IKEA (albo Ikea) – przedsiębiorstwo z siedzibą w Holandii, zajmujące się produkcją oraz sprzedażą mebli, artykułów dekoracyjnych oraz żywności, założone przez Ingvara Kamprada w 1943 roku w Szwecji. Nazwa jest akronimem od wyrazów: Ingvar, Kamprad, Elmataryd, Agunnaryd.
Do 1967 roku firma używała zapisu Ikéa. Od 2008 roku jest jednym z największych sprzedawców mebli na świecie.
Historia
Pierwszy, nieistniejący już sklep IKEA, Älmhult, Szwecja. Zamiast niego powstało IKEA Museum
W pierwszych latach funkcjonowania, przedsiębiorstwo prowadziło sprzedaż wysyłkową swoich produktów. Dopiero w 1953 r. otworzyło swój pierwszy stacjonarny salon meblowy.
Struktura organizacyjna
Mapa krajów ze sklepami IKEA:
aktualnie istniejące;
planowane lokalizacje;
zlikwidowane lokalizacje.
W sierpniu 2019 roku IKEA posiadała 430 sklepów w 52 krajach świata.
Wszystkie spółki tworzące grupę IKEA, należą do holenderskiego koncernu INGKA Holding, którego właścicielem jest fundacja Stichting INGKA, utworzona w 1982 r. przez Kamprada z przyczyn podatkowych w Holandii.
Polska jest drugim po Chinach największym producentem mebli sprzedawanych w sklepach IKEA na świecie. IKEA współpracuje z Ikano Bankiem.
IKEA Industry Group
IKEA jest właścicielem tartaku oraz grupy przemysłowej IKEA Industry (produkcja drewnianych mebli i komponentów).
BoKlok
BoKlok to firma Ikei i Skanska. Firma zbudowała ponad 11 tys. tanich domów w Finlandii, Szwecji, Norwegii. Obecnie ma budować w Wielkiej Brytanii. To domy z prefabrykatów – są one budowane w fabryce, a potem montowane w odpowiedniej lokalizacji. W Wielkiej Brytanii miesięczny czynsz ma wynosić ok. jedną trzecią miesięcznych zarobków, co ma czynić ofertę najmu najtańszą na rynku.
Rynki
Daty pierwszych otwarć sklepów w poszczególnych państwach:
Gwiazdką zaznaczono, że z powodu zbrojnej agresji na Ukrainę, której sprawcą jest Rosja, 3 marca 2022 r. zawieszono działalność sklepów IKEA, natomiast we wrześniu 2023 r. zakończono działalność na terenie Rosji.
Szwedzka branża meblarska na początku lat 60. rozpoczęła bojkot przedsiębiorstwa za obniżanie cen. Wtedy to Ingvar Kamprad postanowił nawiązać współpracę z polskimi przedsiębiorstwami. Właściciel Ikea swoje pierwsze zamówienie w Polsce złożył w styczniu 1961 roku w Zakładach Mebli Giętych – przedsiębiorstwem państwowymFameg w Radomsku i dotyczyło między innymi 500 sztuk krzeseł Ögla wytwarzanych z giętego drewna bukowego. Krzesło to cztery lata później w teście magazynu „Allt i Hemmet” zostało uznane za wizytówkę jakości przedsiębiorstwa. Jeszcze w tym samym roku Ingvar Kamprad wraz z projektantami mebli IKEA odwiedził targi poznańskie. W kolejnym roku zamówił w Famegu już 20 tys. sztuk tego typu krzeseł. Do roku 2010 wartość zamówień przedsiębiorstwa IKEA w Polsce wzrosła do około 6 mld zł.
Sklep IKEA w Katowicach, otwarty w 2000 rokuSklep IKEA w Bielsku-Białej, uruchomiony w 2025 roku
19 września 1990 roku firma uruchomiła Start Shop o powierzchni około 1000 m² przy ulicy Grażyny Bacewiczówny na warszawskich Stokłosach, oferujący ograniczony asortyment mebli oraz dodatki. W 1991 otwarty został ponadto sklep w formacie „concept store” w Poznaniu przy ul. Karpiej. W czerwcu 1992 roku warszawska placówka na Stokłosach została zamieniona na pierwszy pełny sklep firmy w Polsce, znajdujący się przy Alejach Jerozolimskich 56C (przy skrzyżowaniu z ulicą Żelazną) w Warszawie, zaś w 1993 roku otworzono najstarszy obecnie działający sklep w podwarszawskich Jankach.
7 kwietnia 1993 roku uruchomiony został sklep o powierzchni 3600 m² w Gdańsku w dzielnicy Przymorze, który powstał w dawnym budynku magazynowym Rolniczej Spółdzielni Pszczelarskiej „Wybrzeże”. W celu powiększenia powierzchni handlowej 22 kwietnia 1998 został on przeniesiony na obszar Centrum Handlowego „Matarnia” na osiedlu Złota Karczma.
