Jan Budkiewicz

Jan Budkiewicz
Data i miejsce urodzenia

19 maja 1934
Warszawa

Data i miejsce śmierci

2 sierpnia 2022
Warszawa

Zawód, zajęcie

publicysta, krytyk filmowy, scenarzysta, reżyser

Alma Mater

Uniwersytet Warszawski, WSTiF w Łodzi

Stanowisko

poseł na Sejm II kadencji (1993–1997)

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 40-lecia Polski Ludowej Odznaka Honorowa za Zasługi dla Ochrony Pracy
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (złota)

Jan Edward Budkiewicz (ur. 19 maja 1934 w Warszawie, zm. 2 sierpnia 2022 tamże) – polski publicysta, krytyk filmowy, scenarzysta i reżyser, działacz związkowy, poseł na Sejm II kadencji (1993–1997).

Życiorys

Syn Bronisława i Wiktorii. W latach 1952–1956 studiował na Wydziale Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego (specjalizacja krytyka filmowa), a w latach 1958–1963 – w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera (dyplom w 1966). Podczas studiów filmowych zrealizował osiem etiud, w tym Wiślane teatrum z 1961 i Opowiadanie niemoralne z 1963, które wyróżniono nagrodami na festiwalu etiud PWSFTviT w 1964.

Należał do Związku Młodzieży Polskiej oraz Zrzeszenia Studentów Polskich. Zainicjował powstanie, następnie przewodniczył pierwszemu w Polsce Dyskusyjnemu Klubowi Filmowemu Po prostu (Zygzakiem). Był współzałożycielem Federacji Dyskusyjnych Klubów Filmowych. Jako krytyk filmowy i publicysta kulturalny współpracował czasopismami „Nowa Wieś”, „Sztuka Filmowa”, „Głos Pracy”, „Ekran”

Jako reżyser filmów dokumentalnych debiutował w 1965, pierwszy film fabularny wyreżyserował w 1971. Był scenarzystą i reżyserem kilku fabularnych filmów, telewizyjnych i kinowych powstałych w latach 70. i 80. Najbardziej znany z nich to Dekameron 40, czyli cudowne przytrafienie pewnego nieboszczyka z udziałem aktorów z Polski i Bułgarii (m.in. Hanny Skarżanki). Był reżyserem w Przedsiębiorstwie Realizacji Filmów „Zespoły Filmowe” (od 1964). Współpracował (m.in. jako drugi reżyser) przy filmach Janusza Nasfetera, Aleksandra Forda, Jerzego Gruzy, Andrzeja Wajdy czy Siergieja Bondarczuka.

W latach 1978–1980 był sekretarzem rady reżyserów w Stowarzyszeniu Filmowców Polskich. W 1981 został przewodniczącym związku, a w 1984 przewodniczącym Federacji Związków Zawodowych Pracowników Kultury i Sztuki, zrzeszonej w Ogólnopolskim Porozumieniu Związków Zawodowych. Członek rady, a także prezydium OPZZ. Był członkiem komisji kultury Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego. Od 1984 do 1990 członek Narodowej Rady Kultury. W 2020 powołany w skład Rady ds. Unii Europejskiej przy marszałku województwa mazowieckiego.

W latach 1993–1997 sprawował mandat posła na Sejm II kadencji, uzyskał go jako bezpartyjny kandydat z listy ogólnopolskiej Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Zasiadał w Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych, Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich. Od 1998 do 2002 był radnym Warszawy.

Współtwórca publikacji DSS/Wspomnienia o Dziennikarskiej Spółdzielni Satyrycznej (2005), Grzeszni – niezlustrowani. Wspomnienia absolwentów Wydziału Dziennikarskiego Uniwersytetu Warszawskiego (rocznik 1952–1956) (w trzech częściach: 2000, 2003 i 2014). Autor książek Moje posłowanie. Niektóre wystąpienia. Dokumenty (1997) oraz Samolustracja w niedorzeczu Wisły (2019).

Zawarł związek małżeński z Kamilą Balcerską, miał dwie córki: Joannę i Zofię. Pochowany na cmentarzu w Radości.

Twórczość

Filmy dokumentalne
Filmy fabularne
Spektakle teatralne (reżyseria)

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Strona sejmowa posła II kadencji. [dostęp 2020-05-17].
  2. 1 2 Nekrolog: Jan Budkiewicz. wyborcza.pl, 4 sierpnia 2022. [dostęp 2022-08-04].
  3. 1 2 Jan Budkiewicz. rejestry-notarialne.pl. [dostęp 2022-11-01].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Elżbieta Ciborska: Leksykon polskiego dziennikarstwa. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa, 2000, s. 73–74. ISBN 83-7151-330-5.
  5. 1 2 3 4 5 6 Jan Budkiewicz w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2020-05-17].
  6. ↑ Dekameron 40, czyli cudowne przytrafienie pewnego nieboszczyka – obsada, aktorzy. telemagazyn.pl. [dostęp 2020-06-28].
  7. ↑ Władze Federacji. fzzpkis.pl. [dostęp 2020-06-28].
  8. ↑ Powstała Rada ds. Unii Europejskiej przy marszałku województwa mazowieckiego. mazovia.pl, 7 września 2020. [dostęp 2020-10-18].
  9. ↑ Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 września 1993 r. o wynikach wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 19 września 1993 r. (M.P. z 1993 r. Nr 50, poz. 470 (ISAP)).
  10. ↑ Rada Miasta Stołecznego Warszawy. Informator. Warszawa: Miasto Stołeczne Warszawa, 2019, s. 31. [dostęp 2020-06-10].
  11. ↑ Wspomnienia o dziennikarskiej Spółdzielni Satyrycznej/DSS. Katalog Biblioteki Narodowej. [dostęp 2020-06-28].
  12. ↑ Budkiewicz, Jan. Katalog Biblioteki Narodowej. [dostęp 2020-06-10].
  13. ↑ Jan Budkiewicz, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-04-09].
  14. ↑ M.P. z 2004 r. Nr 48, poz. 813 (ISAP) – pkt 19.
  15. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 5, poz. 86 (ISAP) – pkt 12.
  16. ↑ Na kongresie Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych. pip.gov.pl, maj 2010. [dostęp 2014-08-23].

Bibliografia

Linki zewnętrzne