Jean de Bodt

Jean de Bodt
Ilustracja
Jean de Bodt (1729)
Portret w zbiorach Zeughaus, Berlin (olej, Louis de Silvestre)
Data i miejsce urodzenia

6 maja 1670
Paryż

Data i miejsce śmierci

3 stycznia 1745
Drezno

Zawód, zajęcie

architekt barokowy, inżynier forteczny, projektant twierdz pruskich, pruski generał

Narodowość

francusko-niemiecka

Multimedia w Wikimedia Commons

Jean de Bodt (ur. 6 maja 1670 w Paryżu, zm. 3 stycznia 1745 w Dreźnie) – francusko-niemiecki architekt barokowy, inżynier forteczny, pruski generał, projektant twierdz pruskich oraz innych budowli wojskowych i cywilnych (barok), członek Pruskiej Akademii Nauk.

Życiorys

Urodził się w Paryżu w rodzinie hugenotów (francuskich ewangelików reformowanych) pochodzących z Holandii lub Meklemburgii. Wraz z ojcem wyjechał z Francji do Holandii w 1684 roku (w wieku 14 lat). Decyzja o wyjeździe była związana z wydaniem przez Ludwika XIV edyktu z Fontainebleau (1685).

W latach 1688–1699 służył w angielsko-holenderskiej armii Wilhelma III Orańskiego, (1690–1691 – Irlandia, 1692–1695 – Flandria; został ranny w Irlandii, w czasie bitwy nad Boyne), a w latach 1699–1728 – w brandenburskiej armii Fryderyka III, elektora Brandenburgii. Poza służbą wojskową zdobywał – głównie w Anglii – wiedzę o budowie fortyfikacji i architekturze cywilnej. W roku 1698 projektował barokowe elementy dla Whitehall Palace i Pałacu Placentii (projekty nie zostały zrealizowane).

Berliński Arsenał w 1780 roku
Plan miasta i twierdzy Kostrzyn z 1728 roku

W wieku 28 lat (1698) cieszył się uznaniem Fryderyka III, o czym świadczy m.in. powierzenie mu kierownictwa końcowego etapu (1699–1706) budowy Berlińskiego Arsenału, rozpoczętej przez Johanna Neringa (w Berlinie był znany jako Johann von Bodt lub von Bott). Szybko awansował również w armii. Początkowo był kapitanem gwardii fizylierów, we wrześniu 1703 roku otrzymał stanowisko naczelnego inżyniera, specjalisty w dziedzinie budowy fortyfikacji pruskich, a następnie:

W tychże latach wykonał projekty licznych budynków cywilnych i obiektów wojskowych m.in. plany:

Był członkiem Berlińsko-Brandenburskiej Akademii Nauk. W roku 1742 utworzył „Ingenieurakademie zu Dresden“. Zmarł w Dreźnie 3 stycznia 1745 roku

Prace architektoniczne

Poczdam, Wesel, Drezno
Fortunaportal („Wrota Fortuny”) w Poczdamie
Wesel, Brama Berlińska (niem. Berliner Tor)
Pałac Holenderski w Dreźnie (później Pałac Japoński)
Pałace rodów szlacheckich w Prusach Wschodnich
Pałac rodu Dönhoffów w Kwitajnach
Pałac rodu von Dönhoffów w Drogoszach
Pałac rodu Dohnów w Gładyszach

Na długiej liście budowli, które Jean de Bodt projektował, budował (nadzorował budowę) lub restaurował znajdują się m.in.:

Uwagi

  1. ↑ Znany również jako: Jean de Bott, Johann von Bodt, Johannes von Bodt, Johann von Bott (w „Encyklopedii Szczecina” – prawdopodobnie omyłkowo – „Jaen de Bodt”).
  2. ↑ Datę dzienną urodzenia podano według „Encyklopedii Szczecina” (1999). W części innych źródeł wskazywany jest tylko rok 1670 albo informacja „Oktober 1670”.
  3. ↑ Dostępne informacje nt. narodowości nie są jednoznaczne. Urodził się w rodzinie francuskich protestantów, pochodzących z Holandii lub Meklemburgii. W portalu Deutsche Nationalbibliothek zamieszczono informację „Land: Frankreich; Deutschland”.
  4. ↑ Ludwik XIV odwołał kończący wojny religijne edykt nantejski Henryka IV Burbona (1598). Edykt z Fontainebleau spowodował masową emigrację francuskich protestantów do Prus, Szwajcarii, Holandii i Anglii.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Mieczysław Stelmach: Bodt Jaen de. W: red. Tadeusz Białecki: Encyklopedia Szczecina. A–O. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego, 1999, s. 104. ISBN 83-87341-45-2.
  2. 1 2 3 4 5 Winkler: Bodt, Jean de. [w:] Allgemeine Deutsche Biographie 3 (Literatur: F. Meyer, Berühmte Männer Berlins, 1875, s. 181) [on-line]. 1876. s. 24. [dostęp 2016-10-21]. (niem.).
  3. 1 2 3 4 5 6 Günther Meinert: de Bodt, Jean. [w:] Neue Deutsche Biographie 2 [on-line]. 1955. s. 363. [dostęp 2016-10-21].
  4. 1 2 Bodt, Jean de (idn 119547252). [w:] Katalog Deutsche Nationalbibliothek w portalu DNB [on-line]. [dostęp 2016-10-22]. (niem.).
  5. 1 2 3 4 5 6 Bodt, Jean de (1670–1745). [w:] A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture [on-line]. Encyclopedia.com. [dostęp 2016-10-21].
  6. 1 2 Kuke, Hans-Joachim: Jean de Bodt (spis treści obszernej biografii). Worms : Werner, 2002. ISBN 978-3-88462-179-0.
  7. ↑ Stefan Hirtz: Grenzen und Stadttore von Berlin: Positionen der Toranlagen im Stadtgrundriß und ihr Einfluß auf das Stadtbild. diplom.de, 2000, s. 72. ISBN 3-8324-2443-1. (niem.).
  8. ↑ Geschichte von Friedrichstein. [w:] www.ostpreussen.net [on-line]. [dostęp 2016-10-22]. (niem.).
  9. ↑ Marion Gräfin Dönhoff – 105. Geburtstag. [w:] Historische Kalenderblätter [on-line]. Kulturzentrum Ostpreußen in Ellingen/Bay. [dostęp 2016-10-23]. (niem.).
  10. ↑ De Bodt, Jean: Architectural drawing. [w:] Drawings (2) showing a lateral and a longitudinal cross-section of a building in the French style, probably designed for an English patron [on-line]. Victoria and Albert Museum, London. [dostęp 2016-10-22]. (ang.).
  11. ↑ Götz Eckardt (Hrsg.): Schicksale deutscher Baudenkmale im zweiten Weltkrieg, Berlin 1978, S. 398, Fritz Löffler: Stadtkreis Dresden; cyt. według de:Japanisches Palais

Linki zewnętrzne