Jerzy Starak (2006) | |
| Pełne imię i nazwisko |
Jerzy Andrzej Starak |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
12 grudnia 1947 |
| Zawód, zajęcie |
przedsiębiorca, kolekcjoner sztuki, filantrop |
| Uczelnia | |
| Małżeństwo | |
| Dzieci |
Patryk Starak |
| Odznaczenia | |
Jerzy Starak, właśc. Jerzy Andrzej Starak (ur. 12 grudnia 1947 w Cieszynie) – polski przedsiębiorca, główny właściciel Polpharmy i współprzewodniczący jej rady nadzorczej, kolekcjoner sztuki i filantrop. Według rankingów „Forbesa” i „Wprost” jeden z najbogatszych Polaków.
Absolwent Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Pracował we Włoszech, w okresie PRL założył Comindex, jedno z największych przedsiębiorstw polonijnych.
W latach 90. wprowadzał na polski rynek duże koncerny z branży FMCG: Nutricię i Colgate-Palmolive. W 2000 wziął udział w prywatyzacji Polpharmy – kontrolowana przez niego spółka Spectra Management objęła 42,5% akcji w ramach pakietu 52,5% sprzedanego krajowym inwestorom. W kolejnych latach Starak konsolidował kontrolę nad Polpharmą (w 2015 posiadał 64,5% akcji). W 2012 przejął warszawską Polfę. Nabył także akcje w Zakładach Tłuszczowych Kruszwica i Herbapolu Lublin.
Od 2010 inwestował w rozwój biotechnologii, tworząc grupę Polpharma Biologics zajmującą się rozwojem i wytwarzaniem leków biologicznych i biopodobnych. W 2012 otwarto centrum badawczo-rozwojowe w Gdańsku, a w 2020 działalność rozpoczął ośrodek rozwoju i produkcji w Warszawie-Duchnicach. W 2019 Polpharma Biologics została wydzielona z Polpharmy jako niezależna spółka. Polpharma Biologics opracowała biopodobny natalizumab (Tyruko®) – uznawany za pierwszy w pełni polski biopodobny lek biologiczny i pierwsze polskie przeciwciało monoklonalne zarejestrowane zarówno przez EMA, jak i FDA; komercyjny debiut leku w Stanach Zjednoczonych nastąpił w listopadzie 2025. W 2026 ośrodek w Warszawie-Duchnicach uzyskał zgodę FDA na wytwarzanie leków biologicznych; wcześniejsze zgody, z 2022 i 2023, dotyczyły linii produkcyjnych w Gdańsku (kolejno biopodobnego ranibizumabu i natalizumabu). Jerzy Starak wraz z rodziną jest właścicielem biotechnologicznej spółki JJP Biologics, rozwijającej nowe leki biologiczne.
Od 1990 Jerzy Starak notowany jest na liście 100 najbogatszych Polaków tygodnika „Wprost”, wielokrotnie plasując się w jej pierwszej dziesiątce (m.in. 4. miejsce w 1993 i 2001 oraz 3. w 2025 i 2026). Umieszczany jest także w pierwszej dziesiątce listy najbogatszych Polaków magazynu „Forbes” (m.in. 3. miejsce w 2024, 2. w 2025 i 3. w 2026).
Wraz z żoną Anną Woźniak-Starak jest właścicielem jednej z najważniejszych prywatnych kolekcji powojennej sztuki polskiej. W 2008 powołał Fundację Rodziny Staraków, której celem jest wspieranie i promocja zdolnej młodzieży oraz mecenat kulturalny. W 2012 fundacja utworzyła Spectra Art Space – przestrzeń wystawienniczą w budynku Spectra przy ul. Bobrowieckiej w Warszawie, w której udostępniono publiczności gromadzoną przez Staraków rodzinną kolekcję polskiej sztuki współczesnej (Starak Collection). Kolekcja obejmuje dzieła klasyków polskiej sztuki powstałe po 1945, m.in. Magdaleny Abakanowicz, Wojciecha Fangora, Stefana Gierowskiego, Tadeusza Kantora, Jerzego Nowosielskiego, Romana Opałki, Wilhelma Sasnala, Leona Tarasewicza i Andrzeja Wróblewskiego.
Od 2017 Fundacja Rodziny Staraków prowadzi w Wenecji program prezentacji polskiej sztuki XX i XXI wieku w czasie Biennale Sztuki (La Biennale di Venezia). Do 2026 zorganizowała pięć wystaw, z których cztery uzyskały status oficjalnego wydarzenia towarzyszącego Biennale Sztuki w Wenecji: indywidualne pokazy Ryszarda Winiarskiego (2017 – pierwsza w historii Biennale indywidualna wystawa polskiego artysty z tym statusem), Ewy Kuryluk (2022) i Andrzeja Wróblewskiego (2024) oraz poświęcona Tadeuszowi Kantorowi i Marii Jaremie ekspozycja w 2026; od 2024 wystawy prezentowane są w Procuratie Vecchie przy placu św. Marka.
Fundacja prowadzi programy wspierające młodych twórców i edukację artystyczną, m.in. projekt SOON_ (od 2013), program grantowy „Wena” oraz program „Kunszt” poświęcony rzemiosłu artystycznemu, a działalność edukacyjną realizuje w ramach Spectra Edu. W 2025 objęła mecenatem nową odsłonę kolekcji stałej Muzeum Sztuki w Łodzi oraz Nagrodę im. Katarzyny Kobro.
Od 2020 Fundacja Rodziny Staraków jest właścicielem zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego w Oborach w gminie Konstancin-Jeziorna. Fundacja przygotowuje jego rewitalizację oraz budowę nowego muzeum sztuki, którego projekt opracowała pracownia Renza Piana (Renzo Piano Building Workshop).
Niezależnie od Fundacji Rodziny Staraków Jerzy Starak jest pomysłodawcą Naukowej Fundacji Polpharmy – ustanowionej w 2001 przez Polpharmę i zaliczanej do największych w Polsce prywatnych organizacji finansujących badania naukowe w dziedzinie farmacji i medycyny. W ciągu ponad dwóch dekad działalności fundacja przeznaczyła na swoją działalność ok. 45 mln zł i przyznała 86 grantów w ramach corocznego Konkursu o Grant. Prowadzi również Nagrodę i Medal im. Romana Kaliszana (wspólnie z Gdańskim Uniwersytetem Medycznym i Gdańskim Towarzystwem Naukowym), program edukacyjny Medical School of Your Future dla studentów medycyny i farmacji oraz cykl debat eksperckich.
Odznaczony Krzyżem Kawalerskim (2003) i Oficerskim (2012) Orderu Odrodzenia Polski. W 2024 uhonorowany został Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
W 2011 otrzymał Nagrodę im. Andrzeja Wierzbickiego przyznawaną przez Konfederację Lewiatan dla przedsiębiorców. W 2013 otrzymał Perłę Honorową Polskiej Gospodarki (w kategorii krzewienie wartości społecznych). W 2025 otrzymał nagrodę Prix Galien CEE Lifetime Achievement Award, przyznaną za zbudowanie krajowego ekosystemu biofarmaceutycznego oraz działalność filantropijną.
Dwukrotnie żonaty. Z pierwszą żoną ma syna Patryka. Jego drugą żoną została Anna Woźniak-Starak, z którą ma córkę Julię. Pasierbem Jerzego Staraka (synem jego drugiej żony z poprzedniego małżeństwa) był Piotr Woźniak-Starak, producent filmowy.