Jan Gebauer

Jan Gebauer
Ilustracja
Państwo działania

 Austro-Węgry

Data i miejsce urodzenia

8 września 1838
Úbislavice

Data i miejsce śmierci

25 maja 1907
Praga

Profesor nauk filologicznych
Specjalność: filologia czeska, filologia słowiańska
Doktor honoris causa
Uniwersytet Jagielloński – 1900
Nauczyciel akademicki
Uczelnia

Uniwersytet Karola

Rektor Uniwersytetu Karola
podpis
Multimedia w Wikimedia Commons
Grób Jana Gebauera w Pradze

Jan Gebauer (ur. 8 września 1838 w Ubislavicach, zm. 25 maja 1907 w Pradze) – czeski filolog i językoznawca, profesor filologii czeskiej i słowiańskiej na Uniwersytecie w Pradze, w roku akademickim 1899-1900 rektor uczelni.

Ukończył gimnazjum w Jiczynie. Początkowo studiował teologię, ale po trzech semestrach zmienił kierunek na lingwistykę. Poznawał filologię słowiańską, niemiecką, klasyczną i indoeuropejską. Gebauer był twórcą nowej gramatyki czeskiej i nowoczesnego sposobu historycznych badań naukowych w dziedzinie czeskiego językoznawstwa. Był autorem nieukończonego „Słownika języka staroczeskiego” (Slovník staročeský) i „Historycznej gramatyki języka czeskiego” (Historická mluvnice jazyka českého). Z profesorem Tomaszem G. Masarykiem zwycięsko przeprowadził naukowo-literacką kampanię przeciw autentyczności rękopisów królowodworskiego i zielonogórskiego, uważanych dawniej za najstarszy zabytek literatury czeskiej, a w rzeczywistości będących falsyfikatami z okresu odrodzenia narodowego (początek XIX wieku). Jan Gebauer opublikował hasło encyklopedyczne poświęcone Kaszubom. Artykuł zatytułowany Kašubi ukazał się w 1865 roku w czwartym tomie czeskiej encyklopedii ogólnej Slovník naučný. Tekst ten stanowił pierwszą w Czechach całościową i zwartą informację naukową na temat kaszubskiej ludności, języka oraz kultury.

W 1900 r. przyznano mu tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Przypisy

  1. 1 2 Zbigniew Gołąb, Adam Heinz, Kazimierz Polański: Słownik terminologii językoznawczej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968, s. 675.
  2. 1 2 3 4 Jan Gebauer. old.ujc.avcr.cz. [dostęp 2016-10-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-27)]. (cz.).
  3. ↑ Kašubi v Slovník naučný. [online], www.digitalniknihovna.cz [dostęp 2026-08-30].
  4. ↑ Czesi i Kaszubi [online], Kaszubopedia [dostęp 2026-08-30].
  5. ↑ Doktorzy honoris causa. uj.edu.pl. [dostęp 2016-10-27]. (pol.).

Bibliografia