| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Republika | |||||
| Burmistrz |
Jewgenij Grigorjew | ||||
| Powierzchnia |
122 km² | ||||
| Wysokość |
95 m n.p.m. | ||||
| Populacja (2021) |
| ||||
| • liczba ludności |
330 615 | ||||
| • gęstość |
2647,43 os./km² | ||||
| Nr kierunkowy |
+7 (41 12) | ||||
| Kod pocztowy |
677000–677999 | ||||
Położenie na mapie Jakucji | |||||
Położenie na mapie Rosji | |||||
| Strona internetowa | |||||
Jakuck (ros. Якутск Jakutsk, jakuc. Дьокуускай D´okuuskaj) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w północno-wschodniej Syberii, położone na lewym brzegu Leny. Jest stolicą i największym miastem Jakucji.
Jakuck został założony w 1632 przez Piotra Biekietowa jako warownia kozacka. Ważny ośrodek administracyjny, naukowo-kulturalny oraz przemysłowy północno-wschodniej Syberii. Działają port lotniczy Jakuck, lotnisko Magan oraz port rzeczny na Lenie. W Jakucku znajduje się muzeum mamutów.
Miasto jest położone na wiecznej zmarzlinie (wszystkie budynki muszą być posadowione na palach), w niedużej – jak na warunki syberyjskie – odległości (900 km) od bieguna zimna półkuli północnej (Wierchojańsk, −70 °C). Klimat jest wybitnie kontynentalny: bardzo długa i mroźna zima (średnia temperatura dnia w styczniu −38,6 °C, absolutne minimum −64,4 °C odnotowano w lutym 1891), krótkie, acz ciepłe lato (średnia temperatura dnia w lipcu 19,5 °C, absolutne maksimum 38,4 °C odnotowano w lipcu 2011).
Ludność stanowią głównie Rosjanie oraz Jakuci. Miasto jest siedzibą eparchii jakuckiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.
Przemysł wydobywczy (diamenty, złoto), spożywczy, garbarski, metalowy. Złoża diamentów eksploatowane od 1983 r.
W 1982 roku miasto zostało odznaczone Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy.
Jakuck położony jest na lewym brzegu Leny. Z resztą rosyjskiej sieci drogowej jest połączony poprzez prom, kursujący latem, oraz rzeką Lenę, przez którą możliwy jest przejazd zimą, kiedy jest zamarznięta. Miasto posiada dwa lotniska:
Na prawym brzegu Leny obok Jakucka znajduje się miejscowość Niżnij Biestiach, które leży w pobliżu skrzyżowania 3 głównych autostrad w okolicy. Ma dworzec autobusowy i kolejowy.
Planowane jest połączenie kolejowe z Koleją Bajkalsko-Amurską (BAM), zarówno do Jakucka właściwego, jak i – bez przeprawy przez Lenę – do Niżnego Bestiachu. Po wybudowaniu pierwszego mostu, 3-kilometrowego drogowo-kolejowego; budowa miała trwać w latach 2009–2013 w okolicy wsi Stara Tabaga 40 km na południe od miasta, ale została odłożona poza 2020 roku. ze względu na przerzucenie środków na budowę mostu w Cieśninie Kerczeńskiej. Północna odnoga BAM-u została dociągnięta[kiedy?] 260 km na południe od Jakucka, nieco na północ od Tommotu.
W październiku 2024 roku rozpoczęła się budowa przeprawy drogowej – Mostu Leńskiego, dzięki której miasto Jakuck zyska całoroczne połączenie z resztą rosyjskiej sieci drogowej, a wiercenia pod filary na prawym brzegu Leny rozpoczęły się w marcu 2025 roku.
W mieście działa Sacha Państwowa Akademia Pedagogiczna, uniwersytet (założony w 1956), Instytut Badania Wiecznej Zmarzliny.