Jan Draus

Jan Draus
Ilustracja
Jan Draus (2025)
Państwo działania

Polska

Data i miejsce urodzenia

25 marca 1952
Kolbuszowa

Profesor nauk humanistycznych
Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Doktorat

1981

Habilitacja

1994

Profesura

2000

Nauczyciel akademicki
Uniwersytet

Uniwersytet Rzeszowski

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Wolności i Solidarności
Multimedia w Wikimedia Commons

Jan Marian Draus (ur. 25 marca 1952 w Kolbuszowej) – polski historyk, polityk i nauczyciel akademicki, profesor nauk humanistycznych, senator II kadencji, członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej.

Życiorys

Syn Franciszka i Heleny. W latach 1967–1971 uczęszczał do kolbuszowskiego liceum, którego jest absolwentem. Ukończył w 1976 studia historyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1981 uzyskał stopień doktora, a w 1994 doktora habilitowanego (w Instytucie Historii Nauki PAN). W 2000 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych. Został nauczycielem akademickim w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Rzeszowie, a w 2001 na nowo powołanym Uniwersytecie Rzeszowskim. Był też wykładowcą na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Od 2001 był rektorem Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Przemyślu, w 2006 przekształconej w Państwową Wyższą Szkołę Wschodnioeuropejską. Opublikował m.in. kilkanaście pozycji książkowych o tematyce historycznej. Był również redaktorem naczelnym Encyklopedii Rzeszowa.

W drugiej połowie lat 70. był współpracownikiem Komitetu Obrony Robotników i Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR” oraz wykładowcą Towarzystwa Kursów Naukowych. W 1980 został przewodniczącym komisji zakładowej „Solidarności” w WSP w Rzeszowie, a następnie współpracował z podziemnymi strukturami związku. Był członkiem Komitetu Obywatelskiego. Wchodził także w skład zarządu Klubu Inteligencji Katolickiej w Rzeszowie. Od 1991 do 1993 sprawował mandat senatora II kadencji, wybranego z lokalnego komitetu Regionalne Forum Wyborcze. Zasiadał w klubie parlamentarnym Konwencja Polska. W wyborach parlamentarnych w 1993 bez powodzenia ubiegał się o reelekcję, startując w województwie rzeszowskim z ramienia KW „Zjednoczenie Polskie”. W latach 1994–1998 był wicedyrektorem Radia Rzeszów.

W 1999 został powołany w skład Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej, w 2007 z inicjatywy posłów PiS wybrany na drugą kadencję. Zakończył pełnienie tej funkcji w 2011 w związku z likwidacją Kolegium IPN. Kolejny raz został członkiem tego ciała po jego ponownym utworzeniu w 2016, a w 2023 został wybrany na następną kadencję. Obejmował funkcję przewodniczącego tego gremium. Został członkiem rady programowej Fundacji im. Janusza Kurtyki. W 2023 wszedł w skład rady fundacji Europa Karpat.

Został członkiem komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025.

Jest bratem Ewy Draus.

Odznaczenia i wyróżnienia

W 2015 prezydent Bronisław Komorowski odznaczył go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2017 został wyróżniony Medalem „Polonia Semper Fidelis”, w 2018 otrzymał Krzyż Wolności i Solidarności oraz Medal 100-lecia Odzyskania Niepodległości. W 1991 został uhonorowany Nagrodą Miasta Rzeszowa, w 2012 rada miejska w Przemyślu nadała mu tytuł honorowego obywatela tego miasta.

Publikacje

Przypisy

  1. ↑ Dane osoby z katalogu osób „rozpracowywanych”. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2023-05-20].
  2. ↑ Jan Draus. List prof. dr hab. Jana Drausa. „Ziemia Kolbuszowska”, s. 6–7, czerwiec 2012. [dostęp 2025-06-28].
  3. 1 2 3 Prof. dr hab. Jan Draus. ipn.gov.pl. [dostęp 2017-12-30].
  4. ↑ Jolanta Ziobro. Minister wręczył nominacje. „Tygodnik Sanocki”, s. 2, 18 maja 2001.
  5. ↑ Encyklopedia Rzeszowa. WordCat. [dostęp 2023-05-24]. (ang.).
  6. 1 2 3 4 Kto jest kim w polityce polskiej. Warszawa: PAI, 1993, s. 66. ISBN 83-223-2645-9.
  7. ↑ Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 września 1993 r. o wynikach wyborów do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 19 września 1993 r. (M.P. z 1993 r. Nr 50, poz. 471 (ISAP)).
  8. ↑ Sejm wybrał członków Kolegium IPN. rp.pl, 23 czerwca 2016. [dostęp 2016-06-23].
  9. ↑ Sejm powołał członków Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej. dzieje.pl, 17 czerwca 2023. [dostęp 2023-06-22].
  10. ↑ Rada Programowa. fundacjakurtyki.pl. [dostęp 2025-03-01].
  11. ↑ Europa Karpat. rejestr.io. [dostęp 2025-03-02].
  12. ↑ Komitet poparcia Karola Nawrockiego. wszystkoconajwazniejsze.pl, 6 grudnia 2024. [dostęp 2025-04-26].
  13. ↑ Ewa Draus wojewodą. nowiny24.pl, 1 grudnia 2005. [dostęp 2017-12-30].
  14. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 marca 2015 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2015 r. poz. 434 (ISAP)).
  15. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 września 2018 r. o nadaniu odznaczeń (M.P. z 2018 r. poz. 1132 (ISAP)).
  16. 1 2 Wanda Tarnawska, Draus Jan, [w:] Encyklopedia Solidarności [online], Instytut Pamięci Narodowej [dostęp 2023-05-24].
  17. ↑ Honorowi Obywatele Przemyśla. przemysl.pl. [dostęp 2013-02-21].

Bibliografia

Linki zewnętrzne