Ifejon

Ifejon
	; Ifejon jednokwiatowy
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	amarylkowate
Podrodzina	czosnkowe
Rodzaj	ifejon
	Nazwa systematyczna
	Ipheion Raf.; Fl. Tellur. 2: 12 (1837)
	Typ nomenklatoryczny
	Ipheion uniflorum (Graham) Raf.
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ifejon (Ipheion Raf.) – rodzaj roślin należących do rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae), obejmujący 3 gatunki występujące naturalnie w Ameryce Południowej: w północno-wschodniej Argentynie, środkowym Chile i w Urugwaju. Uprawiany jako roślina ozdobna ifejon jednokwiatowy został introdukowany do Stanów Zjednoczonych, Australii, Nowej Zelandii, Francji i Wielkiej Brytanii.

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od starogreckiego słowa ιφυον (ifyon), użytego przez Teofrasta z Eresos w pracy Historia plantarum.

Morfologia

Wieloletnie rośliny zielne, geofity cebulowe. Cebule pokryte ochronnymi łuskami. Korzenie nieco mięsiste. Liście odziomkowe, równowąskie, płaskie na przekroju, tworzące pochwę u nasady, jednoroczne. Kwiatostan zwykle jednokwiatowy, wyrasta na wzniesionym głąbiku. Kwiat podparty jest spatką podzieloną na dwie klapki. Listki okwiatu w dolnej części rurkowato zrośnięte, powyżej rozpostarte. Z sześciu pręcików trzy położone są u nasady rurki okwiatu, a 3 powyżej. Pylniki przytwierdzone do nitek grzbietami, pękające do wewnątrz przez podłużną szczelinę. Zalążnia górna, niemal kulista, z licznymi zalążkami w każdej komorze. Szyjka słupka smukła, lekko trójklapowa. Owocem są pękające torebki, zawierające liczne nasiona.

Systematyka

Rodzaj z plemienia Gilliesieae z podrodziny czosnkowych (Allioideae) z rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae). We wcześniejszych ujęciach zaliczany do rodziny czosnkowatych Alliaceae.

Uwagi taksonomiczne

Rodzaj o niejasnej przynależności systematycznej. Należące do niego gatunki były przez botaników zaliczane aż do 8 innych rodzajów, m.in.: Brodiaea, Triteleia.

Wykaz gatunków

Ipheion sessile (Phil.) Traub
Ipheion tweedieanum (Baker) Traub

Ipheion uniflorum (Graham) Raf. – ifejon jednokwiatowy

Zastosowanie

Ifejon jednokwiatowy oraz jego kultywary są uprawiane jako rośliny ozdobne. Są łatwe w uprawie, preferują miejsca osłonięte, delikatnie zacienione, dobrze przepuszczalną glebę. Są jedną z najdłużej kwitnących wiosennych roślin cebulowych.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-13] (ang.).
1 2 3 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-02-14]. (ang.).
↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2021-02-14]. (ang.).
↑ David Gledhill: The names of plants. Wyd. 4. Cambridge University Press, 2008. ISBN 978-0-511-47376-0.
↑ Teofrast z Eresos: Historia Plantarum libri decem, Græce. Cum syllabo generum et specierum, glossario, et notis.. J. Parker, 1814.
↑ Hewson H.J.: Flora of Australia Online: Ipheion. [dostęp 2021-02-14].
↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2021-02-14]. (ang.).
↑ James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Iphejon według Reveala. [dostęp 2007-03-18].
↑ GeoffreyG. Burnie GeoffreyG., GordonG. Cheers GordonG., SueS. Forrester SueS., DeniseD. Greig DeniseD., Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-13] (ang.).

[kew-3] 1 2 3 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-02-14]. (ang.).

[ing-4] Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2021-02-14]. (ang.).

[nop-5] David Gledhill: The names of plants. Wyd. 4. Cambridge University Press, 2008. ISBN 978-0-511-47376-0.

[teof-6] Teofrast z Eresos: Historia Plantarum libri decem, Græce. Cum syllabo generum et specierum, glossario, et notis.. J. Parker, 1814.

[aus-7] Hewson H.J.: Flora of Australia Online: Ipheion. [dostęp 2021-02-14].

[grin-8] USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2021-02-14]. (ang.).

[rev-9] James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Iphejon według Reveala. [dostęp 2007-03-18].

[bot-10] GeoffreyG. Burnie GeoffreyG., GordonG. Cheers GordonG., SueS. Forrester SueS., DeniseD. Greig DeniseD., Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .