Ignacy Malecki

Ignacy Malecki
Ilustracja
Ignacy Malecki w latach 60.
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

18 listopada 1912
Pokiewna

Data i miejsce śmierci

12 czerwca 2004
Warszawa

profesor doktor inżynier nauk technicznych
Specjalność: elektroakustyka
Habilitacja

1943

Profesura

1946 (ndzw.), 1952 (zw.)

Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej Komandor Orderu Palm Akademickich (Francja) Order Zasługi Republiki Włoskiej III Klasy (1951-2001)
Odznaka Nagrody Państwowej Odznaka Nagrody Państwowej
Multimedia w Wikimedia Commons

Ignacy Malecki (ur. 18 listopada 1912 we wsi Pokiewnej, zm. 12 czerwca 2004 w Warszawie) – polski uczony, specjalista elektroakustyki oraz naukoznawstwa.

Życiorys

lGrób Ignacego Maleckiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Urodził się 18 listopada 1912 we wsi Pokiewnej na Wileńszczyźnie. Jego ojcem był Jan Malecki, o ziemiańskim rodowodzie, pracownik bankowości, a stryjem biskup Antoni Malecki. Jego matką była Emilia, pochodząca z artystycznej rodziny Witkiewiczów, której stryjem był Stanisław Witkiewicz, malarz, architekt, pisarz i teoretyk sztuki, twórca i popularyzator stylu zakopiańskiego, ojciec Stanisława Ignacego Witkiewicza.

Od 1924 uczył się w Państwowym Gimnazjum im. Joachima Lelewela w Wilnie, o profilu matematyczno-przyrodniczym, uzyskując w 1930 świadectwo dojrzałości. W 1935 ukończył studia w Oddziale Telekomunikacji Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej pracą dyplomową u prof. Janusza Groszkowskiego na temat wirujących pól elektromagnetycznych, zdobywając stopień inżyniera elektryka w dziedzinie radiotechniki. Po studniach pracował jako inż. konstruktor w Wytwórni Elektrotechnicznej „Ava”. Następnie dzięki stypendium Funduszu Kultury Narodowej, udał się do Niemiec do pracy naukowej w Institut fir Schwingundsforschung w Charlottenburgu z zagadnień dotyczących drgań mechanicznych wysokiej częstotliwości. Pracował także w firmie Lorenz-Werke. Ponadto uzupełniał studia w Anglii i Holandii. Pod koniec 1936 został zatrudniony w Biurze Studiów Polskiego Radia. W 1937 organizował laboratorium akustyki i oświetlenia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, gdzie jako starszy asystent rozpoczął pracę nad swoim doktoratem. Jesienią 1939 obronił pracę pt. Podstawy teoretyczne akustyki  architektonicznej  sal, a egzamin doktorski zdał w listopadzie 1941.

W okresie II wojny światowej, w latach 1941–1943 prowadził wykłady z akustyki dla studentów konspiracyjnego Wydziału Architektury PW, w 1943 na podstawie pracy Fizyka materiałów akustycznych uzyskał venia legendi – prawo do wykładania na wyższych uczelniach.

W powstaniu warszawskim zginęła jego młoda żona, a on dostał się do obozu w Pruszkowie, skąd uciekł i ukrywał się pod Warszawą.

Od 1 listopada 1945 był profesorem nadzwyczajnym w Katedrze Elektrotechniki Stosowanej i Akustyki na Wydziale Elektrycznym Politechniki Gdańskiej, a od 24 lipca 1946 prowadził zajęcia z podstaw elektrotechniki  na wydziałach: Mechanicznym, Elektrycznym, Inżynierii Lądowej i Wodnej i Architektury. Jako pełnomocnik ds. energetycznych Ministerstwa Przemysłu, następnie jako dyrektor Elektrowni Okręgu Pomorskiego prowadził prace nad odbudową energetyki regionu gdańskiego. Od 1948 należał do PZPR. W 1950 został powołany na kierownika Zakładu Elektroakustyki Politechniki Warszawskiej oraz dziekana Wydziału Elektrycznego PW. W 1952 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Był wieloletnim dyrektorem Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN w Warszawie (1953–1962 i 1973–1982). W latach 1969–1972 dyrektor Departamentu Polityki Naukowej i Nauk Podstawowych UNESCO w Paryżu.

