Indeks agregatowy

Indeks agregatowy – wskaźnik tempa zmian zjawisk ekonomicznych (cen, ilości produkcji, konsumpcji, wartości pieniężnych), porównywanych w dwóch okresach, określanych jako okres bieżący i okres bazowy.

Za pomocą indeksów porównuje się dobra pojedyncze bądź zestawienia wielu dóbr. W pierwszym przypadku używa się indeksów indywidualnych, a w drugim indeksów agregatowych (zespołowych). Indeksy indywidualne są ilorazami cen, ilości lub wartości. Indeksy agregatowe (zespołowe) wyrażają łączne zmiany zachodzące w całej danej populacji. Dzielą się na indeksy wartości, cen i ilości. Służą do porównania inflacji, zmian PKB, poziomu konsumpcji.

Właściwości

Agregatowy indeks wartości

Iw=∑i=1npit⋅qit∑i=1npi0⋅qi0=∑i=1nWit∑i=1nWi0

gdzie:

pi0 – cena i-tego artykułu w okresie podstawowym
pit – cena i-tego artykułu w okresie badanym
qi0 – ilość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie podstawowym
qit – ilość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie badanym
Wi0 – wartość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie podstawowym
Wit – wartość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie badanym

Komentarz:

Agregatowy indeks cen według formuły Laspeyresa

IpL=∑i=1npit⋅qi0∑i=1npi0⋅qi0=∑i=1nWi0⋅ip∑i=1nWi0

gdzie:

pi0 – cena i-tego artykułu w okresie podstawowym
pit – cena i-tego artykułu w okresie badanym
qi0 – ilość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie podstawowym
Wi0 – wartość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie podstawowym
ip=pitpi0 – indeks zmiany ceny i-tego artykułu

Komentarz:

Agregatowy indeks ilości według formuły Laspeyresa

IqL=∑i=1npi0⋅qit∑i=1npi0⋅qi0=∑i=1nWi0⋅iq∑i=1nWi0

gdzie:

pi0 – cena i-tego artykułu w okresie podstawowym
qit – ilość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie badanym
qi0 – ilość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie podstawowym
Wi0 – wartość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie podstawowym
iq=qitqi0 – indeks zmiany ilości sprzedaży i-tego artykułu

Komentarz:

Agregatowy indeks cen według formuły Paaschego

IpP=∑i=1npit⋅qit∑i=1npi0⋅qit=∑i=1nWit∑i=1nWitip

gdzie:

pi0 – cena i-tego artykułu w okresie podstawowym
pit – cena i-tego artykułu w okresie badanym
qit – ilość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie badanym
Wit – wartość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie badanym
ip=pitpi0 – indeks zmiany cen i-tego artykułu

Komentarz:

Agregatowy indeks ilości według formuły Paaschego

IqP=∑i=1npit⋅qit∑i=1npit⋅qi0=∑i=1nWit∑i=1nWitiq

gdzie:

pit – cena i-tego artykułu w okresie badanym
qi0 – ilość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie podstawowym
qit – ilość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie badanym
Wit – wartość sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu w okresie badanym
iq=qitqi0 – indeks zmiany ilości sprzedaży lub zakupu i-tego artykułu

Komentarz:

Agregatowy indeks cen według formuły Fishera

IpF=IpL⋅IpP

gdzie:

IpL – agregatowy indeks cen według formuły Laspeyresa
IpP – agregatowy indeks cen według formuły Paaschego

Komentarz:

Agregatowy indeks ilości według formuły Fishera

IqF=IqL⋅IqP

gdzie:

IqL – agregatowy indeks ilości według formuły Laspeyresa
IqP – agregatowy indeks ilości według formuły Paaschego

Komentarz:

Równości indeksowe

Iw=IpL⋅IqP
Iw=IpP⋅IqL
Iw=IpF⋅IqF