W 1994 roku sklep IKEA w Poznaniu został przeniesiony do nowej lokalizacji na terenie Centrum Handlowego „Franowo”, natomiast w 1999 jego działalność została ulokowana w obiekcie położonym w bezpośrednim sąsiedztwie dotychczasowej siedziby. W 1996 powstał sklep IKEA w Bielanach Wrocławskich, 19 sierpnia 1998 otwarty został sklep w Krakowie, a 30 sierpnia 2000 – w Katowicach.
W 2001 dokonano zamknięcia sklepu przy Alejach Jerozolimskich w Warszawie, a w tym samym roku uruchomiony został nowy sklep zlokalizowany w dzielnicy Targówek.
27 listopada 2009 dokonano otwarcia sklepu IKEA w Łodzi. 8 maja 2013 uruchomiono nowy sklep w Bielanach Wrocławskich, który zastąpił działającą tam od 1996 poprzednią placówkę sieci. 5 sierpnia 2015 otwarty został sklep w Bydgoszczy, a 23 sierpnia 2017 – w Lublinie.
23 października 2018 w ramach testu nowego formatu placówek uruchomiony został sklep o powierzchni 4800 m² w Centrum Handlowym „Blue City” w Warszawie, który był pierwszym sklepem IKEA na świecie z ograniczonym asortymentem położonym w centrum handlowym. Zastosowano w nim również niespotykane wcześniej w sklepach sieci rozwiązania technologiczne. W związku z zakończeniem testu, wraz z końcem grudnia 2021 sklep ten został zamknięty.
31 maja 2021 otwarty został sklep IKEA w Szczecinie. W listopadzie 2021 w Gliwicach powstało Studio Planowania i Zamówień IKEA, które od 17 kwietnia 2024 roku zostało przekształcone w większą placówkę o szerszym profilu, łączącą usługi planistyczne z możliwością zakupu wybranych artykułów na miejscu i posiadającą 315 m² powierzchni.
W kwietniu 2025 roku sieć IKEA ogłosiła plan otwarcia do końca tego roku nowego sklepu w Bielsku-Białej o powierzchni około 1500 m², znacząco mniejszej niż w przypadku pozostałych sklepów tej sieci w Polsce. Placówka ta, zlokalizowana w Centrum Handlowym „Gemini Park”, zajęła ostatecznie 2000 m² i została uruchomiona 3 października 2025. Zastąpiła ona działające tam od 2022 studio planowania i zamówień, powstałe z przekształcenia otwartego w 2020 studia planowania.
17 czerwca 2026 na parterze Centrum Handlowego „Plaza” w Rybniku otwarto posiadający około 330 m² mini-sklep IKEA połączony ze studiem planowania i zamówień.
Poza sklepami IKEA posiada 19 studiów planowania i zamówień (głównie w największych miastach bez pełnoprawnego sklepu sieci) oraz dodatkowe punkty mobilne umożliwiające odbiór produktu z ciężarówek sieci w określonych godzinach.
Wyniki finansowe grupy Ikea Retail
Rok
Przychód
Podatek dochodowy
Wynik netto
2018/2019
4 616,90 mln zł
-86,19 mln zł
244,60 mln zł
2019/2020
4 759,33 mln zł
-100,31 mln zł
306,85 mln zł
2020/2021
5 173,81 mln zł
-100,60 mln zł
283,67 mln zł
2021/2022
5 888,25 mln zł
-121,99 mln zł
306,85 mln zł
2022/2023
6 265,47 mln zł
-63,14 mln zł
318,69 mln zł
2023/2024
6 276,30 mln zł
32,27 mln zł
280,27 mln zł
Krytyka
Z końcem 1997 szwedzka telewizja wyemitowała film o wykorzystywaniu pracy dzieci w zakładach produkujących dla IKEA w Wietnamie i na Filipinach. Przedsiębiorstwo nie zerwało jednak współpracy z tymi podmiotami argumentując, że w tych krajach prawo zezwala na takie praktyki. W katalogu produktów z 2001 r. przedsiębiorstwo napisało: „Praca dzieci w dzisiejszych czasach jest nie do zaakceptowania, choć w kilku krajach, gdzie odbywa się nasza produkcja jest rozpowszechniona”. Dietrich Garlichs, przewodniczący UNICEF Niemcy, stwierdził: „Tak, IKEA finansuje projekty UNICEF. Ale to nie oznacza automatycznie, że przy produkcji dla IKEA nie pracują dzieci”.
Johan Stenebo, były bliski współpracownik założyciela, napisał książkę pt. Sanningen om IKEA (Prawda o IKEA), w której zarzucił Ingvarowi Kampradowi m.in. pranie brudnych pieniędzy i rasizm.
8 lipca 2026 r. Deutsche Welle Documentary udostępniło film dokumentujący duńskie śledztwa dziennikarskiego „Ikea kocha drewno” („Ikea elsker træ”), prezentujący praktyki leśne IKEA w rumuńskich Karpatach – regionie, gdzie znajdują się jedne z ostatnich lasów pierwotnych w Europie
.jpg)
.jpg)
.jpg)
