Jan Majorkiewicz

Jan Majorkiewicz
Mazur z Płockiego, Jan z Płońska
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

29 maja 1820
Płońsk

Data i miejsce śmierci

23 marca 1847
Warszawa

Zawód, zajęcie

historyk literatury, filozof, publicysta

Faksymile

Jan Majorkiewicz pseud. Mazur z Płockiego (ur. 1 czerwca 1820 w Płońsku, zm. 23 marca 1847 w Warszawie) – historyk literatury polskiej, filozof; związany z Cyganerią Warszawską i kręgiem Przeglądu Naukowego, działacz niepodległościowy.

Życiorys

Urodził się w zamożnej rodzinie mieszczańskiej. Jego ojciec był burmistrzem Płońska i zarazem właścicielem pobliskiego majątku ziemskiego. Wykształcenie zdobywał początkowo w szkole prowadzonej przez reformatów w Żurominie, potem w płockim Gimnazjum Gubernialnym. W roku 1840 wyjechał do Warszawy, by uczestniczyć w kursach prawnych i pedagogicznych. Wówczas zetknął się z Cyganerią Warszawską i zaczął brać udział w spotkaniach młodych artystów. Wówczas zaprzyjaźnił się m.in. z Sewerynem Fillebornem, Karolem Brodowskim, Sewerynem Sierpińskim, Tadeuszem Brodowskim. W roku 1841 wyjechał studiować prawo do Moskwy dzięki uzyskaniu stypendium rządowego. Na Uniwersytecie Moskiewskim zapoznał się z filozofią G.W.F. Hegla. W Moskwie zetknął się i zaangażował w działalność spiskową. Czynnie uczestniczył tu w spotkaniach tajnego koła samokształceniowego wraz z m.in. z Henrykiem Krajewskim i Romualdem Świerzbińskim, którzy po powrocie do kraju założyli tajną organizację mającą na celu wzniecenie niepodległościowego powstania i zbudowania Polski według idei Towarzystwa Patriotycznego.

Na przełomie lat 1844/1845 Majorkiewicz powrócił do Królestwa i podjął pracę w trybunale płockim jako aplikant. Tam zaczął podupadać na zdrowiu, dlatego w roku 1846 przeniósł się do Warszawy obejmując posadę w komitecie prawodawczym przy Komisji Rządowej Sprawiedliwości. Tutaj zintensyfikował swoje studia nad dziejami literatury polskiej, nie porzucając działalności konspiracyjnej i propagandowej. Współpracował również ze środowiskiem entuzjastek. W 1847 roku zmarł w trakcie prac nad kolejnymi tomami cyklu Historia, literatura, krytyka.

Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 20-1-19/20).

Twórczość

Grób Jana Majorkiewicza na Powązkach

Charakterystyka

Działalność pisarską rozpoczął jako uczeń gimnazjum w 1839. Na rok 1840 przypada jego debiut na łamach "Piśmiennictwa Krajowego". 7 lat między debiutem a śmiercią było okresem bardzo intensywnej działalności pisarskiej i badawczej, z szerokiej gamy dziedzin: literatury, historii, filozofii, geografii, religii, psychologii, ekonomii czy nauk przyrodniczych.

W 1842 zaczął współpracę z Przeglądem Naukowym pod redakcją Edwarda Dembowskiego i Hipolita Skimbrowicza, w którym ukazała się większość jego pism z lat 1842-1847.

W swoich pracach pozostawał pod dominującym wpływem filozofii Hegla (bardzo popularnego wtedy zarówno na ziemiach polskich, jak i w Rosji). Przejawem tego są m.in. analiza roli procesów historycznych i społecznego osadzenia zjawisk kulturowych (literatury, filozofii). Z kolei podkreślanie roli praktyczności i niespekulatywnych nauk przyrodniczych czyni go jednego z przedstawicieli prepozytywizmu.

Dzieła