| Pełne imię i nazwisko |
Jan Władysław Chylewski |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
27 czerwca 1891 |
| Data i miejsce śmierci |
wiosna 1940 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
komendant szkoły |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Jan Władysław Chylewski (ur. 27 czerwca 1891 w Łękach Wielkich, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Syn Adama i Antoniny z Chylewskich, urodzony 27 czerwca 1891 w Łękach Wielkich, w powiecie kościańskim. W Ostrowie Wielkopolskim uczęszczał do gimnazjum humanistycznego, gdzie zdał egzamin dojrzałości. Od 1912 do 1913 był studentem prawa na Uniwersytecie w Berlinie, gdzie ukończył dwa semestry. Następnie, po zaliczeniu półrocznej praktyki kupieckiej, zdobył uprawnienia kupca zbożowego.
W czasie I wojny światowej, w latach 1914–1918 służył w armii niemieckiej, gdzie przydzielono go do 12 pułku artylerii polowej. W 1917 otrzymał nominację na podporucznika. Do maja 1918 walczył na froncie rosyjskim, a 31 grudniu 1918 został zdemobilizowany.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w styczniu 1919 ochotniczo wstąpił do Wojska Polskiego. Jako dowódca 1 baterii 1 dywizjonu artylerii ciężkiej wielkopolskiej wziął udział w powstaniu wielkopolskim, gdzie walczył m.in. pod miejscowością Dębogóra z niemieckim pociągiem pancernym. W 1919 został zweryfikowany do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i przydzielony do 17 pułku artylerii ciężkiej, wraz z którym uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W jednostce tej służył do 1921, kiedy to został przydzielony do 7 pułku artylerii ciężkiej. Za postawę wykazaną w czasie walki, w 1922 odznaczono go orderem „Virtuti Militari” V klasy, a w uzasadnieniu jego nadania, czytamy m.in.:
30 maja 1920 r. został przydzielony ze swoją baterią do grupy piech. kpt. Nowaczyńskiego. Po zajęciu przez piechotę przyczółka mostowego w m. Krzywicze urządził natychmiast posterunek obserwacyjny na wieży kościoła, nie zwracając uwagi na to, że artyleria nieprzyjaciela sypie granat za granatem w najbliższe okolice kościoła. Widząc, że piechota nasza nie mogła poruszyć się naprzód, ponieważ nie pozwalały na to kaemy nieprzyjaciela, kierując osobiście ogniem swych haubic, kilkoma celnymi strzałami unieszkodliwił je. Obserwując, że nieprzyjaciel przygotowuje w pobliskich wioskach znaczne siły do kontrataku, skierował ogień swych haubic w tym kierunku, w wyniku czego gromadzące się kolumny nieprzyjaciela rozpierzchły się w panice. W międzyczasie artyleria nieprzyjaciela kierowała ogień na wieżę kościoła. Mimo, że szrapnele pękały w pobliżu okna wieży, z którego kierował ogniem, por. Chylewski nie opuścił stanowiska, lecz spokojnie kierował dalej ogniem swych dział. Stwierdzając, skąd strzela bateria nieprzyjaciela, ostrzelał ją i zmusił do milczenia.
14 lutego 1922 przeniesiono go do rezerwy. Od 10 stycznia 1923 ponownie wrócił do służby. W 1928 został mianowany majorem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i służył w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii. Od 1930 służył w 8 pułku artylerii ciężkiej jako dowódca dyonu. 28 czerwca 1933 został przesunięty na stanowisko kwatermistrza pułku. 24 stycznia 1934 został awansowany na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1934 i 13. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W czerwcu 1934 został przeniesiony do 2 pułku artylerii ciężkiej w Chełmie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. 2 sierpnia 1937 objął obowiązki komendanta Mazowieckiej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii nr 2 w Zambrowie.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 był komendantem SPRArt. Kadra Mazowieckiej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii wraz z kadrą Wołyńskiej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii została skierowana do Włodzimierza Wołyńskiego. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939, kilkunastu oficerów dostało się do niewoli sowieckiej, wśród nich Jan Chylewski. Następnie osadzono go w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownika. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Był kawalerem.
W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, pułkownik Jan Chylewski został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci, przy Klasztorze Franciszkanów, Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej Opiekunki Rodzin w Pilicy.