January Suchodolski

January Suchodolski
Ilustracja
Portret Januarego Suchodolskiego z 1870r.
Data i miejsce urodzenia

19 września 1797
Grodno

Data i miejsce śmierci

20 marca 1875
Bojmie

Narodowość

polska

Dziedzina sztuki

malarstwo

Ważne dzieła

Bitwa pod Somosierrą

Bitwa pod Tudelą (Wincenty Krasiński składa Napoleonowi zdobyte sztandary) (1827), Muzeum Narodowe w Warszawie
Widok wzięcia szturmem fortecy Archałcyku (1839), Muzeum Wojskowo-Historyczne w Petersburgu
Pierwsze wyścigi konne na Polu Mokotowskim w Warszawie (1849), Muzeum Warszawy
Wjazd generała Jan Henryka Dąbrowskiego do Rzymu 3 maja 1798 przez bramę Porta del Popolo (1850), Muzeum Narodowe w Warszawie
Szturm Oczakowa (1853), Muzeum Wojskowo-Historyczne w Petersburgu
Odwrót spod Moskwy (1854), Muzeum Narodowe w Krakowie
Bitwa pod Somosierrą (1860), Muzeum Narodowe w Warszawie

January Suchodolski (ur. 8 września?/19 września 1797 w Grodnie, zm. 20 marca 1875 w Bojmiu) – polski malarz batalista okresu romantyzmu oraz oficer wojsk polskich.

Kariera wojskowa

Był bratem znanego poety Rajnolda. W 1810 wstąpił do Korpusu Kadetów Szkoły Elementarnej Artylerii i Inżynierów Wojsk Księstwa Warszawskiego mieszczącej się w Arsenale warszawskim. W szkole pobierał pierwsze lekcje rysunków ręcznych i topograficznych, amatorsko natomiast zainteresował się malarstwem. W 1823 został adiutantem polowym dowódcy pułku Grenadierów Gwardii Królewskiej gen. Wincentego Krasińskiego. Awansował na kapitana. W 1830 roku Suchodolski wziął udział w powstaniu listopadowym. Walczył on między innymi pod Wawrem, Grochowem i Iganiami. W wolnym czasie zajmował się szkicowaniem scen z udziałem żołnierzy oraz portretów swoich kolegów.

Kariera artystyczna

Po upadku powstania zdecydował się nie wyjeżdżać z kraju i przyjąć rządowe stypendium artystyczne. W latach 1832–1833 studiował malarstwo w Akademii Francuskiej w Rzymie, w pracowni Horacego Verneta. Malował tam sceny rodzajowe, m.in. o tematyce arabskiej. W 1837 wrócił do Warszawy. Przez pewien czas bywał w Krakowie, w Paryżu, kupił też w 1848 majątek w Bojmiu na Mazowszu. W 1860 był jednym z założycieli Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych (1860) w Warszawie oraz Muzeum Sztuk Pięknych (1864).

Zdobył popularność jako autor romantycznych obrazów o charakterze patriotycznym i batalistycznej tematyce. Malował głównie sceny historyczno-batalistyczne z okresu wojen napoleońskich i powstania listopadowego. Uprawiał malarstwo amatorsko, jako formę deklaracji obywatelskiej. Znany jako malarz koni, malował kuligi, pokazy konne, portery końskie. Dzięki niemu konie pojawiają się po raz pierwszy jako samodzielny temat – kontynuowany później m.in. przez Juliusza Kossaka.

Pod koniec życia Suchodolski jest wciąż aktywnym malarzem, choć nigdy nie zapomina o swoich wojskowych korzeniach, którym to zawdzięcza wytrwałość w pracy artystycznej.

(...) mimo 72 lat niedługo ukończonych i mimo żelaznej, upartej, 40-to letniej blisko artystycznej pracy; winienem to hartowi 18-letniej służby wojskowej.

January Suchodolski, Korespondencja artysty z lat 1849-1869

Jego syn został uwięziony po powstaniu styczniowym, a Bojmie zostało zrujnowane.

Śmierć i pochówek

Suchodolski zmarł w 1875 roku w Bojmiu.

Jego grobowiec, znajdujący się na cmentarzu w Oleksinie, został wpisany do Ewidencji grobów weteranów o Wolność i Niepodległość Polski prowadzonej przez Instytut Pamięci Narodowej


Obrazy

Obrazy zaginione

Przypisy

  1. ↑ January Suchodolski – oficer i malarz, naszdziennik.pl, [dostęp 2009-05-02].
  2. ↑ Encyklopedja Powszechna S. Orgelbranda, Tom XIV, Warszawa 1903, s. 151.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Konieczny, Brzeski, Mój wrzesień 1939..., s. 41.
  4. ↑ Mieczysław Treter: January Suchodolski : korespondencja artysty z lat 1849-1869. Księgarnia i Skład Nut Gubrynowicza i Schmidta (Lwów), 1911, s. 22. [dostęp 2025-04-05].
  5. ↑ , Ewidencja grobów weteranów o Wolność i Niepodległość Polski, [dostęp 2025-12-28].
  6. ↑ reprodukcja wraz z informacją, że obraz został odrestaurowany przez łódzkiego artystę-malarza Karola Endego; '[w:]' "Łódź w Ilustracji", z 29 X 1933, nr 44, s. 5:.

Bibliografia

Linki zewnętrzne