Jan Styka
 Jan Styka, pocztówka wyd. po 1905 | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość |
Polak |
| Dziedzina sztuki | |
| Ważne dzieła | |
Jan Styka (ur. 8 kwietnia 1858 we Lwowie, zm. 28 kwietnia 1925 w Rzymie) – polski malarz, ilustrator książkowy.
Życiorys
Był synem Czecha, austriackiego oficera. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu, później w Rzymie, Paryżu, Krakowie (pod kierunkiem Jana Matejki).
Po studiach zamieszkał we Lwowie, gdzie miał pracownię. W latach 1888–1890 zamieszkiwał w Kielcach w pałacyku na Wzgórzu Karscha. Od 1900 r. zamieszkał w Paryżu, a od 1910 we Włoszech (na wyspie Capri). Razem z pielgrzymką polską, 11 kwietnia, w Wielką Sobotę, uczestniczył w audiencji u papieża. 28 kwietnia 1925 rano zastano go w łóżku martwego.
Miał dwóch synów, także artystów malarzy: Tadeusza (1889-1954) i Adama (1890–1959), oraz córki Marię, Zofię i Janinę.
Po pogrzebie w Rzymie tymczasowo został pochowany na rzymskim cmentarzu Campo Verano.
Obrazy artysty
Malował obrazy historyczne, religijne i batalistyczne. Namalował cztery panoramy:
- 1894 – wraz z Wojciechem Kossakiem znaną Panoramę Racławicką eksponowaną pierwotnie we Lwowie, obecnie we Wrocławiu,
- 1897 – Panoramę Siedmiogrodzką (obraz zwany także Bem – Petőfi) – przetrwała we fragmentach. Odnalezione i zidentyfikowane części znajdują się w Polsce (m.in. w Tarnowie), USA, Wielkiej Brytanii,
- 1896 – panoramę o tematyce religijnej pt. Golgota (zwany też po angielsku „The Crucifixion” – Ukrzyżowanie) uznawaną za największy obraz o tematyce religijnej na świecie. Obecnie znajduje się w Forest Lawn Memorial Park, Glendale, koło Los Angeles w Kalifornii.
- Panoramę „Męczeństwo chrześcijan w Cyrku Nerona”,
Portrety
- 1910 – portret Ignacego Jana Paderewskiego,
- portret Kazimierza Pułaskiego.
Religijne
- Regina Poloniae (Matka Boska błogosławiąca)
- Chrystus rozdający chleb rzeszom
- Chrystus nauczający
- Chrystus nad Jerozolimą
Inne obrazy
- „Polonia” – wielkoformatowy obraz uroczyście zaprezentowano 3 maja 1891 r. we lwowskim ratuszu z okazji 100. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja. „Polonia”, alegoria Polski, została przedstawiona jako przykuta do skały niewiasta, u której stóp leżą ofiary walk o niepodległość Polski. W centrum obrazu ukazano Tadeusza Kościuszkę. Poza nim Jan Styka umieścił w swojej kompozycji także m.in. Jana Kilińskiego, Jana Henryka Dąbrowskiego, ks. Józefa Poniatowskiego i Adama Mickiewicza. Liczne reprodukcje całego malowidła lub jego fragmentów ukazywały się na ziemiach polskich wszystkich trzech zaborów, m.in. w postaci pocztówek. Obecnie obraz znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu.
- (1901-1903) seria obrazów-ilustracji do książki Henryka Sienkiewicza Quo vadis, a także do Iliady oraz Odysei Homera
- (1919) – „Polska wyzwolona”
- „Biały orzeł polski na froncie francuskim”
- „Neron z tygrysem”, znany również jako „Neron w Baiae”
Przypisy
- 1 2 Aleksander Małaczyński: Jan Styka (szkic biograficzny). Lwów: 1930, s. 41.
- ↑ Kronika religijna. Na świecie. Pogrzeb polskiego malarza ś p. Jana Styki. „Rycerz Niepokalanej”. Nr 6, s. 153, 1925.
- ↑ Panorama Siedmiogrodzka na Dworcu, Kultura.Tarnów [dostęp 2021-04-07] [zarchiwizowane 2017-07-05] (pol.).
- ↑ Panorama Siedmiogrodzka. Urząd Miasta Tarnowa / Wydział Kultury, 2013-02-28. [dostęp 2013-04-05].
- ↑ Forest Lawn Memorial Park.
- ↑ Spotkania z Zabytkami [online], www.spotkania-z-zabytkami.pl [dostęp 2020-03-26].
- ↑ Liczne przykłady reprodukcji dostępne są w Polonie [online].
- ↑ „Polonia” Jana Styki [online], Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 8 listopada 2018 [dostęp 2020-03-26] (pol.).
- ↑ Dr Monika Kuhnke, Zaginiona kolekcja obrazów Mieczysława Broniewskiego, Cenne, bezcenne/utracone, Nr 4 (08.'97), http://www.zabytki.pl/sources/straty/kuhnke4-97.html.
- ↑ Bogdan Broniewski, Poland Adieu. From Privilege to Peril, 2010.
Bibliografia
- Bogdan Broniewski: Poland Adieu. From Privilege to Peril, 2010
- Józef Piątek: Panorama Racławicka. Informator. Wrocław: Wrocławskie Wydawnictwo Prasowe, 1985.
- Aleksander Małaczyński: Jan Styka (szkic biograficzny), Lwów 1930.
Linki zewnętrzne
- Styka Family Art – biografia i galeria
- „Golgota” w Forest Lawn Memorial Park – Kalifornia. forestlawn.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-02)].
- Publikacje Jana Styki w serwisie Polona.pl
- Portret Jana Styki: https://polishartcorner.com/2021/03/20/franciszek-krudowski-1860-1945/