Impregnacja – nasycanie materiałów (drewna, płótna, papieru, betonu, tynku, skóry itp.) roztworami żywic, rozpuszczonego wosku i innymi substancjami chemicznymi. Proces ma wzmocnić i zabezpieczyć podłoże lub materiał przed szkodliwym działaniem wilgoci, pleśni, owadów, ognia itp. Impregnacja stosowana jest w pracach konserwatorskich (obrazy, malowidła ścienne, elementy architektoniczne itp.), przy budowaniu nowych obiektów (zabezpieczanie stosowanego drewna, uszczelnianie posadzek, zmniejszenie lub wyeliminowanie zjawiska pylenia betonu itp.), w przemyśle włókienniczym - impregnacja tkanin w celu eliminacji gniecenia się ich, nadanie nieprzemakalności; impregnacja papieru (tkaniny) jest wykorzystywana jako jeden z etapów uzyskania laminatu, późniejszej płytki obwodów drukowanych pokrytej miedzią itd.
Impregnat
Środek chemiczny służący do nasycania tkanin, papieru, drewna, materiałów budowlanych itp. w celu nadania im odpowiednich cech i właściwości (takich jak: niezwilżalność, niepalność, odporność na chemikalia, odporność na kurczliwość i gniotliwość, nieprzepuszczalność powietrza lub gazów).
Impregnat sporządza się w postaci roztworów w rozpuszczalnikach organicznych lub emulsji wodnych, z których po naniesieniu na powierzchnię impregnowaną rozpuszczalniki odparowuje się.
Istnieją także naturalne impregnaty na bazie oleju lnianego. Naturalny olej lniany (bez rozpuszczalników) oraz stworzone na bazie oleju lnianego z domieszkami żywic lub smół drzewnych. Te ostatnie zawierają rozpuszczalnik – najczęściej terpentynę.
Podział impregnatów budowlanych
Impregnaty materiałów budowlanych można podzielić wg różnych kryteriów.
Odpowiednio dobrany impregnat jest w stanie nadać powierzchni określone właściwości, których normalnie nie posiada. Do głównych zalet impregnacji należą:
Ograniczenie nasiąkliwości materiału budowlanego
Wytworzenie powłoki hydrofobowej lub oleofobowej, ułatwiającej utrzymanie czystości na powierzchni
Zabezpieczenie materiału przed szkodliwym działaniem wody
Wytworzenie powłoki ognioochronnej
Spowolnienie procesów erozji powierzchni
Wzmocnienie mechaniczne powierzchni
Ochrona powierzchni przed rozwojem mikroorganizmów oraz owadów
Malowanie - najpopularniejszy i zarazem najmniej skuteczny sposób impregnacji drewna. Polega on na pokryciu drewna warstwą impregnatu za pomocą pędzla.
Skuteczność impregnacji drewna: ok. 2-3 lat
Impregnacja zanurzeniowa - drewno jest zanurzane w impregnacie na określony czas. Powoduje to lepszą penetrację struktury drewna przez impregnat.
Skuteczność impregnacji drewna: ok. 5-8 lat
Próżniowo-ciśnieniowa - polega na wykorzystaniu zjawiska osmozy. Zmieniając warunki ciśnienia w otoczeniu drewna powoduje się, że impregnat sam wciska się w przestrzenie międzykomórkowe w całej podatnej na uszkodzenia objętości drewna.
Skuteczność impregnacji drewna: ok. 15-20 lat
Impregnacja namiotów harcerskich
Impregnacja namiotu.
Namiot typu „szóstka” przed impregnacją
Namiot typu „szóstka” przed impregnacją
Namioty typu „szóstka” przed impregnacją
W namiotach harcerskich impregnuje się przede wszystkim dach, impregnacja ścian nie jest aż tak konieczna.
Namiot impregnuje się po rozstawieniu tak, jakby rozbito go do normalnego użytku; z różnicą taką, że używa się mniej segmentów pionowych konstrukcji (np masztu), dzięki czemu łatwiej jest sięgnąć jego górnych części bez konieczności korzystania z drabiny.
123Okres skuteczności impregnacji podany dla drewna wystawionego na warunki zewnętrzne (deszcz, mróz itp.). W przypadku konstrukcji chronionej od tych warunków (np. więźba dachowa), okres skutecznej ochrony drewna wydłuża się od 20% do 50%. Wpływa na to wiele dodatkowych czynników, m.in. odpowiednia wentylacja.
