Wieloletniepnącza, które w zależności od gatunku wiją się zgodnie z ruchem wskazówek zegara lub przeciwnie. Ich pędy są w zależności od gatunku rozgałęzione lub nie, smukłe lub oskrzydlone, kanciaste lub obłe na przekroju, nagie lub niekiedy pokryte cierniami.
Kłącza lub duże, mięsiste bulwy, zdrewniałe bądź odnawiające się co roku, bardzo zróżnicowane między gatunkami pod względem liczby, wielkości i kształtu. Pędy są pnące i wijące się, osiągają długość 2–12 (–40) m. Są wytrzymałe, u podstawy często zdrewniałe, z podłużnymi skrzydełkami.
Ulistnienie zazwyczaj skrętoległe. Liście pojedyncze, o sercowatej nasadzie i zaostrzonym wierzchołku skierowanym ku dołowi, unerwienie dłoniaste. Liście mogą być również dłoniasto złożone, z 3–5 klapami lub listkami o unerwieniu pierzastym. Ogonki liściowe posiadają zgrubienia (poduszeczki) na obu końcach. W kątach liści często wykształcają się w bulwki przybyszowe.
Kwiatostany wyrastają z kątów liści, są jednopłciowe, w formie grona lub kłosa. Kwiaty męskie zazwyczaj drobne, zielone, podczas kwitnienia otwierają się tylko nieznacznie, ich okwiat składa się z dwóch okółków po trzy listki. Pręcików jest 6, wszystkie są płodne. Kwiaty żeńskie występują zazwyczaj w znacznie mniejszej liczbie. Listki okwiatu są mięsiste i podczas kwitnienia otwierają się szerzej. Zalążnia jest dolna, trójkomorowa, z trzema znamionami.
Trójkomorowa torebka o długości 1–3 cm, zaopatrzona w 3 skrzydełka lub wyraźne krawędzie. Owoc pęka po dojrzeniu. Nasiona są spłaszczone, z brzegami częściowo lub całkowicie oskrzydlonymi.
Biologia
Niektóre dziko rosnące gatunki – takie jak Dioscorea deltoidea, Dioscorea prazeri, Dioscorea tokoro oraz Dioscorea zingiberensis ze Starego Świata, a także Dioscorea floribunda z Ameryki Środkowej i Wenezueli zawierają diosgeninę, która może służyć jako prekursor w produkcji doustnych środków antykoncepcyjnych, hormonów płciowych oraz kortykosteroidów.
Rodzaj należący do rodziny pochrzynowatych (Dioscoreaceae), rzędu pochrzynowców (Dioscoreales), kladu jednoliściennych w obrębie okrytonasiennych. W ścisłym ujęciu rodziny (Dioscoreaceaes.str.) jedyny jej przedstawiciel. W szerokim ujęciu (Dioscoreaceaes.l.) ujmowany w monotypowy klad Dioscorea.
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Lilianae Takht., rząd pochrzynowce (Dioscoreales Hook.f.), rodzina pochrzynowate (Dioscoreaceae R. Br.Barnh.), podrodzina Dioscoreoideae (R. Br.) Arn., plemię Dioscoreeae Bernh., rodzaj pochrzyn (Dioscorea L.).
Podrodzaje
subg. Dioscorea, obejmujący 35 gatunków występujących na obszarze klimatu umiarkowanego, w tym Dioscorea villosa
subg. Helmia (Kunth) Bentham & J.D.Hooker<, obejmujący około 600 gatunków występujących na obszarze klimatu tropikalnego lub ciepłego klimatu umiarkowanego
Wiele gatunków z tego rodzaju jest uprawianych ze względu na jadalne bulwy i owoce. Bulwy spożywa się po obróbce cieplnej lub wymoczeniu, aby usunąć toksyczne alkaloidy – dioskoryny. Mogą służyć do przygotowania potrawy zwanej fufu. Mylone bywają z bulwami batata.
Skład bulw przypomina zawartość ziemniaka. Występuje w nich około 28% skrobi, także witamina A i C (około 5 mg/100 g), wapń, żelazo i potas. 100 g bulw dostarcza 452 kJ (105 kcal). Po ugotowaniu taka sama ilość zawiera 133 kcal.
Przypisy
↑Michael A.M.A.RuggieroMichael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI:10.1371/journal.pone.0119248, PMID:25923521, PMCID:PMC4418965 [dostęp 2020-02-20](ang.).
12345678Dioscorea.PROSEA - Plant Resources of South East Asia.[dostęp 2026-10-23].
↑Encyklopedia Powszechna PWN.T.2. G-M.Warszawa:Państwowe Wydawnictwo Naukowe,1974,s.326.
↑GeoffreyG.BurnieGeoffreyG., GordonG.CheersGordonG., SueS.ForresterSueS., DeniseD.GreigDeniseD., Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN3-8331-1916-0, OCLC271991134.
123Dioscorea.Flora of North America.[dostęp 2026-10-23].
.jpg)
