| Data i miejsce urodzenia |
20 września 1930 |
|---|---|
| Data śmierci |
7 października 2023 |
| Zawód, zajęcie |
archeolog |
| Tytuł naukowy |
profesor nauk humanistycznych |
| Alma Mater |
Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu |
| Odznaczenia | |
  | |
Jan Eugeniusz Machnik (ur. 20 września 1930 w m. Łuka, zm. 7 października 2023) – polski archeolog, profesor nauk humanistycznych.
Urodził się w rodzinie nauczycielskiej jako syn Władysława i Katarzyny. Ukończył Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Krośnie (1950). Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim (absolwent archeologii z 1953) oraz na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1955 uzyskał tytuł zawodowy magistra historii kultury materialnej, broniąc pracy pt. Osada wczesnośredniowieczna w Igołomii koło Krakowa. Rozpoczął następnie pracę w Zakładzie Archeologii Małopolski Instytutu Historii Kultury Materialnej w Krakowie. W następnych latach zajął się badaniami nad problematyką końca neolitu i początków epoki brązu w Europie Środkowej. Doktoryzował się na podstawie pracy pt. Studia nad kulturą ceramiki sznurowej w Małopolsce. Później uzyskał stopień doktora habilitowanego, a w 1976 otrzymał tytuł profesorski w zakresie nauk humanistycznych.
W latach 1966–1990 kierował Zakładem Archeologii Małopolski Instytutu Historii Kultury Materialnej w Krakowie, a później Instytutem Archeologii i Etnologii PAN w Krakowie. Od 1968 był wykładowcą UJ, a od 1976 zajmował stanowisko profesora na tej uczelni. W 1990 został członkiem Międzynarodowej Unii Nauk Pre- i Protohistorycznych (UISPP), a w 1992 członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. Pełnił m.in. funkcję wiceprezesa PAU. W 1966 został redaktorem „Sprawozdań Archeologicznych”. Prowadził prace wykopaliskowe w Polsce, na Słowacji, na Ukrainie i we Francji. Wykładał później również w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego.
W 2011, za wybitne zasługi w pracy naukowo-badawczej, za osiągnięcia w działalności dydaktycznej i społecznej, został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2005 otrzymał Krzyż Oficerski tego orderu. W 2013 za zasługi na polu współpracy polsko-słowackiej w dziedzinie archeologii uhonorowano go Medalem św. Gorazda.
Pochowany na cmentarzu parafialnym w Lubli (sektor B, ID grobu: 38).
W 1958 zawarł związek małżeński z Anną Dzieduszycką, z którą miał dwie córki: Dominikę i Michalinę.