Jan Cervus

Jan Cervus
Data i miejsce urodzenia

1500
Tuchola

Data śmierci

ok. 1557

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Prezbiterat

1541

Jan Cervus, Jan Tucholczyk (ur. ? w Tucholi, zm. ok. 1557) – polski prawnik, gramatyk, leksykograf, duchowny, wykładowca Akademii Krakowskiej.

Życiorys

Pochodził z Tucholi. Jego prawdziwe nazwisko brzmiało zapewne Jelonek (łac. Cervus). W 1523 został bakałarzem sztuk wyzwolonych Akademii Krakowskiej. Następnie był nauczycielem w szkole cysterskiej w Jędrzejowie. Napisał wówczas podręcznik teologii pastoralnej. W 1530 powrócił do Krakowa, gdzie prowadził wykłady z gramatyki łacińskiej. Stale znajdował się w trudnej sytuacji materialnej. W 1531 został mistrzem sztuk wyzwolonych. Prowadził też nieregularnie wykłady w Akademii Krakowskiej równocześnie studiując prawo. W 1534 objął stanowisko rektora szkoły katedralnej we Lwowie. W 1539 zrezygnował z tego stanowiska. Rok później został kanonikiem katedralnym we Lwowie. W 1541 przyjął święcenia kapłańskie. Jego dalsze losy nie są znane.

Twórczość

Wydał podręczniki prawnicze Jego głównym dziełem jest praca Farrago actionum juris Magdeburgensis (1531), która jest najobszerniejszym polskim traktatem na temat prawa miejskiego. Praca zawiera słowniczek polskich wyrazów prawniczych. Cieszyła się dużą popularnością, została uznana za najlepsze w pierwszej połowie XVI wieku osiągnięcie polskiej leksykografii łacińskiej. Jest też autorem gramatyki łacińskiej (1533), która zawiera polskie tłumaczenia przykładów deklinacyjnych.

Wybrane prace:

Przypisy

  1. 1 2 3 Jan Cervus Tucholczyk (Jelonek) [online], Poznaj Bory Tucholskie 🌲, 18 września 2016 [dostęp 2026-07-24].
  2. 1 2 3 Encyklopedia języka polskiego pod red. Stanisława Urbańczyka. Wrocław itd.: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992, s. 131.
  3. ↑ Methodvs sacramentorvm Sancte Ecclesiae Catholice, recens ex litteris et canonibus sacris / collecta et recognita a Ioanne Cervo Tucholien[sis]. Adiecte svnt qvedam orationes deuotissime sanctorum patrum, Basilij Magni et Ioannis Chrisostomi de co[m]munione Eucharistiae. Item modus confitendi Andree episcopi Hispani ... [online], polona.pl [dostęp 2020-09-16].

Bibliografia

Linki zewnętrzne