Jean Navarre

Jean Navarre
12 zwycięstw
Ilustracja
Sous-lieutenant Sous-lieutenant
Data i miejsce urodzenia

8 sierpnia 1895
Jouy-sur-Morin, Francja

Data i miejsce śmierci

10 lipca 1919
Villacoublay, Francja

Przebieg służby
Lata służby

1914–1919

Siły zbrojne

Armée de l’air

Jednostki

MF 8, MS 12, N 67

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa

podpis
Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Medal Wojskowy (Francja) Krzyż Wojenny 1914–1918 (Francja)
Samolot Navarre Nieuport-11

Jean Marie Dominique Navarre (ur. 8 sierpnia 1895 w Jouy-sur-Morin, zm. 10 lipca 1919 w Villacoublay) – francuski lotnik myśliwski z początkowego okresu I wojny światowej. Jako pierwszy uzyskał tytuł asa myśliwskiego.

Życiorys

Urodził się 8 sierpnia 1895 roku w Jouy-sur-Morin w departamencie Seine-et-Marne, w rodzinie przemysłowca. Od dzieciństwa interesował się lotnictwem i w wieku niecałych 16 lat ukończył kurs pilotażu, otrzymując 22 sierpnia 1911 roku patent pilota (brevet) nr 581. Po wybuchu I wojny światowej w sierpniu 1914 roku został zmobilizowany do francuskiego lotnictwa wojskowego i już we wrześniu otrzymał patent pilota wojskowego nr 601. Został przydzielony jako pilot w stopniu kaprala najpierw do eskadry MF8, latającej na samolotach Farman MF.7. Od października eskadra latała na froncie nad Sommą. Spotykając pierwszy raz niemiecki samolot 6 grudnia 1914 roku, Navarre oddał do niego kilka strzałów z zabranego ze sobą nieetatowego karabinu powtarzalnego, jednocześnie pilotując samolot; przeciwnik nie miał broni i odleciał.

Na początku 1915 roku Navarre został przeniesiony do eskadry N12 latającej na samolotach Nieuport, przemianowanej 28 lutego na MS12 w związku z przezbrojeniem na górnopłaty Morane-Saulnier L „Parasol”. 22 marca załoga Navarre’a usiłowała zestrzelić z karabinu nieprzyjacielski sterowiec, co się nie powiodło przy użyciu zwykłych pocisków. 1 kwietnia 1915 por. Robert – obserwator z załogi Navarre’a, zestrzelił z karabinu pierwszy samolot – rozpoznawczy Aviatik, którego raniony pilot został zmuszony do lądowania po stronie francuskiej. Było to drugie uznane (potwierdzone upadkiem samolotu) zwycięstwo powietrzne francuskiego lotnictwa. Za to Navarre został odznaczony 6 kwietnia orderem Médaille Militaire. 12 kwietnia strzelec Navarre’a szeregowy Gerard prawdopodobnie zestrzelił samolot z karabinu maszynowego przymocowanego na górze skrzydła (razem z ogniem piechoty), natomiast następnego dnia na pewno zestrzelił samolot Aviatik, samemu jednak przestrzeliwując śmigło, co doprowadziło do przymusowego lądowania załogi. Ostatnie – trzecie zwycięstwo na Morane-Saulnier L miało miejsce 28 kwietnia, przy czym nie wiadomo, czy Navarre leciał ze strzelcem, czy sam. Navarre odbywał także specjalne loty w celu wysadzania agentów za liniami wroga. 20 września eskadra w związku z otrzymaniem samolotów Nieuport 10 zmieniła z powrotem oznaczenie na N12. 26 października 1915 Navarre zestrzelił pierwszy samolot samodzielnie (LVG C.II), pilotując prawdopodobnie myśliwiec Morane-Saulnier N.

