Jacinta Allan

Jacinta Allan
Ilustracja
Jacinta Allan (2024)
Data i miejsce urodzenia

19 września 1973
Bendigo

premierka Wiktorii
Okres

od 27 września 2023
do 28 lipca 2026

Przynależność polityczna

Australijska Partia Pracy

Poprzednik

Daniel Andrews

Następca

Ben Carroll

wicepremierka Wiktorii
Okres

od 27 czerwca 2022
do 27 września 2023

Poprzednik

James Merlino

Następca

Ben Carroll

liderka Australijskiej Partii Pracy w Wiktorii
Okres

od 27 września 2023
do 28 lipca 2026

Poprzednik

Daniel Andrews

Następca

Ben Carroll

Faksymile

Jacinta Marie Allan (ur. 19 września 1973 w Bendigo) – australijska polityczka i działaczka Australijskiej Partii Pracy, w latach 2023–2026 premierka stanu Wiktoria oraz liderka wiktoriańskiej Partii Pracy. W latach 2022–2023 wicepremierka Wiktorii, wielokrotna ministra w rządach stanowych oraz od 1999 roku posłanka do Zgromadzenia Ustawodawczego Wiktorii.

Jest drugą w historii kobietą stojącą na czele rządu stanu Wiktoria (po Joan Kirner(inne języki)) oraz pierwszą od blisko wieku premierką pochodzącą z regionów pozametropolitalnych stanu.

Życiorys

Młodość i wykształcenie

Wychowała się w robotniczej rodzinie w Bendigo w środkowej Wiktorii; jej dziadek William Allan był przewodniczącym miejscowej rady związków zawodowych (Trades Hall Council). Ukończyła Catholic College Bendigo(inne języki), a następnie studia humanistyczne na wydziale zamiejscowym La Trobe University w Bendigo, uzyskując w 1995 roku tytuł Bachelor of Arts (z wyróżnieniem). Przed rozpoczęciem samodzielnej kariery parlamentarnej pracowała jako asystentka polityczna federalnych deputowanych Partii Pracy – Neila O’Keefe’a(inne języki) oraz Steve’a Gibbonsa(inne języki).

Działalność polityczna

We wrześniu 1999 roku, mając 25 lat, wygrała wybory do stanowego Zgromadzenia Ustawodawczego w okręgu Bendigo East(inne języki), pokonując urzędującego posła Partii Liberalnej(inne języki) Michaela Johna(inne języki). Została wówczas najmłodszą parlamentarzystką w dziejach Wiktorii. W okręgu tym uzyskiwała reelekcję w kolejnych wyborach w latach 2002, 2006, 2010, 2014, 2018 oraz 2022.

Stanowiska w rządach stanowych (2002–2023)

W grudniu 2002 roku, w wieku 29 lat, premier Steve Bracks(inne języki) mianował ją ministrą ds. usług edukacyjnych oraz ministrą ds. zatrudnienia i młodzieży – stała się tym samym najmłodszą osobą w historii stanu powołaną na urząd ministerialny. W 2006 roku objęła tekę ministry ds. kobiet, a w gabinecie Johna Brumby’ego (2007–2010) zarządzała resortami rozwoju regionalnego, przemysłu oraz handlu.

W latach 2010–2014, po przejściu Partii Pracy do opozycji, była m.in. rzeczniczką gabinetu cieni ds. rozwoju regionalnego i rolnictwa oraz liderką opozycji w izbie niższej.

Po zwycięstwie wyborczym labourzystów pod wodzą Daniela Andrewsa(inne języki) w 2014 roku powróciła do składu rady ministrów. Sprawowała m.in. funkcję ministry transportu publicznego (2014–2018), ministry zatrudnienia (2014–2016) oraz ministry infrastruktury transportowej (2018–2023). W tym charakterze nadzorowała realizację wielomiliardowego programu modernizacji infrastruktury Wiktorii (tzw. Big Build), w tym bezkolizyjną likwidację ponad 100 przejazdów kolejowo-drogowych w aglomeracji Melbourne, drążenie tunelu metra (Metro Tunnel(inne języki)) oraz przygotowania do obwodowej linii kolejowej Suburban Rail Loop(inne języki). W czerwcu 2022 roku została wybrana na wiceprzewodniczącą wiktoriańskiej Partii Pracy i zaprzysiężona na urząd wicepremierki Wiktorii.

