Jacinta Allan (2024) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| premierka Wiktorii | |
| Okres |
od 27 września 2023 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| wicepremierka Wiktorii | |
| Okres |
od 27 czerwca 2022 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| liderka Australijskiej Partii Pracy w Wiktorii | |
| Okres |
od 27 września 2023 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
Jacinta Marie Allan (ur. 19 września 1973 w Bendigo) – australijska polityczka i działaczka Australijskiej Partii Pracy, w latach 2023–2026 premierka stanu Wiktoria oraz liderka wiktoriańskiej Partii Pracy. W latach 2022–2023 wicepremierka Wiktorii, wielokrotna ministra w rządach stanowych oraz od 1999 roku posłanka do Zgromadzenia Ustawodawczego Wiktorii.
Jest drugą w historii kobietą stojącą na czele rządu stanu Wiktoria (po Joan Kirner) oraz pierwszą od blisko wieku premierką pochodzącą z regionów pozametropolitalnych stanu.
Wychowała się w robotniczej rodzinie w Bendigo w środkowej Wiktorii; jej dziadek William Allan był przewodniczącym miejscowej rady związków zawodowych (Trades Hall Council). Ukończyła Catholic College Bendigo, a następnie studia humanistyczne na wydziale zamiejscowym La Trobe University w Bendigo, uzyskując w 1995 roku tytuł Bachelor of Arts (z wyróżnieniem). Przed rozpoczęciem samodzielnej kariery parlamentarnej pracowała jako asystentka polityczna federalnych deputowanych Partii Pracy – Neila O’Keefe’a oraz Steve’a Gibbonsa.
We wrześniu 1999 roku, mając 25 lat, wygrała wybory do stanowego Zgromadzenia Ustawodawczego w okręgu Bendigo East, pokonując urzędującego posła Partii Liberalnej Michaela Johna. Została wówczas najmłodszą parlamentarzystką w dziejach Wiktorii. W okręgu tym uzyskiwała reelekcję w kolejnych wyborach w latach 2002, 2006, 2010, 2014, 2018 oraz 2022.
W grudniu 2002 roku, w wieku 29 lat, premier Steve Bracks mianował ją ministrą ds. usług edukacyjnych oraz ministrą ds. zatrudnienia i młodzieży – stała się tym samym najmłodszą osobą w historii stanu powołaną na urząd ministerialny. W 2006 roku objęła tekę ministry ds. kobiet, a w gabinecie Johna Brumby’ego (2007–2010) zarządzała resortami rozwoju regionalnego, przemysłu oraz handlu.
W latach 2010–2014, po przejściu Partii Pracy do opozycji, była m.in. rzeczniczką gabinetu cieni ds. rozwoju regionalnego i rolnictwa oraz liderką opozycji w izbie niższej.
Po zwycięstwie wyborczym labourzystów pod wodzą Daniela Andrewsa w 2014 roku powróciła do składu rady ministrów. Sprawowała m.in. funkcję ministry transportu publicznego (2014–2018), ministry zatrudnienia (2014–2016) oraz ministry infrastruktury transportowej (2018–2023). W tym charakterze nadzorowała realizację wielomiliardowego programu modernizacji infrastruktury Wiktorii (tzw. Big Build), w tym bezkolizyjną likwidację ponad 100 przejazdów kolejowo-drogowych w aglomeracji Melbourne, drążenie tunelu metra (Metro Tunnel) oraz przygotowania do obwodowej linii kolejowej Suburban Rail Loop. W czerwcu 2022 roku została wybrana na wiceprzewodniczącą wiktoriańskiej Partii Pracy i zaprzysiężona na urząd wicepremierki Wiktorii.
Po niespodziewanej rezygnacji Daniela Andrewsa we wrześniu 2023 roku Allan została wybrana przez parlamentarną frakcję Partii Pracy na nową liderkę partii, pokonując wewnątrzpartyjną konkurencję po wycofaniu się Bena Carrolla (który objął funkcję jej zastępcy). 27 września 2023 roku gubernatorka stanu Wiktoria Margaret Gardner zaprzysięgła ją na 49. premierkę stanu Wiktoria.
Jako szefowa rządu stanowego skoncentrowała się na kwestiach kryzysu mieszkaniowego (m.in. ułatwienia w zagęszczaniu zabudowy miejskiej w pobliżu węzłów przesiadkowych), rozbudowie opieki zdrowotnej dla kobiet oraz procesie pojednania z rdzenną ludnością Australii, wspierając prace komisji ds. prawdy i sprawiedliwości Yoorrook Justice Commission oraz negocjacje historycznego stanowego traktatu z Aborygenami.
28 lipca 2026 roku, w obliczu spadku poparcia społecznego, kontrowersji wokół sektora budowlanego oraz utraty poparcia w łonie stanowego klubu parlamentarnego przed zbliżającymi się wyborami, Allan zrezygnowała ze stanowiska premierki i liderki Partii Pracy, a funkcję szefa rządu objął jej dotychczasowy zastępca Ben Carroll. 14 sierpnia tego samego roku zapowiedziała całkowite odejście z polityki i rezygnację z ubiegania się o reelekcję w okręgu Bendigo East w listopadowych wyborach, kończąc tym samym 27-letnią karierę parlamentarną.
Jej mężem jest Yorick Piper, wieloletni działacz związkowy. Para ma dwoje dzieci i mieszka na stałe w Bendigo.