszczególnych znaków:
- Pierwsza cyfra charakterystyczna – stopień ochrony użytkownika przed dostępem do części niezabezpieczonych oraz odporność na penetrację ciał stałych
| Cyfra | Stopień ochrony |
|---|---|
| 0 | bez ochrony |
| 1 |
|
| 2 |
|
| 3 |
|
| 4 |
|
| 5 |
|
| 6 |
|
- Druga cyfra charakterystyczna – stopień zabezpieczenia przed wnikaniem wody
| Cyfra | Stopień ochrony |
|---|---|
| 0 | bez ochrony |
| 1 | ochrona przed padającymi kroplami wody |
| 2 | ochrona przed padającymi kroplami wody przy wychyleniu obudowy o dowolny kąt do 15° od pionu w każdą stronę |
| 3 | ochrona przed natryskiwaniem wodą pod dowolnym kątem do 60° od pionu z każdej strony |
| 4 | ochrona przed bryzgami wody z dowolnego kierunku |
| 5 | ochrona przed strugą wody (12,5 l/min) laną na obudowę z dowolnej strony |
| 6 | ochrona przed silną strugą wody (100 l/min) laną na obudowę z dowolnej strony |
| 7 | ochrona przed skutkami krótkotrwałego zanurzenia w wodzie (30 min na głębokość 0,15 m powyżej wierzchu obudowy lub 1 m powyżej spodu dla obudów niższych niż 0,85 m) |
| 8 | ochrona przed skutkami ciągłego zanurzenia w wodzie (obudowa ciągle zanurzona w wodzie, w warunkach uzgodnionych między producentem i użytkownikiem, lecz surowszych niż według cyfry 7) |
| 9 | ochrona przed zalaniem silną strugą wody pod ciśnieniem (8–10 MPa i temp. +80 °C) zgodnie z normą DIN 40050 (oznaczenie nie występuje w PN-EN 60529:2003) |
- Litera dodatkowa (opcjonalnie) – stopień ochrony użytkownika przed dostępem do części niebezpiecznych; stosuje się ją, gdy:
- ochrona przed dostępem do niebezpiecznych części jest wyższa, niż wynika to z oznaczenia pierwszą cyfrą charakterystyczną
- oznaczana jest ochrona tylko przed dostępem do części niebezpiecznych – wówczas pierwsza cyfra charakterystyczna zastępowana jest literą X
| Litera | Stopień ochrony |
|---|---|
| A | ochrona przed dostępem do części niebezpiecznych wierzchem dłoni |
| B |
ochrona przed dostępem do części niebezpiecznych palcem |
| C | ochrona przed dostępem do części niebezpiecznych narzędziem |
| D |
ochrona przed dostępem do części niebezpiecznych drutem |
- Litera uzupełniająca (opcjonalnie) – ochrona w specyficznych przypadkach
| Litera | Znaczenie |
|---|---|
| H | aparaty wysokiego napięcia |
| M | badania szkodliwych efektów wnikania wody, gdy ruchome części urządzenia (np. wirnik maszyny wirującej) są w ruchu |
| S | badania szkodliwych efektów wnikania wody, gdy ruchome części urządzenia (np. wirnik maszyny wirującej) są nieruchome |
| W | nadaje się do stosowania w określonych warunkach pogodowych przy zapewnieniu dodatkowych zabiegów lub środków ochrony |
Uwagi
- jeżeli nie wymaga się określania cyfry charakterystycznej, powinna być ona zastąpiona literą „X” (albo „XX”, jeżeli obie cyfry nie są wymagane)
- litery dodatkowe oraz litery uzupełniające, mogą być opuszczone bez zastępowania
- jeżeli użyto więcej niż jednej litery uzupełniającej, należy zachować ich kolejność alfabetyczną
- jeżeli obudowa zapewnia różne stopnie ochrony dla różnych układów montażowych, odpowiednie stopnie ochrony powinny być podane przez producenta w instrukcjach dotyczących tych układów
Niemiecka norma DIN 40050-9 definiuje dodatkowe oznaczenia:
- IPX4K – ochrona przed bryzgami wody o zwiększonym ciśnieniu
- IPX6K – ochrona przed strumieniem wody o zwiększonym ciśnieniu, dotyczy w szczególności pojazdów drogowych
- IPX9K – ochrona przed wysokim ciśnieniem wody podczas czyszczenia strumieniowego/parowego, dotyczy w szczególności pojazdów drogowych
Bibliografia
- Polska Norma PN-EN 60529:2003 Stopnie ochrony zapewnianej przez obudowy (Kod IP)