Julian Morzycki

Julian Morzycki
Data i miejsce urodzenia

7 października 1825
Chociszew

Data i miejsce śmierci

7 stycznia 1898
Nałęczów

Zawód, zajęcie

Powstaniec 1863 roku, Sybirak, Katorżnik

Nałęczów, grób Juliana Morzyckiego

Julian Wincenty Cyprian Morzycki herbu Mora (ur. 7 października 1825 w Chociszewie, parafia Parzęczew, zm. 7 stycznia 1898 w Nałęczowie) – ziemianin na Wołyniu, powstaniec w 1863 roku, Sybirak i katorżnik, administrator uzdrowiska w Nałęczowie.

Rodzina

Urodził się w rodzinie ziemiańskiej. Ojciec Jan był kapitanem w 3 Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego. Matka, Rozalia Umińska, pochodziła z ziemiańskiej rodziny na Kujawach. Rodzeństwo: Faustyna Morzycka, Stanisław Morzycki i Eufrazyna Morzycka .

Dzieci z Marią Obuchowską (1841–1911):

Życiorys

W 1847 wcielony do carskiego wojska. Po otrzymaniu w 1854 znacznego spadku po zmarłym bezpotomnie wuju Umińskim zamieszkał w majątku Lachowce pod Żytomierzem. Ożeniony z Marią Obuchowską z sąsiedniego Iwankowa.

Za udział w 1861 roku w nabożeństwie patriotycznym w kościele berdyczowskim wraz z bratem Stanisławem został zesłany do Wiatki. Uczestnik Powstania Styczniowego w 1863 roku. Wraz z 36 ochotnikami z lokalnej szlachty wyruszył do walki powstańczej, lecz został tej samej nocy aresztowany przez ukraińskich chłopów we wsi Sołotwin w okolicach Kodni. Maltretowany i wydany carskiej żandarmerii w Żytomierzu. Jego majątek w Lachowcach, na który składało się 1979 dziesięcin ziemi, 241 dziesięcin lasu i 359 chłopów płci męskiej, został skonfiskowany. Wymierzono mu dodatkowo 20 lat katorgi i zesłania do Usola. Wyruszył 2 września 1863 roku w tej samej grupie co Wacław Ignacy Lasocki i Łagowski. Żona, Maria Obuchowska, z własnej woli postanowiła mu towarzyszyć. Większą część drogi przebył pieszo z kajdanami na nogach. Zamieszkał w Usolu we własnym domu i zajmował się wyrabianiem krup z Antonim Potockim. Po amnestii żona Maria opuściła Juliana i wróciła do europejskiej części Rosji, gdzie poznała adwokata Marcina Wrońskiego, który został jej drugim mężem i ojcem dwojga dzieci. Do Juliana dołączyła siostra Faustyna, by pomóc bratu w wychowaniu dzieci. W 1874 roku, gdy mieszkał w guberni jekaterynosławskiej, został zwolniony z dozoru policyjnego z przywróceniem praw. Zarządzał majątkiem milionera Wasylego Popowa, którego syn Paweł w 1888 roku skrycie pojął za żonę jego córkę Paulinę Julię. Naraziło to Juliana na konflikt z pracodawcą i na utratę intratnej posady.

Po powrocie do Królestwa nabył majątek koło Nałęczowa i nazwał go Paulinowem. Wraz z dawnymi towarzyszami zesłania czynnie uczestniczył w tworzeniu uzdrowiska w Nałęczowie, którego został administratorem (w latach 1893–1897).

Zmarł w Nałęczowie w 1898 roku i tam został pochowany razem z córką Rozalią.

Bibliografia