Premierka Wiktorii

Po niespodziewanej rezygnacji Daniela Andrewsa we wrześniu 2023 roku Allan została wybrana przez parlamentarną frakcję Partii Pracy na nową liderkę partii, pokonując wewnątrzpartyjną konkurencję po wycofaniu się Bena Carrolla(inne języki) (który objął funkcję jej zastępcy). 27 września 2023 roku gubernatorka stanu Wiktoria Margaret Gardner(inne języki) zaprzysięgła ją na 49. premierkę stanu Wiktoria.

Jako szefowa rządu stanowego skoncentrowała się na kwestiach kryzysu mieszkaniowego (m.in. ułatwienia w zagęszczaniu zabudowy miejskiej w pobliżu węzłów przesiadkowych), rozbudowie opieki zdrowotnej dla kobiet oraz procesie pojednania z rdzenną ludnością Australii, wspierając prace komisji ds. prawdy i sprawiedliwości Yoorrook Justice Commission(inne języki) oraz negocjacje historycznego stanowego traktatu z Aborygenami.

28 lipca 2026 roku, w obliczu spadku poparcia społecznego, kontrowersji wokół sektora budowlanego oraz utraty poparcia w łonie stanowego klubu parlamentarnego przed zbliżającymi się wyborami, Allan zrezygnowała ze stanowiska premierki i liderki Partii Pracy, a funkcję szefa rządu objął jej dotychczasowy zastępca Ben Carroll. 14 sierpnia tego samego roku zapowiedziała całkowite odejście z polityki i rezygnację z ubiegania się o reelekcję w okręgu Bendigo East w listopadowych wyborach, kończąc tym samym 27-letnią karierę parlamentarną.

Życie prywatne

Jej mężem jest Yorick Piper, wieloletni działacz związkowy. Para ma dwoje dzieci i mieszka na stałe w Bendigo.

Przypisy

  1. 1 2 3 Benita Kolovos, Adeshola Ore, Jacinta Allan named as new premier of Victoria, „The Guardian”, 27 września 2023, ISSN 0261-3077 [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  2. ↑ Philtimes, Jacinta Allan is Victoria’s 49th Premier [online], The Philippine Times, 27 września 2023 [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  3. 1 2 3 4 Benita Kolovos, Jacinta Allan: how a ‘daughter of workers’ rose to Victorian premier – then came undone, „The Guardian”, 28 lipca 2026, ISSN 0261-3077 [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 Jacinta Allan [online], Parlament Wiktorii [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  5. 1 2 Rosemary Francis, Allan, Jacinta Marie, „The Australian Women’s Register”, 30 lipca 2026, AWE1293 [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  6. 1 2 Rachael Ward, Jacinta Allan wins race to become Victorian premier [online], InDaily, 27 września 2023 [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  7. ↑ Who is Jacinta Allan? The country girl and political survivor now leading Victoria, „ABC News”, 27 września 2023 [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  8. ↑ Bendigo East District [online], Victorian Electoral Commission [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  9. ↑ Benita Kolovos, Victoria’s new premier: who is Jacinta Allan and what can we expect from her leadership?, „The Guardian”, 27 września 2023, ISSN 0261-3077 [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  10. ↑ Zareh Ghazarian, Who is Jacinta Allan, Victoria’s new premier?, The Conversation, 27 września 2023, DOI: 10.64628/AA.4f3cs7ujm [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  11. ↑ Adeshola Ore, Victorian premier confronts ‘bloody stains of colonisation’ at historic Indigenous truth-telling inquiry, „The Guardian”, 29 kwietnia 2024, ISSN 0261-3077 [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  12. ↑ Australian Associated Press, Ben Carroll crowned Labor leader after caucus stoush, „West Vic News”, 28 lipca 2026 [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  13. ↑ Jacinta Allan to leave Victorian politics after 27 years, „TA NEA”, 14 sierpnia 2026 [dostęp 2026-10-16] (ang.).

Linki zewnętrzne