Podkład podłogowy
Podkład podłogowy (także: gładź podłogowa, jastrych, szlichta, wylewka) – bezspoinowa podłoga lub warstwa układana bezpośrednio pod posadzką. Zadaniem warstwy jest wyrównanie powierzchni (np. stropu) przed położeniem materiału wykończeniowego, jakim może być terakota lub inne płytki podłogowe, parkiet, wykładzina dywanowa, wykładzina z tworzyw sztucznych itp.
Podkład może występować w postaci mokrej mieszanki zaprawy budowlanej układanej na budowie lub prefabrykowanych płyt w postaci tzw. „suchego jastrychu”. W przypadku zastosowania jastrychu jako warstwy wierzchniej stosuje się najczęściej gotowe (przygotowane fabrycznie) mieszanki o niskim skurczu, które w miejscu wbudowania wymagają wymieszania z wodą. Materiały tego typu otrzymywane są na ogół przez dodanie odpowiednich środków chemicznych. Współcześnie stosowane materiały do wykonywania warstw wyrównujących na mokro (czyli wylewanych w miejscu wbudowania) często charakteryzują się zdolnością do samopoziomowania.
Używane zamiennie słowo jastrych jest pochodzenia greckiego (όστρακον ostrakon) i zostało zapożyczone z języka niemieckiego (Estrich).
Podział ze względu na użyty materiał
Zgodnie z normą PN-EN 13813 (sierpień 2003: Podkład podłogowy oraz materiały do ich wykonania. Materiały. Właściwości i wymagania) oraz praktyką budowlaną, najczęściej spotykane są podkłady:
- cementowe – tradycyjne, przygotowywane na bazie cementu, piasku oraz wody. W celu przyspieszenia wiązania mogą być stosowane uplastyczniacze lub środki uszczelniające. Ich wytrzymałość na ściskanie wynosi ok. 25 MPa;
- na bazie siarczanu wapnia (anhydrytowe) – produkowane z odmiany gipsu zwanej anhydrytem. Stosowane wyłącznie do pomieszczeń suchych (ze względu na nieodporność na wilgoć). Orientacyjna wytrzymałość na ściskanie wynosi 20 MPa;
- półsuche – o wytrzymałości na ściskanie około 35 MPa;
- wykonane z gotowych zapraw – o różnej konsystencji: gęstoplastyczne, półsuche lub półpłynne (samopoziomujące);
- magnezjowe – dawniej często stosowane z domieszką trocin jako tzw. skałodrzew do wykonywania posadzek bezspoinowych;
- asfaltowe;
- żywiczne.
Podział ze względu na sposób ułożenia
W zależności od sposobu ułożenia warstwy wyrównującej na powierzchni np. stropu rozróżnia się:
- podkłady zespolone z podłożem – ułożone na warstwie stropu przed jej związaniem albo (częściej) na warstwie gruntującej używanej w celu polepszenia przyczepności obu materiałów;
- podkłady na warstwie poślizgowej – ułożone na warstwie rozdzielającej (niewspółpracujące ze sobą) w postaci folii polietylenowej lub papy;
- podkłady pływające – układane na warstwie izolacji termicznej lub akustycznej i oddzielone od pionowych elementów konstrukcji cieńszymi paskami takiej samej izolacji. Konstrukcję podłóg z wylewkami pływającymi cechuje duża izolacyjność akustyczna. Ten typ układania wylewek najczęściej jest stosowany przy budowaniu systemów ogrzewania podłogowego.
Wymagania wytrzymałościowe
W zależności od rodzaju pomieszczeń wytrzymałość podkładu na ściskanie powinna wynosić:
- 12 MPa dla pomieszczeń mieszkalnych;
- 20 MPa dla garaży.