JAM

JAM Phono. Co.
Logo JAM Phono. Co.

JAM Phono. Co. – polska wytwórnia fonograficzna działająca w latach 1989–1993, założona przez Janusza Tworzyńskiego, jednego z pionierów prywatnego rynku muzycznego po transformacji ustrojowej w Polsce.

Fragment strony z ogłoszeniem w książce teleadresowej „Transakcja” z 1990 r.

Sklep firmowy JAM

Sklep firmowy JAM mieścił się w przedłużonej portierni drukarni Życie Warszawy – Domu Prasy przy ul. Marszałkowskiej 3/5 w Warszawie. Było to niewielkie pomieszczenie sąsiadujące z punktami usługowymi – kioskiem „Ruch”, optykiem i kolekturą Lotto.

Wytwórnia kaset JAM

Wytwórnia prowadziła działalność wydawniczą, produkcyjną i dystrybucyjną. W jej katalogu znajdowały się nagrania z gatunków takich jak pop, rock, jazz, new age czy folk. Według Tomasza Lady, autora książki Wszystko jak leci. Polski pop 1990–2000, JAM wyróżniał się wysoką jakością techniczną i dbałością o opracowanie graficzne wydawnictw.

Proces nagrywania kaset odbywał się przy ul. Rutkowskiego (obecnie ul. Chmielna) w Warszawie, w niewielkim mieszkaniu wyposażonym w magnetofony Technics RS-B11W połączone z odtwarzaczem płyt kompaktowych.

Wzornictwo kaset

Okładki wydawnictw JAM cechowały się prostą kompozycją graficzną: na jednolitym tle znajdowała się kwadratowa miniatura okładki albumu, a poniżej nazwisko wykonawcy i tytuł płyty. Kolorystyka tła była powiązana z gatunkiem muzycznym – np. zielone dla new age, niebieskie dla bluesa, czerwone dla hard rocka, a czarne ze złotym liternictwem dla muzyki poważnej.

Zdjęcia wykorzystywane w okładkach wykonywał fotograf Maciej Osiecki.

Kaseta zespołu Set Off – On The Other Side (JAM JM 015)
Tył wkładki do kasety JAM JM 015

Współpraca z Pomatonem

Doświadczenie zdobyte przez Janusza Tworzyńskiego w działalności JAM przyczyniło się do powstania spółki Pomaton, późniejszego partnera EMI Group. Kabaj znalazł firmę JAM, która nagrywała kasety. Jej szef Janusz Tworzyński okazał się fanem barda. Rozmówca w drukarni zrobił godzinny wykład na temat poligrafii. Współpraca dotyczyła m.in. pierwszych kaset z twórczością Jacka Kaczmarskiego. Jam wytwarzał kasety dla Pomatonu [...]

Płyty CD

W latach 1991–1992 JAM Phono Co. należał do pierwszych w Polsce wydawców płyt kompaktowych. Płyty tłoczono w Czechach, ponieważ w kraju nie istniała jeszcze infrastruktura produkcyjna. W 1990 roku ukazała się płyta zespołu Kwartet Jorgi, opisana w publikacji World Music: Africa, Europe and the Middle East jako jedno z kluczowych wydań wczesnego okresu polskiej fonografii.

Prawa autorskie

Wydawnictwa JAM posiadały oznaczenia ZAIKS–BIEM, co oznaczało, że wytwórnia nabywała licencje na określoną liczbę kopii poprzez ZAIKS, które wnosiło odpowiednie opłaty do Bureau International de l’Edition Mecanique. W 1993 roku Janusz Tworzyński zakończył działalność wydawniczą, niedługo przed wejściem w życie Ustawy o prawie autorskim z 1994 roku.

Dyskografia

Zobacz też


Przypisy

  1. 1 2 3 Janusz Tworzyński. Intellibit. [dostęp 2025-10-08]. (pol.).
  2. ↑ Janusz Tworzyński. Discogs. [dostęp 2025-10-08]. (ang.).
  3. 1 2 Tomasz Lada: Wszystko jak leci. Polski pop 1990–2000. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2025, s. 18-19. ISBN 978-83-8396-149-1. (pol.).
  4. ↑ PH-U "Transakcja", Biuro wydawn.: Transakcja. Warszawa: PH-U "Transakcja", Biuro wydawn., 1990, s. 79. (pol.).
  5. ↑ Wydawnictwo JAM – blog Echo-JAM. Echo-JAM. [dostęp 2025-10-08]. (pol.).
  6. ↑ JAM (5) – label profile. Discogs. [dostęp 2025-10-08]. (pol.).
  7. ↑ Kwartet Jorgi – JAM CD edition. plativky.blogspot.com. [dostęp 2025-10-08]. (ang.).
  8. ↑ Od Pomatonu do koncernu EMI. Rzeczpospolita. [dostęp 2025-10-08]. (pol.).
  9. ↑ Jakie były początki polskiego przemysłu fonograficznego. Polityka. [dostęp 2025-10-08]. (pol.).
  10. ↑ Pionierskie wydania CD w Polsce. Polskie Radio. [dostęp 2025-10-08]. (pol.).
  11. ↑ World Music: Africa, Europe and the Middle East. London: Rough Guides Ltd, 1999, s. 224. ISBN 1-85828-635-2. (ang.).

Bibliografia