.jpg) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
granuloporek cynamonowy |
| Nazwa systematyczna | |
| Inonotus rheades (Pers.) Fiasson & Niemelä Karstenia 24(1): 25 (1984) | |
_Bondartsev_&_Singer_377146.jpg)
.jpg)
Granuloporek cynamonowy (Inocutis rheades (Pers.) Fiasson & Niemelä) – gatunek grzybów z rzędu szczeciniakowców (Hymenochaetaceae).
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Inocutis, Hymenochaetaceae, Hymenochaetales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Takson ten w 1852 r. opisał Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Polyporus rheades. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu J.-L.F. Fiasson i Tuomo Niemelä w 1941 r. Synonimy:
W 1951 r. Henryk Orłoś nadał mu polską nazwę hubczak lisi, w 1967 r. Stanisław Domański włóknouszek cynamonowy, a Władysław Wojewoda w 2003 r. błyskoporek cynamonowy. Wszystkie te nazwy stały się niespójne z aktualną nazwą naukową. W 2015 r. Karasiński i inni podali nazwę granuloporek osikowy, a w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym zarekomendowała polską nazwę granuloporek cynamonowy.
Jednoroczne, siedzące lub rozpostarto-odgięte o szerokości do 8 cm i grubości do 3 cm. Górna powierzchnia bladożółtobrązowa, początkowo owłosiona, czasami z rdzawym nalotem zarodników, z wiekiem czerniejąca i naga. Brzeg jednobarwny, często cienki i podgięty. Hymenofor początkowo bladożółtobrązowy, z wiekiem staje się ciemnoczerwonawobrązowy. Pory kanciaste, w liczbie 2–4 na mm, z cienkimi i poszarpanymi ostrzami. Kontekst włóknisty, jasno żółtawobrązowy, błyszczący, z wiekiem staje się ciemniejszy i rdzawobrązowy. Jest lekko strefowany, z twardym ziarnistym rdzeniem złożonym z brązowej tkanki z przemieszanymi drobinkami białej tkanki. Ma grubość do 2 cm. Warstwa rurek o grubości do 1 cm, wyraźna, w tym samym kolorze co kontekst. Wysyp zarodników rdzawobrązowy.
System strzępkowy monomityczny. Strzępki o barwie od bladożółtawej do ciemnoczerwonobrązowej, cienkościenne i grubościenne, ułożone równolegle, o średnicy 3–7 µm. Strzępki ziarnistego rdzenia bladożółtawe, o średnicy 2–3 µm, pozostałe ciemnoczerwono-brązowe, grubościenne, o średnicy do 10 µm. W hymenium brak szczecinek. Podstawki maczugowate, 14–16 × 5–6 µm, zwykle przesłonięte masą zarodników. Bazydiospory jajowate do szeroko elipsoidalnych, często spłaszczone z jednej strony, jasnozłotobrązowe, 5–6 × 3,5–4 µm.
Występuje w Kanadzie, Europie, Azji, Australii i Nowej Zelandii. W Polsce gatunek rzadki. W. Wojewoda w 2003 r. przytacza 7 stanowisk. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – gatunek potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Niemczech i Holandii.
Grzyb nadrzewny, huba, saprotrof i słaby pasożyt (tzw. pasożyt ranowy). Występuje w lasach liściastych i mieszanych na martwych lub zamierających pniach drzew liściastych. W Polsce notowany na olszach, brzozach, bukach, topolach i dębach. Powoduje zgniliznę pstrą drewna. Drzewa infekuje poprzez rany.
