Jan z Pernsteinu

Jan z Pernsteinu
Ilustracja
Jan z Pernsteinu z reliefu jego medalu pamiątkowego
hrabia kłodzki
Data i miejsce urodzenia

14 listopada 1487
Moravský Krumlov

Data i miejsce śmierci

8 września 1548
Židlochovice

Ojciec

Wilhelm II z Pernsteinu

Jan z Pernsteinu (cz. Jan z Pernštejna, Jan z Pernštejna i na Helfštejně lub Jan Bohatý; niem. Johann von Pernstein, Hans von Pernstein auf Helfenstein; ur. 14 listopada 1487 w Moravskim Krumlovie, 8 września 1548 w Židlochovicach) – morawski i czeski szlachcic z rodu Pernsteinów.

Był starszym synem Wilhelma II z Pernsteinu. Od 1515 do 1519 pełnił urząd hetmana Moraw, w latach 1526–1528 i 1530–1532 zarządca Moraw. W latach 1537–1548 hrabia Kłodzka. Był właścicielem m.in. Pardubic, które po pożarze w 1538 odbudował w stylu renesansowym.

Jan hrabia kłodzki

W 1537 król Ferdynand I zastawił hrabstwo kłodzkie, które bezpośrednio należało do Czech, Janowi z Pernsteinu; otrzymał on także tytuł hrabiego kłodzkiego oraz prawo bicia monet w Kłodzku. Ponieważ Jan, w przeciwieństwie do Ferdynanda, sympatyzował z reformacją, popierał rozprzestrzenianie się luteranizmu i utrakwizmu na terytorium Ziemi Kłodzkiej.

Regent księstwa cieszyńskiego

W latach 1525 i 1528 zawarł umowę z księciem cieszyńskim Kazimierzem II. Umowa ta miała na celu zapewnienie wnukowi Kazimierza II, Wacławowi Adamowi bezpiecznego objęcia tronu po dziadku. Po śmierci Kazimierza II (co nastąpiło w 1528) Jan z Pernsteinu miał objąć opiekę nad Wacławem III Adamem, do czasu jego pełnoletniości, kiedy to miało również nastąpić małżeństwo z jego córką, Marią z Pernsteinu (co nastąpiło w 1540). Przez ten okres Jan z Pernsteinu miał również objąć rządy regencyjne wraz z matką Wacława III Adama, Anną Hohenzollern. Współrządził z nią do jej śmierci, w 1539, po czym zarządzał księstwem cieszyńskim samodzielnie do czasu objęcia tronu przez Wacława III Adama, na początku lat 40. XVI wieku. Jan z Pernsteinu czasem przybywał na teren księstwa, czego dowodem są wystawione tu przez niego dokumenty.

Przypisy

  1. ↑ Idzi Panic: Śląsk Cieszyński w początkach czasów nowożytnych (1528–1653). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2011, s. 36. ISBN 978-83-926929-5-9.
  2. ↑ (14 listopada 1528 – 27 lipca 1560), najstarszy z trzech synów Jana z Pernsteinu
  3. ↑ Zwany Piękny (9 lipca 1530 – 27 października 1582)
  4. ↑ (7 października 1532 – 17 lipca 1561), najmłodszy syn Jana z Pernsteinu
  5. ↑ Blanka Kubíková, Portrét v renesančním malířství v českých zemích: jeho ikonografie a funkce ve šlechtické reprezentaci. Podobizna Vratislavova otce Jana IV. z Pernštejna? [online], 2016, s. 179.