Po przeniesieniu w lutym 1916 roku do eskadry N.67, operującej w rejonie Verdun, Navarre zaczął latać na myśliwcach Nieuport 11 „Bébé”. W tym okresie zaczęła się bitwa pod Verdun. 26 lutego, startując dwukrotnie bez rozkazu za przelatującymi grupami samolotów rozpoznawczych, odniósł dwa zwycięstwa, przy czym w pierwszym wypadku załoga niemiecka się poddała i wylądowała. Jako pierwszemu francuskiemu pilotowi udało mu się odnieść dwa zwycięstwa jednego dnia. Navarre zwykle latał samotnie, polując na samoloty wroga. Sam był indywidualistą i miał problemy z dyscypliną wojskową. Za patrolowanie nad liniami frontu, zaczął być nazywany w prasie „wartownikiem Verdun” (Le Sentinelle de Verdun). Obecność jego samolotu, pomalowanego w szerokie pasy w barwach francuskich, a następnie na czerwono, podnosiła przy tym morale żołnierzy w okopach. W marcu, gdy raniony został Georges Guynemer, Navarre stał się przejściowo czołowym francuskim asem myśliwskim. W dniu 24 kwietnia zestrzelił jeden samolot na pewno i trzy prawdopodobnie. W kwietniu został też promowany na stopień Sous-Lieutenant. Latał wówczas myśliwcem Nieuport 11 lub Nieuport 16. 19 maja został zestrzelony, lecz zdołał wylądować uszkodzonym samolotem.

17 czerwca 1916 roku Navarre zestrzelił w parze dwunasty samolot, ale sam został zestrzelony w ataku na kolejny samolot rozpoznawczy nad Argonnamie. Odniósł tym razem poważne rany w lewą rękę i bok, lecz zdołał awaryjnie wylądować. Mimo odzyskania fizycznej sprawności, Navarre przeżył załamanie nerwowe. W dodatku w tym czasie 15 listopada 1916 roku zginął jego brat bliźniak Pierre, także lotnik. Dopiero po dwóch latach leczenia i rehabilitacji, powrócił w 1918 roku do latania, lecz nie będąc w pełni sprawnym, nie uczestniczył już w lotach bojowych. We wrześniu 1918 roku został pilotem fabrycznym zakładów Morane-Saulnier.

W toku służby Navarre zestrzelił uznane oficjalnie 12 nieprzyjacielskich samolotów na pewno (w tym dwa lub trzy ze strzelcem) i co najmniej 9 prawdopodobnie, kiedy nie zaobserwowano miejsca upadku lub do samolotu strzelano też z ziemi. Jako pierwszy pilot uzyskał tytuł asa myśliwskiego, nadawany we Francji po uzyskaniu 5 zwycięstw (pierwszym lotnikiem nazywany przez prasę „asem” był Adolphe Pégoud, który jednak większość ze swoich 6 zwycięstw odniósł wraz ze strzelcem-obserwatorem). Odbył 237 lotów bojowych. Jean Navarre został odznaczony orderem Médaille Militaire, Legią Honorową V klasy (2 sierpnia 1915) i Croix de Guerre z 12 palmami.

W 1919 został wybrany do wykonania przelotu pod Łukiem Triumfalnym w Paryżu podczas defilady. Podczas treningów do przelotu, 10 lipca 1919 roku poniósł śmierć w katastrofie samolotu Morane-Saulnier AI przy lądowaniu, na skutek błędu.

Uwagi

  1. ↑ Numer MF8 według Jean Navarre. theaerodrome.com. Siergijewicz 2014 ↓, s. 15 podaje numer eskadry MF82, lecz budzi on wątpliwości jako zbyt wysoki na początku wojny.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Siergijewicz 2014 ↓, s. 15.
  2. ↑ Jean Navarre. theaerodrome.com. [dostęp 2025-09-20]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 Siergijewicz 2014 ↓, s. 16.
  4. 1 2 Siergijewicz 2014 ↓, s. 16-19.
  5. 1 2 3 4 5 6 Siergijewicz 2014 ↓, s. 19.
  6. 1 2 3 4 5 Siergijewicz 2014 ↓, s. 17.
  7. ↑ Siergijewicz 2014 ↓, s. 17-19.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Siergijewicz 2014 ↓, s. 18.

Bibliografia