Jaskinia Juhaska

Jaskinia Juhaska
Plan jaskini
Plan jaskini
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Położenie

Tatry Zachodnie
Dolina Strążyska

Właściciel

Skarb Państwa
(Tatrzański Park Narodowy)

Długość

23 m

Głębokość

16 m

Deniwelacja

16 m

Wysokość otworów

1570, 1586 m n.p.m.

Wysokość otworów
nad dnem doliny

115 m

Ekspozycja otworów

ku NW, ku górze (Orle Okno)

Data odkrycia

znana od dawna

Kod

(nr inwentarzowy PIG) T.D-14.01

Położenie na mapie Tatr
Mapa konturowa Tatr, w centrum znajduje się punkt z opisem „Jaskinia Juhaska”
Położenie na mapie Karpat
Mapa konturowa Karpat, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Jaskinia Juhaska”
Ziemia49°15′16″N 19°56′36″E/49,254364 19,943236

Jaskinia Juhaska, dawniej zwana Grotą Juhaską – jaskinia, a właściwie schronisko, w Dolinie Strążyskiej w Tatrach Zachodnich. Ma dwa otwory wejściowe znajdujące się w północnej ścianie Juhaskiej Turni w masywie Długiego Giewontu, w żlebie Banie, w odległości ok. 100 m w prostej linii od Wyżniej Suchej Przełęczy, na wysokościach 1570 m i 1586 m n.p.m. (Orle Okno). Długość jaskini wynosi 23 metry, a jej deniwelacja 16 metrów.

Orle Okno – ciemny otwór w ścianie Juhaskiej Turni

Opis jaskini

Jaskinię stanowi obszerna sala (23 metry długości, 5 metrów szerokości) ze stromo wznoszącym się dnem zaczynająca się zaraz za dużym otworem wejściowym. W jej stropie znajduje się drugi, duży otwór wejściowy.

W jaskini brak jest nacieków. Ściany są suche. Otwór w stropie powoduje, że w całym schronisku jest jasno.

Historia odkryć

Jaskinia była znana od dawna. Z Zakopanego można dostrzec okno (drugi otwór) ponad głównym wejściem do niej. Nadano mu nazwę Orle Okno, gdyż dawniej często przebywały na nim orły.

Jaskinia po raz pierwszy została zbadana w 1907 r. przez wyprawę Mariusza Zaruskiego, Aleksandra Znamięckiego i B. Romaniszyna z przewodnikiem Stanisławem Gąsienicą Byrcynem. Opisał ją Mariusz Zaruski, zwiedzał m.in. Tytus Chałubiński, który zbierał mchy do swojej pracy naukowej.

Mariusz Zaruski tak opisuje podejście do niej:

...wydostajemy się na przełączkę pomiędzy Giewontem a Suchym Wierchem (Przełączka Sucha). Żlebem po drugiej stronie przełączki schodzimy ok. 40 m, po czym bardzo stromym zachodzikiem, w rodzaju kominka, wspinamy się (niełatwo) na skośny, szerszy zachód, który nas wprowadza na mały upłazek; obniżamy się kilka metrów i w wielkiej ekspozycji trawersujemy poziomo trawiastą półeczką kilka metrów, obchodząc w ten sposób przewieszoną ściankę. Stąd usypiskiem dostajemy się bez trudu do groty. Droga od chwili opuszczenia żlebu spod Suchej Przełączki jest silnie eksponowana.

W wylocie jaskini Zaruski z towarzyszami znaleźli ułożony z kamieni kopczyk i leżący przy nim drewniany krzyż, ustawiony w miejscu, w którym w 1879 r. śmierć poniósł 9-letni juhas Józef Hadowski. Był on pierwszą zarejestrowaną ofiarą Giewontu. Na pamiątkę jego [Józka] grocie daliśmy nazwę Juhaskiej – pisał Zaruski w 1907 r. w „Taterniku”.

Pierwszy dokładny plan i opis jaskini sporządził Kazimierz Kowalski w 1951 roku.

Przypisy

  1. ↑ Tatry polskie. Mapa topograficzna 1:10 000. Zarząd Topograficzny Sztabu Generalnego WP, Wydawnictwo Czasopisma Wojskowe, 1984.
  2. ↑ Jaskinie Tatr [online], 24 sierpnia 2017 [dostęp 2018-10-22] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-24].
  3. 1 2 3 Jaskinie Polski, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy [online], jaskiniepolski.pgi.gov.pl [dostęp 2017-10-11] (pol.).
  4. ↑ Józef Nyka, Nazewnicze nagrobki w Tatrach, „Wierchy”, 82, Kraków: Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK, 2016, s. 111, ISSN 0137-6829.

Bibliografia