Iain M. Banks (2009) | |
| Imię i nazwisko |
Iain Menzies Banks |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data śmierci | |
| Narodowość |
szkocka |
| Język |
angielski |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki | |
| Strona internetowa | |
Iain Menzies Banks (ur. 16 lutego 1954 w Dunfermline, Fife w Szkocji, zm. 9 czerwca 2013) – szkocki pisarz, piszący powieści głównego nurtu pod nazwiskiem Iain Banks oraz science fiction jako Iain M. Banks. W 2008 r. „The Times” umieścił Banksa na liście „50 najwybitniejszych brytyjskich pisarzy od 1945 roku”.
Iain Banks studiował anglistykę, psychologię oraz filozofię na uniwersytecie w Stirling. W swojej prozie często łączył oryginalne zabiegi fabularne oraz narracyjne. Był honorowym członkiem brytyjskiego stowarzyszenia National Secular Society promującego świeckość oraz rozdział państwa od kościoła.
3 kwietnia 2013 poinformował, że zdiagnozowano u niego raka pęcherzyka żółciowego. Zmarł 9 czerwca 2013.
Większość powieści science fiction autorstwa Iaina M. Banksa należy do cyklu opowiadającego o Kulturze, humanoidalnej anarcho-komunistycznej cywilizacji zamieszkującej znaczne obszary naszej galaktyki. Cykl jest pretekstem do ukazania złożonych relacji międzykulturowych, socjologicznych oraz religijnych. Pierwsza część cyklu – Wspomnij Phlebasa – stylizowana jest na typową space operę.
Do cyklu Kultury należą:
Iain M. Banks napisał także kilka powieści fantastyczno-naukowych nie osadzonych w realiach Kultury:
Powstał także zbiór opowiadań, w większości fantastyczno-naukowych:
Wkrótce po jego śmierci nazwano jego imieniem planetoidę 5099 Iainbanks. 23 stycznia 2015, Elon Musk, prezes SpaceX nazwał dwie autonomiczne barki-lądowiska swojej firmy nazwami Just Read The Instructions i Of Course I Still Love You, tak jak statki w powieści Gracz Iaina M. Banksa. Budowa kolejnej barki-lądowiska, A Shortfall of Gravitas, zaczęła się w 2018. Jej nazwa odnosi się do statku Experiencing A Significant Gravitas Shortfall, wymienionego po raz pierwszy w Look to Windward.
W dniu 13 maja 2019, ekspedycja Five Deeps pobiła rekord zanurzenia w pojeździe podwodnym DSV Limiting Factor. Jego statek wsparcia został nazwany DSSV Pressure Drop. Sponsor budowy pojazdu Limiting Factor, Victor Vescovo, jest miłośnikiem gatunku science fiction, a w szczególności serii o Kulturze. Limiting Factor i Pressure Drop to dwie z nazw statków w serii.