Od 1953 członek korespondent PAN, od 1957 członek rzeczywisty; 1956–1980 był członkiem Prezydium PAN, 1962–1968 zastępcą sekretarza naukowego Akademii. Należał także do wielu innych towarzystw naukowych polskich (w tym Polskiego Towarzystwa Cybernetycznego) i zagranicznych.

Autor ponad 160 artykułów z dziedziny akustyki i naukoznawstwa, opublikował także książki: Akustyka budowlana (1958), Teoria fal i układów akustycznych (1964), Physical Foundations of Technical Acoustics (1968), Podstawy teoretyczne akustyki kwantowej (1972).

Zmarł w Warszawie, pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 274-6-18).

Życie prywatne

Jego pierwszą żoną była Janina Męcińska (zm. 1944), która została zamordowana przez żołnierzy RONA w czasie powstania warszawskiego. Ich syn Wojciech (1943–1966) zginął w Tatrach. Był jeszcze dwukrotnie żonaty. Jego trzecią żoną była Józefa Janina Paradowska.

Wybrane publikacje

Ordery i odznaczenia

Źródło:.

Nagrody i wyróżnienia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Ignacy Malecki (1912–2004) – Instytut Radioelektroniki i Technik Multimedialnych [online] [dostęp 2024-07-24] (pol.).
  2. 1 2 Who is who w Polsce, Who is Who, Verlag für Personenenzyklopädien AG, 2005.
  3. ↑ Witkiewicz-Schiele 2016 ↓, s. 412-413.
  4. 1 2 3 Malecki Ignacy | Politechnika Gdańska [online], pg.edu.pl [dostęp 2024-07-24] (pol.).
  5. 1 2 Ignacy Malecki – Historia AGH [online], historia.agh.edu.pl [dostęp 2024-07-24].
  6. ↑ Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 581. ISBN 83-223-2073-6.
  7. 1 2 Cmentarz Stare Powązki: STEFUŚ TOMCZYCKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-01-04].
  8. 1 2 Witkiewicz-Schiele 2016 ↓, s. 270.
  9. ↑ M.P. z 1954 r. Nr 100, poz. 1257 (ISAP) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy społecznej”.
  10. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 112, poz. 1450 (ISAP) - Uchwała Rady Państwa z dnia 14 stycznia 1955 r. nr 0/126 - na wniosek Prezesa Polskiej Akademii Nauk.
  11. ↑ Medal im. M. Kwieka – Polskie Towarzystwo Akustyczne [online] [dostęp 2026-10-30].
  12. ↑ Kto jest kim w Polsce. Warszawa: Interpress, 1989, s. 786.
  13. ↑ Uchwała Prezydium Rządu w sprawie przyznania nagród za osiągnięcia w dziedzinie nauki, postępu technicznego, literatury i sztuki za rok 1952. „Trybuna Ludu”. Rok V, Nr 203 (1265), s. 6, 23 lipca 1952. Warszawa: KC PZPR. [dostęp 2024-07-24].
  14. ↑ Józef Hurwic, Czasopismo „Problemy” w polskim życiu intelektualnym po drugiej wojnie światowej, „Analecta”, 8/2 (16), 1999, s. 20.
  15. ↑ Doktoraty honoris causa nadane przez AGH. agh.edu.pl. [dostęp 2011-02-23].
  16. ↑ Osoby uhonorowane tytułem doktora honoris causa PG. pg.gda.pl. [dostęp 2011-02-23].

Bibliografia