Jerzy Pytlewski

Jerzy Pytlewski
Świerszcz
pułkownik kawalerii pułkownik kawalerii
Pełne imię i nazwisko

Jerzy Stefan Pytlewski

Data i miejsce urodzenia

10 lutego 1887
Kielce

Data i miejsce śmierci

20 maja 1939
Warszawa

Przebieg służby
Lata służby

1905–1911
1914–1934

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

6 pułk strzelców konnych

Stanowiska

dowódca pułku

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia

Jerzy Stefan Pytlewski, ps. Świerszcz (ur. 10 lutego 1887 w Kielcach, zm. 20 maja 1939 w Warszawie) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 10 lutego 1887 w Kielcach, stolicy ówczesnej guberni kieleckiej, w rodzinie Franciszka (1858–1936) i Stefani z Turowskich (1863–1938). Był starszym bratem Zofii (1989–1895), Heleny (1893–1893), Aliny po mężu Szydłowskiej (1890–1927), Jana (1894–1894) i Tadeusza (1896–1962), rotmistrza Wojska Polskiego i kawalera Orderu Virtuti Militari.

W 1905, po ukończeniu gimnazjum w Kielcach, wstąpił do armii rosyjskiej, w charakterze wolontariusza (ros. Вольноопределяющийся). W 1909, po ukończeniu Twerskiej Szkoły Junkrów Kawalerii został mianowany kornetem ze starszeństwem z 15 czerwca 1908 i wcielony do 5 pułku huzarów. W 1911, po zwolnieniu z wojska, rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Dorpacie.

Od 12 sierpnia 1914 podczas I wojny światowej walczył w Legionach Polskich używając pseudonimu „Świerszcz”. Był dowódcą plutonu w 1 pułku ułanów Legionów Polskich. 5 marca 1915 awansował na podporucznika, a 1 listopada 1916 na porucznika. Od 1 czerwca 1915 pełnił funkcję komendanta szwadronu.

Szczególnie odznaczył się 7 sierpnia 1915 w czasie walk pod Jastkowem, gdzie „swoją nadzwyczajną odwagą wpłynął na pluton, który mimo ciężkiego terenu i przeważających sił wroga, osiągnął znaczny sukces. Podczas odwrotu znad Styru w 1916, zajmując wyznaczone mu stanowiska, swoją zdecydowaną postawą i umiejętnościami przyczynił się skutecznie do pomyślnego odwrotu I B. Leg. Pol.”. Za te czyny został odznaczony Orderem Virtuti Militari.

W lutym i marcu 1917 w Ostrołęce był wykładowcą artylerii i fortyfikacji na kawaleryjskim kursie oficerskim. Po kryzysie przysięgowym w 1917 internowany w Beniaminowie. Po zwolnieniu w Polskiej Sile Zbrojnej. Od listopada 1918 w szeregach odrodzonego Wojska Polskiego brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej.

3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 37. lokatą w korpusie oficerów jazdy. W 1923 pełnił służbę w Oddziale Szkolnym Centralnej Szkoły Kawalerii w Grudziądzu, pozostając oficerem nadetatowym 21 pułku Ułanów Nadwiślańskich. 26 listopada 1923 został wyznaczony na stanowisko zastępcy dowódcy 2 pułku strzelców konnych w Hrubieszowie. 1 grudnia 1924 awansował na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 7. lokatą w korpusie oficerów kawalerii.

23 czerwca 1926, po tragicznej śmierci pułkownika Konstantego Obidzińskiego, powierzono mu pełnienie obowiązków dowódcy 6 pułku strzelców konnych w Żółkwi. 1 stycznia 1929 awansował na pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 i 1. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. 30 marca 1934 został zwolniony z zajmowanego stanowiska z pozostawieniem bez przynależności służbowej i równoczesnym oddaniem do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII we Lwowie. Z dniem 31 lipca 1934 został przeniesiony w stan spoczynku. Po zwolnieniu z wojska zamieszkał w Warszawie przy ul. Skaryszewskiej 13 m. 7. Zmarł 20 maja 1939 w Warszawie. Cztery dni później został pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu Starym w Kielcach (kwatera 13B).

Od 12 sierpnia 1913 był żonaty z Władysławą z d. Kula (1886–1961), nie miał dzieci.

Ordery i odznaczenia

Uwagi

  1. ↑ Do akt Jerzego Pytlewskiego załączono dokumenty dotyczące jego brata Tadeusza, a mianowicie jego list z 10 sierpnia 1933 do szefa Biura Kapituły Orderu „Virtuti Militari” i odpowiedź kapitana Franciszka Sakowskiego, w którym zawiadamia o wstrzymaniu wypłaty pensji orderowej do czasu rozpatrzenia sprawy przez Sąd Honorowy Kapituły. Wspomniana przez kapitana Sakowskiego sprawa dotyczyła skazania Tadeusza Pytlewskiego na karę więzienia na podstawie wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego Nr I z 30 listopada 1929.

Przypisy

  1. 1 2 3 Strona Rodu Pytlewskich. Jerzy Stefan Pytlewski (1887–1939)
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Pytlewski Jerzy. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.53-4357 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-07-26].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Polak (red.) 1993 ↓, s. 173.
  4. ↑ Тверское кавалерийское училище : Выпускники : Выпуск 1909 года : Пытлевский. Офицеры русской императорской армии. [dostęp 2025-07-26]. (ros.).
  5. ↑ Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 41.
  6. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 156.
  7. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 641, 677, 1520.
  8. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 74 z 26 listopada 1923, s. 686.
  9. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924, s. 732.
  10. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 585, 599.
  11. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 24 z 23 czerwca 1926, s. 189.
  12. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 322, 338.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1929, s. 2.
  14. ↑ Rocznik oficerów kawalerii 1930 ↓, s. 46, 69.
  15. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 140, 660.
  16. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 30 marca 1934, s. 135.
  17. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 22 grudnia 1934, s. 282.
  18. ↑ Nekrolog. „Polska Zbrojna”. 141, s. 4, 1939-05-22. Warszawa.
  19. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 stycznia 1923, s. 32.
  20. ↑ Księga Jazdy Polskiej 1938 ↓, s. 418.
  21. ↑ Wykaz odznaczonych orderem wojskowym „Virtuti Militari“ V kl. z b. 1 p. ułanów Legjonów Polskich., „Żołnierz Polski” (31 (310)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 30 lipca 1922, s. 16 [dostęp 2025-10-23], Cytat: mjr. Świerszcz-Pytlewski Jerzy.
  22. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 218, poz. 296 (ISAP)
  23. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 361.
  24. ↑ Rocznik oficerów kawalerii 1930 ↓, s. 46.
  25. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 140.
  26. ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”.
  27. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928, s. 405.

Bibliografia