Iksja

Iksja
	; Ixia polystachya
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	kosaćcowate
Rodzaj	iksja
	Nazwa systematyczna
	Ixia L.; Sp. Pl.: 51 (1762)
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Iksja, lepniczka (Ixia L.) – rodzaj wieloletnich roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae). Należy do niego ok. 100 gatunków roślin występujących w południowej Afryce, w regionie przylądkowym. Przedstawiciele tego rodzaju zostali introdukowani do Europy, Australii, Pakistanu i Kalifornii. Nazwa łacińska pochodzi z greckiego słowa ixios, oznaczającego klej używany przy łapaniu ptaków, ze względu na lepkość soku tej rośliny. Gatunkiem typowym jest Ixia polystachya ('polystachia') L..

Morfologia

Łodyga: Nierozgałęziona, wyrasta z kulistych bulwocebuli pokrytych suchymi łuskami.
Liście: Mieczowate.
Kwiaty: Okwiat dwubocznie symetryczny, sześciopłatkowy, o średnicy 2,5 – 5 cm.

Systematyka

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)

Jeden z rodzajów z plemienia Ixieae w podrodzinie Crocoideae, należącej do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae) w rzędzie szparagowców (Asparagales) zaliczanych do jednoliściennych.

Gatunki

Ixia abbreviata Houtt.
Ixia acaulis Goldblatt & J.C.Manning
Ixia alata Goldblatt & J.C.Manning
Ixia alticola Goldblatt & J.C.Manning
Ixia altissima Goldblatt & J.C.Manning
Ixia angelae Goldblatt & J.C.Manning
Ixia arenosa Goldblatt & J.C.Manning
Ixia atrandra Goldblatt & J.C.Manning
Ixia aurea J.C.Manning & Goldblatt
Ixia bellendenii R.C.Foster
Ixia bifolia Goldblatt & J.C.Manning
Ixia brevituba G.J.Lewis
Ixia brunneobractea G.J.Lewis
Ixia calendulacea Goldblatt & J.C.Manning
Ixia campanulata Houtt.
Ixia capillaris L.f.
Ixia cedarmontana Goldblatt & J.C.Manning
Ixia cochlearis G.J.Lewis
Ixia collina Goldblatt & Snijman
Ixia confusa (G.J.Lewis) Goldblatt & J.C.Manning
Ixia contorta Goldblatt & J.C.Manning
Ixia curta Andrews
Ixia curvata G.J.Lewis
Ixia dieramoides Goldblatt & J.C.Manning
Ixia divaricata Goldblatt & J.C.Manning
Ixia dolichosiphon Goldblatt & J.C.Manning
Ixia dubia Vent.
Ixia ebrahimii J.C.Manning
Ixia ecklonii Goldblatt & J.C.Manning
Ixia erubescens Goldblatt
Ixia esterhuyseniae M.P.de Vos
Ixia exiliflora Goldblatt & J.C.Manning
Ixia flagellaris Goldblatt & J.C.Manning
Ixia flexuosa L.
Ixia fucata Ker Gawl.
Ixia fuscocitrina Desf. ex Redouté
Ixia gloriosa G.J.Lewis
Ixia helmei Goldblatt & J.C.Manning
Ixia lacerata Goldblatt & J.C.Manning
Ixia latifolia D.Delaroche
Ixia leipoldtii G.J.Lewis
Ixia leucantha Jacq.
Ixia linderi Goldblatt & J.C.Manning
Ixia linearifolia Goldblatt & J.C.Manning
Ixia longistylis (M.P.de Vos) Goldblatt & J.C.Manning
Ixia longituba N.E.Br.
Ixia macrocarpa Goldblatt & J.C.Manning
Ixia maculata L.
Ixia marginifolia G.J.Lewis
Ixia metelerkampiae L.Bolus
Ixia micrandra Baker
Ixia minor (G.J.Lewis) Goldblatt & J.C.Manning
Ixia mollis Goldblatt & J.C.Manning
Ixia monadelpha D.Delaroche
Ixia monticola Goldblatt & J.C.Manning
Ixia mostertii M.P.de Vos
Ixia namaquana L.Bolus
Ixia nutans Goldblatt & J.C.Manning
Ixia odorata Ker Gawl.
Ixia orientalis L.Bolus
Ixia oxalidiflora Goldblatt & J.C.Manning
Ixia paniculata D.Delaroche
Ixia parva Goldblatt & J.C.Manning
Ixia patens Aiton
Ixia pauciflora G.J.Lewis
Ixia paucifolia G.J.Lewis
Ixia pavonia Goldblatt & J.C.Manning
Ixia polystachia L.
Ixia pumilio Goldblatt & Snijman
Ixia purpureorosea G.J.Lewis
Ixia ramulosa (G.J.Lewis) Goldblatt & J.C.Manning
Ixia rapunculoides Redouté
Ixia reclinata Goldblatt & J.C.Manning
Ixia recondita Goldblatt & J.C.Manning
Ixia rigida Goldblatt & J.C.Manning
Ixia rivulicola Goldblatt & J.C.Manning
Ixia robusta (G.J.Lewis) Goldblatt & J.C.Manning
Ixia roseoalba Goldblatt & J.C.Manning
Ixia rouxii G.J.Lewis
Ixia sarmentosa Goldblatt & J.C.Manning
Ixia saundersiana Goldblatt & J.C.Manning
Ixia scillaris L.
Ixia seracina Goldblatt & J.C.Manning
Ixia simulans Goldblatt & J.C.Manning
Ixia sobolifera Goldblatt & J.C.Manning
Ixia splendida G.J.Lewis
Ixia stenophylla Goldblatt & J.C.Manning
Ixia stohriae L.Bolus
Ixia stolonifera G.J.Lewis
Ixia stricta (Eckl. ex Klatt) G.J.Lewis
Ixia superba J.C.Manning & Goldblatt
Ixia tenuifolia Vahl
Ixia tenuis Goldblatt & J.C.Manning
Ixia teretifolia Goldblatt & J.C.Manning
Ixia thomasiae Goldblatt
Ixia trifolia G.J.Lewis
Ixia trinervata (Baker) G.J.Lewis
Ixia vanzijliae L.Bolus
Ixia versicolor G.J.Lewis
Ixia vinacea G.J.Lewis
Ixia viridiflora Lam.

Synonimy

Houttuynia Houtt., Dichone Lawson ex Salisb., Hyalis Salisb., Agretta Eckl., Morphixia Ker Gawl., Wuerthia Regel, Eurydice (Pers.) Bosc

Zastosowanie

Ze względu na efektowne i barwne kwiaty uprawia się je jako rośliny ozdobne.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-31] (ang.).
1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-31]. (ang.).
↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-05-02].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-31] (ang.).

[kew-3] 1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-31]. (ang.).

[4] Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-05-02].